နတ္ႏွင့္ငရဲ ဘယ္မွာလဲ

ျမန္မာျပည္တြင္ ေပၚခဲ့ဘူးသမွ် မိစၧာ၀ါဒမ်ားတြင္ မ်ားစြာေသာ မိစၧာ၀ါဒမ်ားသည္ နတ္ျပည္, ျဗဟၼာျပည္, ငရဲျပည္မ်ားကို ပစ္ပယ္ၾက၏။ ထိုဘံုထိုဘ၀မ်ားသည္ ကုသိုလ္,အကုသိုလ္ကံတို႔၏ အက်ိဳး၀ိပါက္မ်ားျဖစ္၍ ထိုဘံု ထိုဘ၀မ်ားကို ပယ္ျခင္းသည္ ကံ၏အက်ိဳးကို ပစ္ပယ္သည္ႏွင့္ တူ၏။ ကံ၏ အက်ိဳးကို ပစ္ပယ္လွ်င္ `၀ိပါကံ ပဋိဗာေဟေႏၲနာပိ ကမၼံ ပဋိဗာဟိတံ ေဟာတိ။´ (ဒီ၊႒၊၁၊၁၅၀) -ဟူသည့္အတိုင္း ကံကိုလည္း ပစ္ပယ္ရာေရာက္၏။ ကံႏွင့္ ကံ၏အက်ိဳးကိုမွ် လက္မခံလွ်င္ ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဟု ဆိုႏိုင္ပါဦးမည္ေလာ။
ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ေရးသားေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပလုိပါသည္။
`လက္ေတြ႔ျဖစ္ေသာ လူႏွင့္တိရစၧာန္ကို ပဓာနအေျခခံအျဖစ္ျဖင့္ မူတည္၍ ထားခဲ့ၾကကုန္၏။ တိရစၧာန္ကို အေျချပဳ၍ ၿပိတၱာ အသုရကာယ္ႏွင့္ ငရဲသတၱ၀ါဟူ၍ ထပ္မံခြဲျခားၾကျပန္ေလသည္။ ဤသံုးမ်ိဳးကား မ်က္ေတြ႔လက္ေတြ႔ မဟုတ္ဘဲ (၀ါ) စိတ္ကူးယဥ္တို႔သာ ျဖစ္ကုန္၏။´ (လူေသလူျဖစ္-၁၁)
`ေကာင္းကင္သို႔ ၾကည့္တဲ့ မွန္ေျပာင္းႀကီးမ်ားကို တီထြင္အသံုးျပဳလိုက္သည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ ေရွးလူတို႔ အမွန္ယံုၾကည္ခဲ့ၾကေသာ နတ္ျပည္ျဗဟၼာျပည္ဆိုတဲ့ ေကာင္းကင္ ဘံုနန္းေတြဟာ ေနေရာင္ေတြေၾကာင့္ ဆီးႏွင္းေပါက္ကဲ့သို႔ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ဆက္ကာဆက္ကာ ကြယ္ေျပာက္၍ သြားၾကရွာေလၿပီ။´ (လူေသလူျဖစ္-၉၉-၁၀၀)
`နတ္ျဗဟၼာသိၾကားတို႔ဟာ မုခ်အားျဖင့္ စိတ္ကူးနယ္ပယ္အတြင္း၌သာ အသက္၀င္ ႏိုင္ေသာ သတၱ၀ါမ်ား ျဖစ္ၾကေလကုန္သတည္း´ (လူေသလူျဖစ္-၁၅၅)
`ဤဘ၀ ထိုဘ၀ ေနာင္ဘ၀အဆက္ဆက္ႏွင့္တကြေသာ နတ္ျပည္ ျဗဟၼာ့ျပည္ ငရဲျပည္ အသုရကာယ္ျပည္တို႔သည္ ဥပါဒါန္အေတြးနယ္ထဲ စိတ္ကူးယဥ္နယ္ထဲမွာသာ ရွိေခ်သည္။´ (၃၁-ဘံု၀ါဒ ဗုဒၶလက္မခံ- ၂၁၀)
`တန္ခိုးျပာဋိဟာတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ နတ္ဆိုးနတ္၀ါးႏွင့္ နတ္ေကာင္းနတ္ျမတ္ တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ နတ္ျပည္ျဗဟၼာ့ျပည္ႏွင့္ ယမမင္း၏ အင္ပါယာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးမ်ားကို လည္းေကာင္း ယံုၾကည္မႈသည္ လူသား၏ ဦးေဏွာက္ကုိ ေဖာက္ျပန္ေခ်ာက္ခ်ားေစ၍ ဤကပၸါေလာကႀကီးကို အ႐ူးေထာင္အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေစခဲ့သည္။´ (အစြဲျပဳတ္ တဲကုတ္ေရႊနန္းေတာ္- ၅၄)
`နတ္ျပည္သို႔ ေရာက္ေရးအတြက္ ဒါနမ်ားကို မလုပ္ပါက ငရဲမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရၿပီး နစ္နာမႈရွိတတ္သလို၊ နတ္ျပည္ျဗဟၼာ့ျပည္ဟူ၍ တသီးတျခား မရွိပါဘဲႏွင့္ မရွိသည့္အလုပ္ကို ေငြကုန္ေၾကးက် အပင္ပန္းခံၿပီး လုပ္ေနပါကလည္း သစ္ေျခာက္ပင္ကို ေရေလာင္းသည့္ပမာ အသက္ထက္ဆံုး ဒုကၡႏွင့္သာ ႀကံဳေတြ႔သြားႏိုင္သည္။´ (နတ္ႏွင့္ငရဲ ဘယ္မွာလဲ- ၁၀)
အထက္ပါ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားသည္ ၁၃၄၃ (၁၉၈၁) -ခုႏွစ္က အဓမၼ၀ါဒ၊ မိစၧာ၀ါဒမ်ားအျဖစ္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေသာ လူေသလူျဖစ္၀ါဒ၊ သမၼာဒိ႒ိသုေတသန၀ါဒ၊ ေရႊအဘိဓမၼာ၀ါဒ- အမည္ခံၾကေသာ ရွင္ဥကၠ႒ႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ား ေရးသားထုတ္ေ၀ ခဲ့ဘူးေသာ စာအုပ္မ်ားမွ ျဖစ္၏။
ဦးေအးေမာင္၏ `ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ´-ဟူေသာ စာအုပ္သည္ ၁၉၆၃-ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ ၁၉၆၄-ႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္ ထုတ္ေ၀ခဲ့၏။ သူ၏ အယူအဆမ်ားသည္ ရွင္ဥကၠ႒၏ ၀ါဒမ်ားႏွင့္ ထပ္တူနီးပါးတူညီသည့္တိုင္ ဂိုဏ္း၀င္အသင္း၀င္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ေပေလာ မသိ၊ သူ၏ စာအုပ္ကို ေစာဒကပုဂၢိဳလ္မ်ား မတင္သြင္းခဲ့ၾကေပ။
သို႔ရာတြင္ တိရစၧာန္ႏွင့္ လူမွတစ္ပါး ႂကြင္းေသာ သတၱ၀ါ၊ ႂကြင္းေသာဘံုတစ္တို႔ကို လက္မခံလိုျခင္း၌ကား တူညီ၏။
`ဤသခၤဒမသုတ္ႏွင့္ အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့ေသာ သီ၀ကသုတ္တို႔ကို ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ပါက ယခုကာလ အမ်ားေသာဗုဒၶ၀ါဒီတို႔ လက္ခံယံုၾကည္ေသာ အပါယ္ငရဲ ကမၼ၀ိပါက၀ဋ္ စသည့္အယူမ်ားသည္ ဗုဒၶ၏ ေရွးဦးမူလ ၀ါဒအစစ္ျဖစ္ပါ၏ေလာ-ဟု သံသယျဖစ္ဖြယ္ရွိ၏။ ထိုအယူမ်ားႏွင့္ စပ္ေသာ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားကို ပိဋကတ္စာေပ၌ ေတြ႔ရသည္မွန္၏။ သို႔ရာတြင္ ယင္းတို႔သည္ သဘာ၀ယုတၱိရွိလွေသာ အထက္ပါ သုတၱန္ႏွစ္ခုႏွင့္ ဆန္႔က်င္၍ ဗုဒၶလံုး၀ပယ္ခဲ့ေသာ ဒိ႒ဳပါဒါန္ႏွင့္ စြန္းၿငိေနေၾကာင္း သတိျပဳရာ၏။
မေကာင္းမႈ၏ အက်ိဳး၀ိပါက္ကို ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားခဲ့ရပံုကို ျပေသာ သာဓကမ်ားကို ပိဋကတ္စာေပ၌ မေတြ႔ရဘဲ အ႒ကထာမ်ား၌သာ ေတြ႔ရျခင္းကိုလည္း သတိျပဳသင့္ေပ၏။ သုတၱန္ေဒသနာမ်ား၌မူ ဗုဒၶသည္ ထိုအေၾကာင္းမ်ားကို ေဟာရန္ အခါအခြင့္ႀကံဳေသာအခါ၌ပင္ မေဟာခဲ့ေခ်။ (ပ) အ႒ကထာမ်ား၌မူ ပစၥဳပၸန္ေ၀ဒနာ ခံစားရမႈ အေသးအဖြဲမ်ားကိုပင္ အတိတ္၀တၳဳမ်ားျဖင့္ အက်ယ္ခ်ဲ႕၍ ျပဆိုထား၏။ ထိုသုိ႔ျပဆိုရာ၌လည္း ရဟန္းတပါးအား ႀကံတစ္ေခ်ာင္းလွဴ၍ နတ္သၼီးျဖစ္ရပံု၊ အျခားရဟန္းတစ္ပါးအား ဆြမ္းပစၥည္းကို ၀န္တိုပိတ္ပင္မိသျဖင့္ ရဟန္းတစ္ပါးမွာ ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ ငရဲခံ၊ တိရစၧာန္ ၿပိတၱာျဖစ္၍ ေနာက္ဆံုးဘ၀၌ပင္ ဆြမ္း၀ေအာင္ မစားရပဲ နိဗၺာန္ျပဳရပံု စသည္မ်ားမွာ အေၾကာင္းႏွင့္အက်ိဳး ညီညြတ္မွ်တျခင္းမရွိဘဲ သဘာ၀ယုတၱိ ကင္းမဲ့လွေခ်သည္။´ (ဗုဒၶႏွင့္ဗုဒၶ၀ါဒ-ဒု၊ ၉=၁၀)
ဗုဒၶ၏ ကိုယ့္၀န္ကိုယ္ထမ္း၀ါဒကို လက္ခံယံုၾကည္ေသာသူသည္ နတ္ျဗဟၼာတို႔ကို ယံုၾကည္ကိုးစားရန္ မလိုသကဲ့သို႔ ဗုဒၶ၏ ကမၼသတၱိ၀ါဒကို သိရွိနားလည္ေသာသူသည္ ငရဲကို ေၾကာက္ရန္မလိုေခ်။ ငရဲသည္ ေရွးလူတို႔၏ စိတ္ကူးစိတ္သန္းမွ်သာျဖစ္ေၾကာင္း အိႏၵိယဗုဒၶ၀ါဒီတို႔၏ ငရဲႏွင့္ တိဗက္ဗုဒၶ၀ါဒီတို႔၏ ငရဲကို ႏိႈင္းရွည့္ျခင္းျဖင့္ သိအပ္၏။ ပူျပင္းေသာ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ခံရေသာ အိႏၵိယဗုဒၶ၀ါဒီတို႔၏ ငရဲသည္ အလြန္ပူ၍ အေအးဒဏ္ကို ခံရေသာ တိဗက္ဗုဒၶ၀ါဒီတို႔၏ ငရဲကား အလြန္ေအးသည္ ဆို၏။ စင္စစ္ ထင္ရွားေသာ ေရွးတိဗက္ဗုဒၶက်မ္းတစ္ေစာင္၌မူ ငရဲမင္းႏွင့္တကြ ငရဲသားမ်ားသည္ ဧကန္ထင္ရွားမရွိဘဲ လူတို႔၏ ကမၼသတၱိေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ စိတ္အာ႐ံုမ်ားသာလွ်င္ ျဖစ္သည္ဟု ျပဆိုထား၏။ (Edward Conze, “Buddhist Scriptures”) (ဒု၊ ၂၄၄)
အထက္ပါ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ားသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ထုတ္ စာအုပ္မ်ားမွ ျဖစ္၏။ ယခုတတိယအႀကိမ္၌ကား စာေပစိစစ္ေရးေကာင္းမႈေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ စာသားမ်ား ပါမလာေတာ့ေပ။
၁၃၄၄- (၁၉၈၃) ခုႏွစ္က မိစၧာ၀ါဒ၊ အဓမၼ၀ါဒအျဖစ္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေသာ ဦးမာလာ၀ရ (ေရတာရွည္)၏ အယူအဆတြင္ကား ငရဲျပည္သည္ ဂဂၤါျမစ္ကမ္းတြင္ ရွိသည္ဆို၏။ ေဒ၀သည္ ေတာင္ေပၚသားမ်ားျဖစ္၍ ေဒ၀ငါးရြာႏွင့္ မာရေဒ၀ရြာ တစ္ရြာရွိသည္ ဆို၏။
ယင္းေဒ၀ငါးရြာမွာ-
(၁) စတုမဟာရာဇိကေဒ၀ရြာ (၂) တာ၀တႎသာေဒ၀ရြာ (၃) ယာမာေဒ၀ရြာ
(၄) တုသိတာေဒ၀ရြာ (၅) နိမၼာနရတိေဒ၀ရြာ- တို႔ျဖစ္၏္။ မာရေဒ၀တစ္ရြာသာ ရွိပါသည္။ သမိုင္းတြင္ ၎ကို ပရနိမၼိတ၀သ၀တီ-ဟု ေခၚဆိုသည္။ (၎၀ိနိစၧယ-၃၉)
ဤသို႔ နတ္ျပည္ေျခာက္ထပ္ကို ဟိမ၀ႏၲာေဒသရွိ ရြာေျခာက္ရြာအျဖစ္ ဦးမာလာ၀ရ ႀကံဆခဲ့ေသာ္လည္း ရွင္ဥကၠ႒၀ါဒအလိုကား ေဒသသီးျခားမရွိ။
`နတ္=နတ္ဆိုသည့္ပါဠိစကားမွာ ျမန္မာလို စည္းစိမ္ခံစားျခင္းကို ေခၚ၍ ဤခႏၶာအတြင္းမွာရွိေသာ စကၡဳ,ေသာတ, ဃာန, ဇိ၀ွါ, ကာယ, မန၊ ဤ(၆)ခုတို႔ျဖင့္ ခံစားမႈျပဳျခင္းကိုပင္ စည္းစိမ္ခံစားမႈ နတ္ေျခာက္ဘံုဟု ေခၚဆိုရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဗုဒၶေဟာေသာ ပါဠိမ်ားကို ခႏၶာနည္း၊ လက္ေတြ႕နည္းတို႔ျဖင့္ ေပါင္းစပ္ရွာေဖြပါက မိမိတို႔ ခႏၶာအတြင္းရွိေသာ ဤေျခာက္ခုကိုပင္ နတ္ဘံုေျခာက္ဘံု ျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားစြာ ေတြ႔ရပါသည္။´ (နတ္ႏွင့္ငရဲ ဘယ္မွာလဲ၊ စာ-၂၃)
၎တို႔အလို စည္းစိမ္ခံစားမႈကို နတ္ေခၚသကဲ့သို႔ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ျခင္းကိုပင္ ငရဲဟု ဆိုလို၏။ သူတို႔၏ ငရဲႀကီးရွစ္ထပ္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိပံုကို ၾကည့္ပါ။--
(၁) သိန္းဇီ၀= ဇီ၀၏ အဓိပၸါယ္မွာ အသက္ကို ေခၚပါသည္။ သိန္း၏အဓိပၸါယ္မွာ ေသလုနီးပါးဟု ေခၚပါသည္။ ႏွစ္ခုေပါင္းလိုက္လွ်င္ သိန္းဇီ၀- ေသလုနီးပါးအထိ ပူေလာင္ကၽြမ္းမႈႀကီး ျဖစ္ရျခင္းဟု ျပဆိုျခင္းျဖစ္သည္။
(၂) ကာလသုတ္= ႀကိဳးႏွင့္တုပ္ေႏွာင္ထားဘိသကဲ့သို႔ ႐ုန္းထြက္၍ မရသလို ပူေလာင္မႈဒဏ္ကို ခံေနရျခင္း။
(၃) သဃၤာတ= သံမီးေတာင္ႀကီး၏ အပူရွိန္ျဖင့္ ဖိကပ္၍ ထားဘိသကဲ့သို႔ ပူေလာင္ခံေနရျခင္း။
(၄) ေရာ႐ု၀= အသံေအာ္ဟစ္လ်က္ မခံမရပ္ႏိုင္ဘဲ ပူေလာင္မႈဒဏ္ ခံေနရျခင္း။
(၅) မဟာေရာ႐ု၀= ထ၍မႏိုင္ ထိုင္၍မရ ဘယ္လိုေနရမွန္းမသိ ျဖစ္ရသည္အထိ ပူေလာင္ကၽြမ္းမႈဒဏ္ကို ခံေနရျခင္း။
(၆) တာပန= အသံမထြက္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ရင္လံုးေဆာင့္လ်က္ ပူေဆြးေလာင္ကၽြမ္း ဒဏ္ ခံေနရျခင္း။
(၇) မဟာတာပန= အလြန္ျပင္းထန္စြာ အသံမထြက္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ သတိပင္မရ ေမ့ေျမာၾကရသည္အထိ ပူေလာင္မႈဒဏ္ကို ခံေနရျခင္း။
(၈) အ၀ီစိ = တစ္ခ်က္ကေလးမွ် ေမ့ေပ်ာက္၍ မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေအးကြက္စပ္ၾကား မရွိပဲ ပူေလာင္ေနျခင္းတည္းဟူေသာ ပူေလာင္ကၽြမ္းမႈအမ်ိဳးမ်ိဳး (၈)မ်ိဳး (၈)ထပ္တို႔၏ ႏွိပ္စက္မႈဒဏ္မ်ားကို ခံေနရသူတို႔ကို ငရဲႀကီးရွစ္ထပ္တြင္ က်ခံေနရသူမ်ားဟု က်မ္းဂန္၌ ျပဆိုမႈျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ (နတ္ႏွင့္ငရဲ ဘယ္မွာလဲ - စာ=၂၄၊၂၅)
၁၃၄၅ (၁၉၈၃) - ခုႏွစ္တြင္ (သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ ဓမၼနီတိဗိမာန္ေက်ာင္းမွ ဦးပညာ၀ံသ၏) ဓမၼနီတိ၀ါဒကို အဓမၼ၀ါဒ၊ အ၀ိနယ၀ါဒအျဖစ္ ဆံုးျဖတ္ေၾကညာခဲ့၏။
ထိုဆရာေတာ္သည္လည္းု `၃၁-ဘံု၊ ကုသိုလ္အကုသိုလ္တို႔သည္ ပရမတ္အားျဖင့္ မရွိၾက၊ အရိပ္ပညတ္ေတြသာ ျဖစ္ၾကသည္။´ဟု ေဟာေျပာသတဲ့။
`ေက်ာက္ပံုေတာရ၀ါဒီ ၀ိဘဇၨ၀ါဒပညာသိ၀ိပႆနာအဖြဲ႔မွ ပုသိမ္ဆရာညြန္႔၏ ေဟာေျပာခ်က္ကား ဤသို႔တ့ဲ။
(က)`စိတ္တရား, ေစတသိက္တရား, ႐ုပ္တရားေတြဟာ စိတ္နဲ႔ေစတသိက္ကို ဘာေခၚသလဲ နာမ္ေခၚတယ္၊ စိတ္နဲ႔ေစတသိက္မဟုတ္လို႔ က်န္တဲ့သေဘာတရားေတြ ဘာေခၚလဲ (႐ုပ္ပါ) ဒါျဖင့္ ႐ုပ္မဟုတ္တဲ့ နာမ္ေတြကို ဘံုတပ္လိုက္ေတာ့ အ႐ူပဘံုေခၚရင္ မွားမလား မမွားပါဘူး၊ နာမ္မဟုတ္တဲ့ ႐ုပ္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘံုတပ္ၾကည့္ရင္ ႐ူပဘံု၊ အဲဒီ နာမ္နဲ႔႐ုပ္ကို ႏွစ္သက္ေနတဲ့ လူေတြက်မွ ကာမဘံုလို႔တပ္၊ ဘံုေတြဘယ္ႏွစ္ဘံုလဲ အဲဒီဘံုသံုးဘံုမွ ဘုရားေဟာတာ၊ ၃၁-ဘံုက ဘုရားမေဟာခင္ထဲက အမ်ားေျပာတာ၊ အမ်ားေျပာတာက ၃၁-ဘံု၊ ဘုရားေဟာတာက သံုးဘံု၊ နာမ္ကို ႐ုပ္မဟုတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အ႐ူပ၊ ႐ုပ္ကုိ နာမ္မဟုတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႐ူပ၊ အဲဒီနာမ္႐ုပ္ေတြ ေပၚတိုင္းေပၚတိုင္း ႏွစ္သက္ေနၾကတဲ့ လူဟူသမွ် ကာမ၊ အဲဒီဘံုသံုးပါးပါပဲ၊ ႐ွင္းတယ္မဟုတ္လား။ ၃၁-ဘံုက ဘုရားမပြင့္ခင္ကတည္းက အမ်ားသိတဲ့တရား၊ မမွန္ဘူးလား၊ ဘံုသံုးပါးက အမ်ားသိတဲ့တရားမဟုတ္ဘူး၊ ဘုရားပြင့္လာမွ ဘုရားေဟာတဲ့ တရားျဖစ္ေနေတာ့ သူကေနာက္က်။
(ခ) ဘုရားေဟာတဲ့ ဘံုဘ၀သည္ ကာမ,႐ူပ,အ႐ူပျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားမေဟာတဲ့ ဘံုဘ၀သည္ ၃၁-ဘံုျဖစ္ပါတယ္။ ၃၁-ဘံုဟာ ဘုရားေဟာတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘုရားေဟာတာ ဘံုသံုးပါးကို ေဟာတာပါ။
အထက္ပါအတိုင္း ကုသိုလ္အကုသိုလ္ကံတို႔၏ အက်ိဳးတရားျဖစ္ေသာ ဘံုဘ၀တို႔ကို ပယ္သျဖင့္ ထိုဘံုဘ၀တို႔ကိုေရာက္ေၾကာင္း ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈ ကံမ်ားလည္း မရိွ-ဟု ပယ္ရာေရာက္ရကား ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ားကို နိယတမိစၧာဒိ႒ိက (ေသၿပီးေနာက္ ငရဲသို႔ ဧကန္ေရာက္ရမည့္ မိစၧာအယူရွိသူမ်ား) ဟု ေခၚဆိုပါသည္။
``သတၱ၀ါတစ္ေယာက္၊ ယူမွားေမွာက္ကို၊ သိန္းေလာက္ဘုရား၊ လွန္ေသာအားျဖင့္၊ ေဟာၾကားေျခခၽြတ္၊ ေျဖမလြတ္ဘူး၊ အကၽြတ္မရ၊ နိယတျဖင့္၊ ၀ါဒအလို၊ ေျမႀကီးမ်ိဳလည္း၊ ယူကိုစြန္႔ဘဲ၊ အက်င့္လြဲ၍၊ ငရဲခံလိမ့္ မည္ေသာ့ေၾကာင့္။´ (မဃေဒ၀-၃၁၉)-ဟူသည့္အတိုင္း ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အယူမစြန္႔ဘဲ ငရဲသို႔ သြားမည့္သူမ်ား ျဖစ္၏။ ထိုသူတို႔သြားေသာ ငရဲသို႔ အေဖာ္အျဖစ္ မလိုက္ပါမိၾကပါေစနဲ႔။
အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ေမာဟ၏ သေဘာသဘာ၀

ကၽြန္ေတာ္သည္ အဘိဓမၼာဆုိင္ရာ စာအုပ္တုိ႔ကုိ ဖတ္႐ႈၿပီး ကိုယ္တိုင္မေ၀ခြဲ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေသာ ေမးခြန္းတစ္ခုကုိ တင္ျပလုိပါသည္။
- ေမာဟ (ေစတသိက္)သည္ သိသင့္တာကုိ မသိ၊ မသိသင့္တာကို သိသည္ဟုအခ်ဳိ႕ စာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည္။
- ေမာဟ (ေစတသိက္)သည္ အာ႐ံု၏ သေဘာကုိ ဖံုးလႊမ္းတတ္သျဖင့္ အမွန္ေတြကုိ မသိမလို အမွားေတြကုိလည္း မသိ၊ ဘာကုိမွ မသိေၾကာင္း အခ်ဳိ႕စာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေမာဟ၏ ကိစၥ (အလုပ္တာ၀န္) ကို ပရိယတၱိပညာ႐ွင္မ်ားက ေျဖၾကားေပးလိမ့္မည္ဟူေသာ အားကုိးျဖင့္ ျမတ္ပန္းရဂုံစင္ျမင့္သုိ႔ တင္လိုက္ရပါသည္။
ရတနာပံု ေမာင္သစ္
ေမာဟ၏ သေဘာ
၃၉၀။ ထိုအခါ၌ ေတြေ၀မႈ `ေမာဟ´ ဟူသည္ အဘယ္သေဘာ ျဖစ္သနည္း။
ထိုအခါ၌ အၾကင္ မသိျခင္းသေဘာ `အညာဏ´၊ (အမွန္တရားကို) မျမင္ျခင္းသေဘာ `အဒႆန´ ၊ ထိုးထြင္း၍ မသိတတ္ေသာ သေဘာ `အနဘိသမယ´။ (အမွန္တရားအား) ေလ်ာ္စြာ မသိတတ္ေသာသေဘာ `အနႏုေဗာဓ´။ (အနိစၥစသည္တို႔ႏွင့္ယွဥ္၍) မသိတတ္ ေသာ သေဘာ (မွားယြင္းစြာ သိတတ္ေသာသေဘာ) `အသေမၺာဓ´ ၊ ထိုးထြင္း၍ မသိျခင္း သေဘာ `အပၸဋိေ၀ဓ´။ (အနိစၥစသည္ျဖင့္) မယူတတ္ေသာ သေဘာ `အသံဂါဟန´၊ (အမွန္တရားကို) သက္၀င္၍ မယူတတ္ေသာသေဘာ `အပရိေယာဂါဟန´၊ ညီညီၫြတ္ၫြတ္ မ႐ႈတတ္ေသာ (အနိစၥစသည္ကို နိစၥစသည္ဟု မညီမၫြတ္ ႐ႈတတ္ေသာ) သေဘာ `အသမေပကၡန´ ၊ မဆင္ျခင္တတ္ေသာ သေဘာ `အပစၥေ၀ကၡန´ ၊ မ်က္ေမွာက္ မ႐ႈတတ္ေသာ သေဘာ (အေကာင္းအဆိုးကို မေ၀ခဲြတတ္ေသာ သေဘာ) `အပစၥကၡကမၼ´၊ (စိတ္) ျဖဴစင္ သန္႔ရွင္းမႈကို ဖ်က္ဆီးေၾကာင္း သေဘာ `ဒုေမၼဇၩ´၊ လူမိုက္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာ `ဗာလ်´ ၊ ေကာင္းစြာ (ခဲြခြဲျခားျခား) အျပားအားျဖင့္ မသိတတ္ေသာ သေဘာ `အသမၸဇည´၊ ေတြေ၀ျခင္းသေဘာ `ေမာဟ´ ၊ ျပင္းစြာေတြေ၀ျခင္း သေဘာ `ပေမာဟ´။ (တရားအားလုံး၌) ထက္၀န္းက်င္ ေတြေ၀ျခင္း သေဘာ `သေမၼာဟ´၊ သိအပ္သည္ကို မသိျခင္း (သစၥာေလးပါးကို မသိျခင္း) သေဘာ `အ၀ိဇၨာ´။ (၀ဋ္ဆင္းရဲ၌) နစ္ျမဳပ္ေစတတ္ေသာ မသိမႈ သေဘာ `အ၀ိေဇၨာဃ´။ (၀ဋ္ဆင္းရဲ၌) ယွဥ္ေစတတ္ေသာ မသိမႈသေဘာ `အ၀ိဇၨာေယာဂ´ ၊ အစဥ္ ကိန္း၀ပ္တတ္ေသာ မသိမႈသေဘာ `အ၀ိဇၨာႏုသယ´။ (ကိေလသာတို႔၏) ထႂကြ ေသာင္းက်န္းျခင္း မသိမႈသေဘာ `အ၀ိဇၨာပရိယု႒ာန´။ (စီးပြားခ်မ္းသာသို႔ မေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ပိတ္ပင္တတ္သျဖင့္) တံခါးက်ည္ (မင္းတုတ္) ႏွင့္ တူေသာ မသိမႈသေဘာ `အ၀ိဇၨာလဂႌ´ ၊ အကုသိုလ္တို႔၏ အေျခအျမစ္ျဖစ္ေသာ ေတြေ၀မႈ `ေမာဟအကုသလမူလ´ သည္ (ရွိ၏)။ ထိုအခါ၌ ေတြေ၀မႈ `ေမာဟ´ ဟူသည္ ဤသေဘာ ျဖစ္၏။
အထက္ပါ ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားသည္ ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ျမန္မာျပန္မွ ေမာဟ၏ ပရိယာယ္ပုဒ္မ်ား ျဖစ္၏။
သၿဂၤိဳဟ္ဘာသာဋီကာမွ ေမာဟႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေရးသားခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပပါဦးမည္။
ေမာဟ။ ။ မုယွတီတိ ေမာေဟာ နာမ, ဧေသာ အညာဏလကၡေဏာ၊ အာလမၺနသဘာ၀စၧာဒ ရေသာ-ႏၶကာ႐ုပ႒ာေနာ၊ အေယာနိေသာမနသိကာရ - ပဒ႒ာေနာတိ သညိေတာ။
၀စနတၳ, လကၡဏာ။ ။[မုယွတီတိ-အာ႐ံု၌ ေတြေ၀တတ္သည္၏ အျဖစ္ေၾကာင့္၊ ေမာေဟာ နာမ- ေမာဟမည္၏၊ ဧေသာ - ဤေမာဟသည္၊ အညာဏလကၡေဏာ၊ ဉာဏ္၏ ဆန္႔က်င္ဘက္ လကၡဏာ႐ွိ၏။] -မုယွတိအရ အာ႐ံု၌ ေတြေ၀ျခင္းဟူရာ၌ ၀ိစိကိစၧာ သေဘာကဲ့သုိ႔ မဆံုးျဖတ္ႏုိင္ဘဲ ေ၀ေတေတျဖစ္ေနျခင္းမဟုတ္, အာ႐ံု၏ အမွန္သေဘာကို မသိျခင္းပင္တည္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ မုယွတိကို `နဗုဇၩတိ´ဟု ဋီကာတို႔ ဖြင့္ၾကသည္၊ ဘ၀င္က်၍ အိပ္ေပ်ာ္ေနသလို မသိ႐ံုသက္သက္မဟုတ္, ဉာဏ္သည္ အမွန္ကုိသိသကဲ့သုိ႔ ေမာဟသည္ အမွားကုိသိ၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဉာဏ္၏ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ျခင္း လကၡဏာ႐ွိသည္။
ရသ,ပစၥဳပ႒ာန္။ ။[အလမၺသဘာ၀စၧာဒရေသာ - အာ႐ံု၏ သေဘာမွန္ကုိ ဖံုးကြယ္ျခင္း ကိစၥ႐ွိ၏၊ အႏၶကာရဥပ႒ာေနာ - ပညာစကၡဳကို ကန္းေအာင္ျပဳတတ္ေသာတရားဟု ေယာဂီတို႔ ဉာဏ္အားထင္လာ၏။] -အာ႐ံု၏ ဟုတ္မွန္ေသာသေဘာဟူသည္ ဒုစ႐ိုက္တရားတို႔၏ မေကာင္းဆုိး၀ါးေသာ သေဘာ,သုစ႐ိုက္တုိ႔၏ ေကာင္းေသာသေဘာ, ဒုကၡသစၥာစသည္တုိ႔၏ သေဘာ, အတိတ္ဘ၀ႏွင့္ အနာဂတ္ဘ၀တို႔႐ွိျခင္းသေဘာ, ပဋိစၥသမုပၸါဒ္၏ သေဘာစသည္ တည္း။ ဤသေဘာမ်ိဳးကုိ မသိေအာင္ ကာကြယ္ဖံုးလႊမ္းထားျခင္းသည္ ေမာဟ၏ ကိစၥတည္း၊ ဤဖံုးလႊမ္းကာကြယ္မႈေၾကာင့္ပင္ ဒုစ႐ိုက္သေဘာကုိ သိၿပီးေသာ ပညာ႐ွိျဖစ္ေစကာမူ ေမာဟ ၀င္လာေသာ အခါ ထုိဒုစ႐ိုက္တုိ႔၏ အျပစ္ကို မျမင္ႏုိင္ဘဲ ျပဳမွားမိၾကေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ `ဤ ေမာဟသည္ ႐ွိၿပီးေသာ ပညာစကၡဳကို ကန္းေအာင္ျပဳတတ္ေသာတရား´ဟု ေယာဂီတို႔ ဉာဏ္မွာ ထင္လာသည္။
ပဒ႒ာန္။ ။[အေယာနိေသာမနသိကာရပဒ႒ာေနာတိ - အေယာနိေသာမနသိ ကာရလွ်င္ နီးစြာေသာအေၾကာင္း႐ွိ၏ဟူ၍၊ သညိေတာ - မွတ္အပ္၏။] -`အေယာနိေသာ ဘိကၡေ၀ မနသိကေရာေတာ အႏုပၸႏၷာ ေစ၀ အကုသလာ ဓမၼာ ဥပပဇၨႏၲိ´ႏွင့္အညီ မသင့္မတင့္ ႏွလံုးသြင္းသူ၏ သႏၲာန္၌ အကုသုိလ္တရား တိုးပြားၿမဲျဖစ္ရကား အေယာနိေသာမနသိကာရ သည္ ေမာဟ၏ နီးစြာေသာ အေၾကာင္းတည္း။
မွတ္ခ်က္။ ။ ပဒ႒ာန္မပါေသာ အကုသုိလ္အရာ၌ ဤအေယာနိေသာမနသိကာရကို ပဒ႒ာန္ဟုမွတ္ပါ၊ ေမာဟႏွင့္စပ္၍ အျခားမွတ္သားဖြယ္ရာမ်ားကုိ ပစၥည္းပုိင္း အ၀ိဇၨာပုဒ္၌ ႐ႈပါ။
[ေဆာင္] သေဘာမွန္ရာ, ဖံုးကြယ္ကာ၍, ပညာစကၡဳ, ကန္းေအာင္ျပဳလွ်င္း, မိုက္မဲျခင္း, မယြင္းေမာဟသေဘာတည္း။ (၁၂၁)
ဆရာေတာ္ညႊန္းသည့္အတိုင္း ပစၥည္းပိုင္း အ၀ိဇၨာပုဒ္ကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။ အ၀ိဇၨာ။ ။ န ၀ိဒတိ- မသိတတ္၊ ဣတိ- ထို႔ေၾကာင့္၊ အ၀ိဇၨာ- အ၀ိဇၨာမည္၏။ တရားကိုယ္အားျဖင့္ ေမာဟတည္း။ ဤအ၀ိဇၨာသည္ သိထိုက္ေသာ အရာဌာနကို မိမိကိုယ္တိုင္လည္း မသိတတ္၊ မိမိႏွင့္ ယွဥ္ဘက္ အကုသိုလ္စိတ္ ေစတသိက္မ်ားကိုလည္း ေကာင္း၊ မိမိကိန္းရာ သတၱ၀ါကိုလည္းေကာင္း မသိေစတတ္။ မ်က္စိ၌ တိမ္သလာ ဖံုးလႊမ္းေနသူသည္ တိမ္သလာအတြက္ေၾကာင့္ ျမင္သင့္ျမင္ထိုက္ေသာ အရာဌာနကို မျမင္ရသကဲ့သို႔တည္း။ ဤအ၀ိဇၨာ၏ ဖံုးလႊမ္းရာဌာနကို `သစၥာေလးပါး ပုဗၺႏၲ အပရႏၲ ပုဗၺႏၲာပရႏၲ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္´-ဟု အဘိဓမၼာနည္းအားျဖင့္ ရွစ္ဌာနျပ၏။ ထိုတြင္ ဘံုသံုးပါး၌ ရွိရွိသမွ် နာမ္႐ုပ္ေတြသည္ ဒုကၡသစၥာေတြခ်ည္းတည္း။ ထိုဒုကၡေတြကို ဒုကၡဟု မသိမျမင္ႏိုင္ျခင္းသည္ ဒုကၡသစၥာကို ဖံုးလႊမ္းေသာ အ၀ိဇၨာပင္တည္း။ ထို႔အတူ တဏွာ ေလာဘကို ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္းမွန္း မသိျခင္း၊ နိဗၺာန္ကို ဒုကၡ၏ ခ်ဳပ္ရာမွန္း မသိျခင္းသည္ သမုဒယ နိေရာဓ မဂၢသစၥာကို ဖံုးလႊမ္းေသာ အ၀ိဇၨာပင္တည္း။
အႏၲ၏ အနက္။ ။ ပုဗၺႏၲ-စသည္၌ အႏၲသဒၵါသည္ အဖို႔အစုဟူေသာ အနက္ကို ေဟာ၏။ အခ်ိဳ႕ပုထုဇဥ္မ်ားသည္ ေရွးအတိတ္ဘ၀၌ ျဖစ္ခဲ့သည္ကို မယံုၾကည္၊ ယခုဘ၀မွ ထာ၀ရဘုရား စသူတို႔ ဖန္ဆင္း၍ ျဖစ္ရသည္ဟု မွတ္ထင္၏။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ေနာက္ဘ၀၌ ဆက္ကာဆက္ကာ ျဖစ္ဦးမည္ကိုကား ယံုၾကည္၏။ ထိုသူ၏ အ၀ိဇၨာသည္ `ပုဗၺေႏၲ အညာဏံ´ အရ အတိတ္ဘ၀၌ ျဖစ္ေသာ ခႏၶာ အာယတန ဓါတ္အစု၌ ဖံုးလႊမ္းေသာ အ၀ိဇၨာတည္း။ အခ်ိဳ႕ကား ေရွးအတိတ္က ျဖစ္ခဲ့ရပံုကို ယံုၾကည္၏၊ သို႔ေသာ္ ေနာက္ဘ၀၌ ရဟႏၲာမျဖစ္ေသး သမွ် ဆက္လက္ျဖစ္ရဦးမည္ကို မယံုၾကည္၊ ေသလွ်င္ ၿပီးတာပဲ-ဟူေသာ ဥေစၧဒဒိ႒ိဘက္သို႔ သက္၀င္လ်က္ ရွိ၏။ ထိုသူ၏ အ၀ိဇၨာသည္ `အပရေႏၲ အညာဏံ´ အရ ေနာက္ေနာက္ဘ၀၌ ျဖစ္ေသာ ခႏၶာ အာယတန ဓါတ္အစုကို ဖံုးလႊမ္းေသာ အ၀ိဇၨာတည္း။ အခ်ိဳ႕ကား ေရွးဘ၀ ေနာက္ဘ၀ကိုပင္ မယံုၾကည္၊ ထိုသူ၏ အ၀ိဇၨာသည္ `ပုဗၺႏၲာပရေႏၲ အညာဏံ´အရ ေရွ႔ေနာက္ ျဖစ္ေသာ ခႏၶာ အာယတန ဓါတ္အစုကို ဖံုးလႊမ္းေသာ အ၀ိဇၨာတည္း။
ထို႔ျပင္ အ၀ိဇၨာသည္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားကို ဖံုးလႊမ္းတတ္ေသး၏။ အ၀ိဇၨာစသည္က အေၾကာင္း၊ သခၤါရစသည္က အက်ိဳး၊ အ၀ိဇၨာစေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္သာ သခၤါရစေသာ အက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ရသည္ဟု နားမလည္ေအာင္ ဖုံးလႊမ္းကြယ္ကာသည္ ဟူလို။ ဤအ၀ိဇၨာသည္ အဆင့္ဆင့္ေထာက္ဆ၍ အထူးအပါးကြဲျပား၏။ ကုသိုလ္အကုသိုလ္မွန္းကိုမွ် မသိေအာင္ ဖံုးလႊမ္းထားေသာ အ၀ိဇၨာသည္ အလြန္ထူပိန္းေသာ အ၀ိဇၨာတည္း။ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္မွန္း သိတတ္၍ အကုသိုလ္အခ်က္ေပၚလာလွ်င္ `မေတာ္ပါတကား´ဟု ေရွာင္ရွားတတ္၊ ကုသိုလ္ဟူသမွ်ကို ျပဳတတ္လွ်င္ အ၀ိဇၨာ အေတာ္ပါးလွပ္ေလၿပီ။ သို႔ေသာ္ အ၀ိဇၨာကင္းဖို႔ အေရးမွာ မ်ားစြာေ၀းပါေသး၏။ ေသာတာပန္ သကဒါဂါမ္ အနာဂါမ္အျဖစ္ေရာက္၍ သစၥာေလးပါးစသည္ကို ထြင္းေဖာက္သိျမင္ႏိုင္ေသာ္လည္း အ၀ိဇၨာမွာ ပါးသည္ထက္ ပါး႐ံုသာ ရွိေသး၏။ ရဟႏၲာအျဖစ္က်မွ အ၀ိဇၨာအားလံုးကင္းေလသည္။ ဤေနရာ၀ယ္ `သစၥာေလးပါး စသည္ကို သိသည္´ ဟု ဆိုရာ၌ ယခုကာလ သၿဂၤိဳဟ္သ႐ုပ္ခြဲသမားတို႔ အသိမ်ိဳးကဲ့သို႔ သ႐ုပ္ေရတြက္တတ္ေသာ အသိမ်ိဳးမဟုတ္၊ သ႐ုပ္ေရတြက္တတ္မႈမွာ သညာသိ (အမွတ္သိ) မ်ိဳးသာတည္း၊ ဉာဏ္သိမဟုတ္ေသး။ ဉာဏ္ျဖင့္ ဒုကၡသေဘာ သမုဒယသေဘာ စသည္ကို သိမွသာ အသိဟု မွတ္ပါ။
အ၀ိဇၨာကင္းေသာ္လည္း အကုန္မသိ။ ။ အ၀ိဇၨာကင္း၍ ရဟႏၲာျဖစ္ေသာအခါ ေလာကီ ေလာကုတၱရာအားလံုးကို ကုန္စင္ေအာင္ သိၿပီဟု မမွတ္ရ၊ သိသင့္သိထိုက္ သေလာက္ သစၥာေလးပါးစသည္ကို သိျခင္းသာလွ်င္ လိုရင္းတည္း။ ရဟႏၲာျဖစ္ေသာ္လည္း ပဋိသမၻိဒါပတၱရဟႏၲာ မဟုတ္လွ်င္ ပိဋကကို တမင္သင္ယူမွ တတ္ႏိုင္သည္။ ပိဋကတတ္ေသာ္ လည္း သူတစ္ပါး၏ အဇၥၽာသယကို က်နစြာမသိ၊ အာသယာႏုသယဉာဏ္ ဣၿႏၵိယပေရာ ပရိယတိၱဉာဏ္ သဗၺညဳတဉာဏ္ရွင္ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ဘုရားရွင္သာလွ်င္ သိဖြယ္အားလံုးကို ကုန္စင္ေအာင္ သိျမင္ေတာ္မူႏိုင္သည္၊ ထိုကဲ့သို႔ ေလာကီေလာကုတၱရာ အားလံုးကို ကုန္စင္ေအာင္ မသိျမင္ျခင္းမွာ အ၀ိဇၨာ၏ ဖံုးလႊမ္းမႈမဟုတ္၊ မိမိဉာဏ္၏ သတၱိနည္းမႈသာ ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္၀ယ္ အေ၀းမွာတည္ေသာ ႐ူပါ႐ံုကို မျမင္ျခင္းသည္ အေမွာင္၏ ကာကြယ္မႈေၾကာင့္မဟုတ္၊ မိမိစကၡဳ၏ သတၱိနည္းမႈသာ ျဖစ္သကဲ့သို႔တည္း။
ဆက္ဦးအံ့- ဘုရားရွင္ကလြဲလွ်င္ အရွင္သာရိပုၾတာသည္ ဉာဏ္ေတာ္အႀကီးဆံုးတည္း။ ထိုအရွင္သာရိပုၾတာသည္ပင္ မိမိတပည့္ ရဟန္းကေလးအား ကမၼ႒ာန္းအေပး မွားခဲ့ဘူး၏။ ရဟန္းကေလးကား ငယ္ရြယ္သူတည္း၊ `ငယ္ရြယ္သူ႔ စိတ္ဓါတ္သည္ ကာမဘက္၌ ညြတ္တတ္၏´ဟု ႏွလံုးျပဳ၍ အသုဘကမၼ႒ာန္းကို ေပးေလရာ၊ စ႐ိုက္ႏွင့္ မတဲ့ေသာေၾကာင့္ ေလးလပတ္လံုး အားထုတ္ေသာ္လည္း တရားထူးမရ၊ နိမိတ္ကေလးမွ် မထင္၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဘုရားရွင္အား အရွင္သာရိပုၾတာက အေၾကာင္းကို ေလွ်ာက္ထားေသာအခါ ငယ္ရြယ္သူပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘ၀ငါးရာေလာက္ ေရႊပန္းထိမ္သည္ခ်ည္း လုပ္ခဲ့ဘူး၍ နီျမန္းေသာ ေရႊမ်ားကို ၾကည့္႐ႈရဖန္မ်ားေသာေၾကာင့္ အဇၥၽာသယႏွင့္တန္ေအာင္ ဘုရားရွင္က ပဒုမာၾကာနီပန္းကို ဖန္ဆင္းျပလ်က္ အနိစၥသေဘာကို ေဖာ္ျပေတာ္မူေလေသာ္ တေန႔ခ်င္းျဖင့္ တရားေပါက္၍ ရဟႏၲာအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရဟႏၲာျဖစ္ပါလ်က္ အားလံုးကို မသိျခင္းမွာ ဉာဏ္သတၱိကုန္မႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္၏။ အ၀ိဇၨာဖံုးလႊမ္းမႈေၾကာင့္ မဟုတ္။ အ၀ိဇၨာ၏ ဖံုးလႊမ္းရာ ဌာနမွာ သစၥာေလးပါးႏွင့္ ပုဗၺႏၲစေသာ တရားစုသာ ျဖစ္သည္ဟု မွတ္ပါ။
ဤမွ်ျဖင့္ ေမာဟ၏ သေဘာသဘာ၀ ေပၚလြင္ထင္ရွားၿပီဟု ထင္ပါသည္။ အခ်ဳပ္မွာ ေမာဟသည္ အမွန္ကို မသိသျဖင့္ အမွားကိုသာ သိ၏-ဟုလည္း ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ဘာကိုမွ် မသိျခင္း-ဟုေတာ့ မဆိုႏိုင္ပါ။ တနည္းအားျဖင့္ မသိျခင္းမွန္သမွ် ေမာဟမဟုတ္ပါ။ မိမိမျမင္ဘူးေသာသူ မေရာက္ဘူးေသာေဒသတို႔၏ အမည္နာမစသည္ကို မသိျခင္းမ်ိဳးသည္ ေမာဟမဟုတ္ပါ။
အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ဓမၼံ သရဏံ ဂစၧာမိ

ရဟန္းတစ္ပါးသည္ ဥပဇၩာယ္ဆရာ အပ္ထားေသာ အ၀တ္ပိုင္းတစ္ခုကို ယူၿပီး ဖိနပ္အိတ္ ခ်ဳပ္ပါသည္။ `ငါယူလွ်င္ ငါ့ဥပဇၩာယ္ဆရာ စိတ္ဆိုးလိမ့္မည္ မဟုတ္´ ဟု မွတ္ထင္ထားပါသည္။
ဆရာသိေသာအခါ `အဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္ ယူသနည္း´ ဟု ေမးသည္။ `အရွင္ဘုရားတို႔အား ကြၽမ္း၀င္ရင္းႏွီးျခင္းေၾကာင့္ ယူပါ၏´ ဟု ေျဖေလွ်ာက္ပါသည္။ (ကြၽမ္း၀င္ရင္းႏီွးသူ၏ ဥစၥာကိုယူလွ်င္ ခိုးမႈမျဖစ္။)
`ငါႏွင့္အတူတကြ သင္၏ အကြၽမ္း၀င္ျခင္းမည္သည္ အဘယ္နည္း´ဟု ေမးကာ စိတ္ဆိုးဆိုးျဖင့္ ထ႐ိုက္ပါသည္။
ဤအျဖစ္အပ်က္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဂါထာႏွစ္ပုဒ္တို႔ကို ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ေဟာေတာ္မူပါသည္။

`အၾကင္ပုဂၢဳိလ္သည္ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္၏ ရန္သူျဖစ္၏။ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို ထိုပုဂၢဳိလ္က ျမင္ေတြ႕ရေသာအခါ ၿပံဳးရယ္မႈကို မျပဳ။ ရႊင္လန္းျခင္းကို မျပ။ ထိုပုဂၢဳိလ္၏စကားကို ၾကားရေသာအခါ မႏွစ္သက္။ ၀မ္းမသာ။ ေကာင္းေသာစကားဟု မမွတ္။
`မ်က္စိႏွင့္မ်က္စိ ထိခတ္၍ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္လ်က္ မၾကည့္။ မ်က္ႏွာလႊဲ၏။ ထိုပုဂၢဳိလ္၏ ကာယကံ-ကုိယ္အမူအရာထူးသည္လည္း မတင့္တယ္။ ၀စီကံ-ႏႈတ္အမူအရာထူးသည္လည္း မတင့္တယ္။ ဆန္႔က်င္ဘက္ အယူကို ယူ၏။
`ပညာရွိသူသည္ ျမင္ေသာအခါ၊ ၾကားေသာအခါ၊ အၾကင္အေၾကာင္းတို႔ျဖင့္ ရန္သူကို သိႏုိင္၏။ ထိုအေၾကာင္းတို႔သည္ ရန္သူ၌ တည္ရွိကုန္၏။ ထိုအေၾကာင္းတို႔မွ ျပန္၍ယူေသာ္ မိတ္ေဆြ၏အျဖစ္ကို သိအပ္၏´။ ဤကား ဂါထာႏွစ္ပုဒ္ ဘာသာျပန္အဓိပၸာယ္ ျဖစ္ပါသည္။

ျမင္ရေသာခါ၊ ၿပံဳးရယ္ကာ၊ မ်က္ႏွာ ရႊင္လန္း၏။
ၾကားရေသာခါ၊ ႏွစ္သက္ကာ၊ ၀မ္းသာ ေကာင္းထင္ဘိ။
မ်က္လံုးခ်င္းစပ္၊ မ်က္ႏွာဟပ္ကာ၊ မူရာတင့္တယ္၊ အယူနယ္ တူလြယ္ ညီမွ်၏။
ဤသို႔ေပါင္းဆံု၊ အေၾကာင္းစံုံက၊ မိတၱစစ္မွန္၊ မစံုဟန္၊ ရန္သူ မွတ္ေလဘိ။ ။

အထက္ပါ ဂါထာႏွစ္ပုဒ္ ျဖစ္ေပၚလာေစသည့္ အဆိုပါ ဆရာတပည့္ ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ေရွးအခါက ဆင္ႏွင့္ရေသ့တို႔ ျဖစ္ခဲ့ၾကဖူးပါသည္။
ဗာရာဏသီျပည္ ျဗဟၼဒတ္မင္းႀကီး စိုးစံေတာ္မူစဥ္က ဘုရားေလာင္းလ်ာ ပုဏၰားသည္ ရေသ့ျပဳ၍ အဘိညာဏ္၊ သမာပတ္တို႔ကို ျဖစ္ေစလ်က္ ရေသ့တို႔၏ ဆရာအျဖစ္ျဖင့္ ဟိမ၀ႏၲာေတာ၌ သီတင္းသံုးပါသည္။ တပည့္မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ တပည့္ရေသ့တို႔တြင္ ဆရာ့စကား နားမေထာင္ေသာ တပည့္တစ္ဦးပါသည္။ ထိုတပည့္သည္ အမိေသၿပီးေသာ ဆင္ေပါက္စကေလး တစ္ေကာင္ကို ေမြးထားသည္။ ဆင္ေပါက္စကေလး အရြယ္ေရာက္လာေသာအခါ ေမြးထားသူရေသ့ကို သတ္ၿပီး ေတာထဲ၀င္သြားပါသည္။
ဤအတိတ္၀တၳဳ၌ ဆင္သည္ ရေသ့၏ရန္သူ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ပစၥဳပၸန္၀တၳဳ၌ ဥပဇၩာယ္ဆရာသည္ အတူေနတပည့္၏ ရန္သူ ျဖစ္ပါသည္။ (ဇာတက႒ကထာ၊ ၂၊ ၁၁၉-၁၂၀။)

ဤ၀တၳဳႏွစ္ခု၌ အႏွစ္ခ်ဳပ္ၾကည့္လွ်င္ `ေဒါသထြက္သူသည္ ရန္သူျဖစ္ႏိုင္၏´ ဟူ၍ ေတြ႕ရပါသည္။ ေဒါသကို `ေကာဓ´ ဟုေခၚ၍ ေဒါသထြက္ေနသူကို `ကုဒၶ´ ဟု ေခၚပါသည္။ ယင္းကုဒၶကို `အမိတၱ´ ဟု ေခၚပါသည္။ ရန္သူဟူ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒါသရွိသူ (ပုထုဇဥ္၊ ေသာတာပန္၊ သကဒါဂါမ္) မွန္သမွ်သည္ အခါအခြင့္ မသင့္ေတာ့လွ်င္ ရန္သူအျဖစ္ ေျပာင္းသြားတတ္ပါသည္။
ဤေနရာတြင္ အဓိကတင္ျပခ်င္သည့္ အခ်က္မွာ မိတ္ေဆြဟု သိႏိုင္ေၾကာင္း တရားမ်ားလည္း မဟုတ္ပါ။ ရန္သူဟု သိႏုိင္ေၾကာင္းတရားမ်ားလည္း မဟုတ္ပါ။ ရန္သူေယာင္ေဆာင္သူဟု သိႏိုင္ေၾကာင္း တရားမ်ားလည္း မဟုတ္ပါ။ မိတ္ေဆြ ေယာင္ေဆာင္သူဟု သိႏိုင္ေၾကာင္း တရားမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ မိတ္ေဆြေယာင္ေဆာင္သည္။
ဗုဒၶသာသနာေတာ္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ မိတ္ေဆြေယာင္ ေဆာင္ထားသည္။ အဘယ္သူ ျဖစ္မည္နည္း...။

စာေရးသူႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ မိသားစုတစ္စုရွိသည္။ မိသားစုအားလံုး တရားရိပ္သာ သြားၾကသည္။ တရားအားထုတ္ၾကသည္။ သဒၶါတရား၊ ၀ီရိယတရား ေကာင္းၾကပါသည္။
တစ္ေန႔ေသာအခါတြင္ ဒကာမႀကီးက ေလွ်ာက္ထားလာသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ (၁၅) ႏွစ္ခန္႔မွစ၍ အႀကိမ္ႀကိမ္နာယူခဲ့ရေသာ တရားႏွင့္စပ္၍ သံသယေပၚလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒကာမႀကီးတို႔မိသားစု တရား၀င္ေလ့ရွိသည့္ ရိပ္သာသံုးခုရွိေၾကာင္း သိရပါသည္။ နာမည္ႀကီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ တရား၀င္ေနသူ ေယာဂီမ်ားအား ညစဥ္ (၈) နာရီတြင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ကုိယ္တိုင္ တရားေဟာေလ့ ရွိပါသည္။
တစ္ဖန္ ၀ါဆိုဦး ၀ါဆိုပြဲ၊ ကထိန္ရာသီ ကထိန္ပြဲ၊ သႀကၤန္တြင္း သႀကၤန္ပြဲတို႔လည္း ရွိၾကပါသည္။ ဤအထူးပြဲႀကီး သံုးပြဲမွာမူ တမင္ဖိတ္ထားသူ အထူးဧည့္သည္ (ဒကာ၊ ဒကာမ) အသစ္မ်ားပါ လာရွိတတ္ၾကပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ (အထူး) တရားကို ေဟာေလ့ရွိပါသည္။ အသစ္ေတာ့ မဟုတ္ ဟူ၏။ ဒကာမႀကီးသည္ပင္ ထိုတရားကို အလြတ္နီးပါး ရေနေလၿပီ ျဖစ္၏။ အဓိပၸာယ္အခ်ဳပ္မွာ -
`အလွဴခံပုဂၢဳိလ္တို႔တြင္ ႐ုပ္နာမ္တရားတို႔၌ ၀ိပႆနာဉာဏ္ရွိသူတို႔သာ အျမတ္ဆံုးျဖစ္သည္။ ၀ိပႆနာဉာဏ္ရွိသူ ဆိုသည္ကလည္း ဤရိပ္သာထဲမွာသာ ရွိ၏။ စာသင္တိုက္တို႔မွာ မရွိ´ ဆိုသည္တို႔ကို ယံုေလာက္ေအာင္ ေဟာျပျခင္းသာတည္း။
ဒကာမႀကီးသည္ ထိုတရား စတင္နာၾကားရခ်ိန္မွစ၍ စာသင္တုိက္တို႔အား အလွဴ၀တ္တို႔ကို ၁၄-ႏွစ္လံုးလံုး ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ဖူးၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ရိပ္သာတို႔မွာသာ အသားကုန္လွဴခဲ့သည္ဟု ေလွ်ာက္ထားပါသည္။ ထိုကိစၥအတြက္ သံသယ၀င္လာျခင္းေၾကာင့္ သမီးႏွင့္ တူမကေလးမ်ားကို ထိုရိပ္သာသို႔ ပို႔ေပးခဲ့သည္။ သမီးႏွင့္ တူမကေလးမ်ားလည္း စိတ္စြဲသြားၾကပါသည္။ ၀ိပႆနာဉာဏ္ မရွိသည့္ ရဟန္းတို႔အား မလွဴပါႏွင့္ဟုပင္ ဆိုလာတတ္ၾကသတတ္။
သမီးႏွင့္ တူမကေလးမ်ားကမူ စာသင္သားသံဃာ၊ အျခားသံဃာတို႔အား ယခုထိပင္ မလွဴႏုိုင္ၾကေသးေပ။ ဒကာမႀကီးက သမီးကေလးအား ပရိယတၱိ၀န္၊ ပဋိပတၱိ၀န္တို႔အေၾကာင္း-သာသနာသံုးရပ္အေၾကာင္း စသည္တို႔ကို ေျပာျပေပးဖို႔ စာေရးသူအား အကူအညီ ေတာင္းခံဘိသကဲ့သို႔ေသာ စကားမ်ဳိးလည္း ေျပာျပေလွ်ာက္ထားပါသည္။
သို႔ေသာ္ စာေရးသူက စာခ်ဆရာ ရဟန္းမွ်သာျဖစ္၍ ကေလးမ၏ `သူျမတ္´ စာရင္းမွာ မပါျခင္းေၾကာင့္ စာေရးသူအား ႏႈတ္ဆက္႐ံုမွ်ေလာက္သာ ဆက္ဆံေလ့ရွိပါသည္။ အခြင့္လည္း မသာ၊ အခါလည္း မရေပ။ ဒကာမႀကီးကုိယ္တုိင္ကေတာ့ ယခုအခါတြင္ ပရိယတၱိသာသနာ၊ ပရိယတၱိသံဃာတို႔အား အထူးဂ႐ုျပဳလ်က္ ျပန္လည္ေထာက္ပံ့သူ ဒါယိကာမႀကီး ျဖစ္လာေလၿပီ။
ဒါယိကာမႀကီးက သမီးကေလးအပါအ၀င္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဒကာ-ဒကာမမ်ား၏ စိတ္ထဲ စြဲ၀င္ေနသည့္ `၀ိပႆနာဉာဏ္ ရွိသူ-လွဴမွျမတ္´ဆိုသည့္ အမွားဆူးကို ႏုတ္ေပးႏိုင္မွ အႏၲရာယ္ကင္းမည့္အေၾကာင္း ေလွ်ာက္ထားလာေလၿပီ။

`ဒကာမႀကီး...အလွဴခံပုဂၢဳိလ္ေတြထဲမွာ ၀ိပႆနာဉာဏ္ ရွိေနသူသာ အျမတ္ဆံုးဆိုတာ အသာထားအံုး။ မွန္သေလာက္ေတာ့ မွန္ပါတယ္။ ရိပ္သာမွာေနတုိင္း ၀ိပႆနာဉာဏ္ ရွိေန၏-ရွိမေန၏ ဆိုတာကေတာ့ အသိရခက္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ အလွဴနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာထားတာ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ရွိပါတယ္။ အလွဴရွင္ေတြ သိသင့္သိထုိက္တာ သိေအာင္ ေဟာေပးဖို႔ လိုပါတယ္။
၁။ သာသနာေတာ္ဆုိင္ရာ အသိ၊ အက်င့္ဘာမွမရွိတဲ့ တိရစၧာန္လဲ လွဴရမယ္။ အလွဴခံပုဂၢဳိလ္ပဲ။
၂။ မုဆိုး တံငါလို အ႐ိုင္းအစိုင္းလူေတြလဲ အလွဴခံပဲ။
၃။ တံုးခုန္ ဇယ္ခတ္ စတဲ့ အက်င့္ရွိသူေတြလဲ လွဴရမယ္။
၄။ သာသနာေတာ္နဲ႔ မဆိုင္ေသးဘဲ ကံ- ကံရဲ႕အက်ဳိးကို လက္ခံၿပီး၊ စ်ာန္ရထားသူလဲ လွဴရမယ္။ အလွဴခံပါပဲ။ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ျမတ္တဲ့အလွဴခံက ေသာတာပန္ျဖစ္ရန္ က်င့္ႀကံေနသူ၊ သာသနာ၀င္ အလွဴခံပုထုဇဥ္ေတြပါပဲ။
၅း၁။ သရဏဂံု အစစ္အမွန္တည္သူ။ (သဒၶါ-ပညာ ရွိရမယ္။)
၅း၂။ ငါးပါးသီလ တည္ၿမဲသူ။ (လိုက္ဆိုတတ္႐ံုမွ်မကဘဲ တကယ့္ သီလငါးပါး တည္ၿမဲရမယ္။)
၅း၃။ ရွစ္ပါးသီလတည္ၿမဲသူ။ (သီလမယူခင္မွာ သနပ္ခါးလူးထားမွ ဆိုတာမ်ဳိးမပါဘူး။) ဒီလိုဟာမ်ဳိးကို ပုဗၺေစတနာ သီလမဲ့သူလို႔ ေခၚတယ္။ မီးေလာင္ခံ ၾကက္ေတာင္နဲ႔တူတယ္။ တြန္႔လို႔။
၅း၄။ ဆယ္ပါးသီလတည္ၿမဲေသာ လူပုဂၢဳိလ္-သီလရွင္-ကုိရင္မ်ား။ (တကယ္တည္ၿမဲသူသာ ဆိုလိုတာ။ ကိုရင္လဲ သီလ က်ဳိးျပတ္ေနႏုိင္တာပဲ။)
၅း၅။ စတုပါရိသုဒၶိသီလထဲက အေရးႀကီးတာေတြကိုသာ လိုက္နာႏိုင္တဲ့ ရဟန္းေတာ္မ်ား။
၅း၆။ စတုပါရိသုဒၶိသီလ ျပည့္စံုေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား။
၅း၇။ ၀ိပႆကေခၚ ၀ိပႆနာတရားကို မွတ္လိုက္...နားလိုက္...ရပ္တံ့လိုက္ အားထုတ္တတ္သူ လူပုဂၢဳိလ္၊ ရဟန္းေတာ္မ်ား။
၅း၈။ အာရဒၶ၀ိပႆကေခၚ ၀ိပႆနာတရားကို ဣရိယာပုတ္ေလးပါးစလံုး အားထုတ္တတ္၍ ေန႔မျပတ္ ညမျပတ္ လမျပတ္ ႏွစ္မျပတ္ ဆက္တုိက္ အားထုတ္ေနတတ္တဲ့သူ။
၅း၉။ အဲဒီလိုအားထုတ္လို႔ ၀ိပႆနာသိခါပတၱလို႔ေခၚတဲ့ သခၤါ႐ုေပကၡာဉာဏ္ အႏုေလာမဉာဏ္၊ (၀ု႒ာနဂါမိနီ ၀ိပႆနာဉာဏ္) ေဂါၾတဘူဉာဏ္ အခိုက္အတန္႔ ေရာက္ရွိေနသူ ပုထုဇဥ္လူ၊ ရဟန္းမ်ားအားလဲ လွဴရမယ္။ ဒါက ပုထုဇဥ္ေတြ အလွဴခံျမတ္ပံုပါပဲ။
၆။ ေသာတာပတၱိမဂၢ႒ာန္ပုဂၢဳိလ္။ (အရိယာအဆင့္ဆင့္ ျမတ္ပံုေတြကေတာ့ သိသာၿပီေလ။)
ကဲ-ဒီအတိုင္းေဟာမွ ဘုရားေဟာထားတဲ့အတိုင္း မွန္တာပါ။ သရဏဂံု အစစ္အမွန္တည္သူ ကေန စၿပီးေတာ့ အျမတ္စား အလွဴခံခ်ည္းပါပဲ။ ဒီအတိုင္းမေဟာဘဲ ကြက္ေဟာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လာဘ္လာဘငဲ့ေဟာတဲ့ အဓိပၸာယ္ ေရာက္ေနပါတယ္။ မည္သည့္ပုဂၢဳိလ္မဆို တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ သူဟာ မူလတရားေတာ္တို႔ကို လိုရာဆြဲၿပီး ဖ်က္ေဟာမယ္ဆိုရင္ အင္မတန္မွ အျပစ္ႀကီးပါတယ္။ ဒီထက္ဆိုးတာကေတာ့ ပရိယတၱိ၀န္ထမ္းေတြကို မလွဴခ်င္ေအာင္ အားကိုးခ်င္စိတ္ေပ်ာက္ေအာင္ ေဟာမိေျပာမိခဲ့ရင္ သာသနာကို ဖ်က္ရာေရာက္ပါတယ္။ ဘုရားကို ေစာ္ကားရာ ေရာက္ပါတယ္။ ကုိယ့္ဆရာကုိယ္ ျပန္သတ္ရာလဲ ေရာက္ပါတယ္။
ေယာဂီေတြ ဒီလိုေန ဒီလိုထိုင္ ဒီလိုမွတ္-ဆိုတာေတြဟာ တကယ္တမ္းက ပရိယတၱိကိစၥ သက္သက္ပဲ သင္ေပးေနတာ၊ စာခ်ေပးေနတာပါ။ ေယာဂီက အဲဒီအတိုင္းက်င့္မွ ၀ိပႆနာေတြ ျဖစ္မွာေပါ့။ သူတို႔ကုိယ္တုိင္လဲ က်င့္မွ ၀ိပႆနာဉာဏ္ေတြ ရွိေနၾကမွာေပါ့။ ဒါကေလးေတြ သင္ေပးျပေပး႐ံုနဲ႔ သူတို႔မွာ ၀ိပႆနာဉာဏ္ေတြ ရွိေနၾကၿပီလို႔-ေျပာလို႔ ရေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ ၀ိပႆနာ ရွိေနသူေတြဟာ မဂ္ဉာဏ္ကို ရွာေနသူေတြပါ။ ၀ိပႆနာဉာဏ္ေတြကို စုစည္း သိမ္းဆည္းေနၾကတာပါ။ အသိဉာဏ္၊ အက်င့္ဉာဏ္ (အႏုေဗာဓဉာဏ္၊ ပဋိေ၀ဓဉာဏ္) ေတြကိုသာ အဆင့္အားေလ်ာ္စြာ တည္ေဆာက္ေနၾကတာပါ။ အျခား ဗဟိဒၶပစၥည္းေတြကို အေရးထားၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ မဂ္ဉာဏ္ကိုရွာေနသည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ အျခားဟာေတြကို ရွာေနသည့္ အခ်ိန္တို႔ကို ယွဥ္ၾကည့္လွ်င္...။
တရားအသိဉာဏ္၊ တရားအက်င့္ဉာဏ္ကသာ တည္ၿမဲတဲ့ အားကိုးရာပဲ။ စုထားႏိုင္ေလေလ၊ သိမ္းထားႏိုင္ေလေလ၊ တန္ဖိုးႀကီးေလေလ၊ ေစ်းတက္ေလေလ၊ အဖိုးတန္ေလေလပဲ ဆိုတာကို ၀ိပႆနာဉာဏ္ (တကယ္ရွိသူတိုင္း) အေသအခ်ာ သိၾကပါတယ္။
မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ စိန္ပန္း၊ ရတနာပံု၊ မဟာစည္ရိပ္သာ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲပညာ၀ံသဆိုရင္ ပင့္ခ်င္မွပင့္၊ မပင့္ခ်င္ေနေတာ့၊ မဂၤလာေဆာင္ေတာင္မွ ၀ိပႆနာစပ္ဆိုင္ရာတရားပဲ ေဟာပါတယ္။ ဆရာေတာ္ႀကီး သက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိပါေသးတယ္။ သြားေရာက္ နာယူၾကည့္ၾကေစခ်င္လိုက္တာ။
ပဋိပတၱိ၀န္ထမ္းဘ၀ စတင္ တာ၀န္ယူကတဲက ၀ိပႆနာအလုပ္ပဲလုပ္ဖို႔ အဓိ႒ာန္ခ်ထားတဲ့အေၾကာင္း စာေရးသူကို ရွင္းျပဖူးပါတယ္။ ဆရာေတာ့္ထံမွာ ဆယ့္သံုးရက္မွ် တရား၀င္ဖူးပါတယ္။ ၀ိပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆရာေတာ္ကုိယ္တုိင္ေရး မွတ္တမ္း (ပါဠိ+အ႒ကထာ+ဋီကာ+ အာစရိယ၀ါဒ) မ်ား စာအုပ္လိုက္ က်ေပ်ာက္ခဲ့ရျခင္းေၾကာင့္ ၎မွတ္စုမ်ဳိး ေရးေပးဖို႔ စာေရးသူကို တိုက္တြန္းဖူးပါတယ္။ (အကူအညီ ေတာင္းဖူးပါတယ္။ စာေရးသူဘက္က မစြမ္းႏိုင္ေသးပါ။)
`တပည့္ေတာ္မွာ `ဆရာေတာ့္ကို ဖူးခ်င္လို႔ပါ´ ဆိုတာေတြနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ေနရတာပါ။ စာကို ၾကည့္ခ်ိန္မရဘူး။ ညပိုင္းကေလး တရားထိုင္ဖို႔ေတာင္ မနဲႀကိဳးစားရတယ္။ ဒါလဲ ေန႔ပိုင္းက အေနအထိုင္ အဆင္မေျပရင္ အားထုတ္ရတာ မေကာင္းဘူး။ လူက ပန္းတယ္၊ မခံႏိုင္ဘူး။ `ဒါေၾကာင့္ ဟို-သမညဖလသုတ္ထဲက ဟတၳကုကၠဳစၥ၊ ပါဒကုကၠဳစၥ (လက္ေျခမလႈပ္ တည္ၿငိမ္လ်က္) ဆိုတာမ်ဳိးကေလးေတြကစလို႔ ၀ိပႆနာနဲ႔ စပ္ဆုိင္သမွ် ပါဠိ၊ အ႒ကထာ၊ ဋီကာ၊ အာစရိယ၀ါဒ စာပုိဒ္ကေလးေတြကို က်မ္းညႊန္းနဲ႔တကြ ရွာေဖြမွတ္သားေပးစမ္းပါ´ စသည္ျဖင့္ မိန္႔ေတာ္မူဖူးပါတယ္။
ဒီလိုဆရာေတာ္မ်ဳိးမွာေတာင္ ဒီလိုမ်ဳိး၀ိပႆနာဉာဏ္ ျဖစ္ေပၚခ်ိန္ ရွားပါးလွပါဘိတယ္ဆိုေတာ့ ၀ိပႆနာဉာဏ္အေပၚ ေပါ့ေပါ့ကေလး သေဘာထားတဲ့သူေတြ သံေ၀ဂျဖစ္ဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ့္ကုိယ္ကို ဆင္ျခင္မိဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။

`၀ိပႆနာဉာဏ္ ရွိေနသူသာ အျမတ္ဆံုးအလွဴခံပုဂၢဳိလ္ ျဖစ္သည္ဆိုေသာ အခ်က္ႏွင့္စပ္၍ ဒကာ ဒကာမမ်ား အသိအျမင္ မမွားေအာင္ ေရးသားပါဦးမည္´ ဟု စာေရးသူ ဆင္ျခင္မိေသာအခါ `ဓမၼံ သရဏံ ဂစၦာမိ´ကို ေရွးဦးစြာ သတိရမိပါသည္။
`ဓမၼံ၊ မဂ္ေလးတန္၊ ဖိုလ္ေလးတန္၊ နိဗၺာန္၊ ပရိယတ္အားျဖင့္ ဆယ္ပါးေသာ တရားေတာ္ျမတ္ကို။ သရဏံ၊ ကိုးကြယ္ရာ၊ အားထားရာ၊ မွီခိုရာ-ဟူ၍။ ဂစၦာမိ၊ ဆည္းကပ္ပါ၏။ အသိအမွတ္ ျပဳပါ၏´ဤသို႔သာ အ႒ကထာ၊ ဋီကာတို႔ႏွင့္ ဆရာေတာ္မ်ားက အနက္အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ျပၾကပါသည္။
တရားဆယ္ပါးတို႔တြင္ မဂ္ေလးပါး၊ ဖိုလ္ေလးပါး၊ နိဗၺာန္တစ္ပါး=ေပါင္း ကိုးပါးတို႔ကို ပဋိေ၀ဓဟု ေခၚပါသည္။ ပရိယတ္ဟု ဆိုအပ္ေသာ ပိဋကတ္သံုးပံု ဗုဒၶစကားေတာ္တို႔ကို ပရိယတ္တရားဟု ေခၚပါသည္။
ဤကိုးကြယ္ရာတရား ၁၀-ပါးတို႔တြင္ ပဋိပတ္တရားမွာ မုခ်တိုက္႐ိုက္အားျဖင့္ ကိုယ္ထည္ထင္ထင္ ပါ၀င္ျခင္းမရွိေခ်။ `ဓမၼံ၊ မဂ္ေလးတန္၊ ဖိုလ္ေလးတန္၊ နိဗၺာန္၊ (ပဋိပတ္) အားျဖင့္ ဆယ္ပါးေသာ တရားေတာ္ကို´ဟု မည္သည့္ အ႒ကထာ၊ ဋီကာကမွ် ဖြင့္ျပထားျခင္း မရွိေခ်။
`ဤသို႔ ဖြင့္ျပမႈ မရွိျခင္းမွာ ဒါနက်င့္စဥ္ ပဋိပတ္တရားမ်ား၊ သီလက်င့္စဥ္ ပဋိပတ္တရားမ်ား၊ သမထက်င့္စဥ္ ပဋိပတ္တရားမ်ား၊ ၀ိပႆနာက်င့္စဥ္ ပဋိပတ္တရားမ်ားက ကိုးကြယ္ရာ အားထားရာ မဟုတ္ၾကေသာေၾကာင့္ ဖြင့္ျပမႈမရွိျခင္းျဖစ္သည္´ဟု အဓိပၸာယ္ မယူရေခ်။
`၀ိပႆနာဉာဏ္ရွိသူသာ အျမတ္ဆံုးအလွဴခံ ျဖစ္သည္´ ဟု ယူမိၾကလွ်င္၊ `ဒါနတရားသည္ ကိုးကြယ္ရာမဟုတ္´ စသည္ျဖင့္ ယူမိၾကလွ်င္ အလြန္ မွားေပလိမ့္မည္။ ဒါနပဋိပတ္တရား အစရွိေသာ ပဋိပတၱိတရားမ်ားသည္လည္း ကိုးကြယ္ရာ (သရဏ) မ်ားပင္ ျဖစ္ၾကသည္မွာ ယံုမွားဖြယ္ မရွိေခ်။
သို႔ပါလ်က္ အ႒ကထာ၊ ဋီကာႏွင့္ ဆရာေတာ္တို႔က ဓမၼသရဏအရတြင္ ပဋိပတ္တို႔ကို ဖြင့္မျပျခင္းမွာ လံုေလာက္ေသာအေၾကာင္း ရွိပါသည္။ (စာမတတ္လွ်င္ မသိႏိုင္ပါ။)
ဤေနရာ၌ ေမးခြန္းတစ္ခု ေမးလိုပါသည္။ ပဋိပတ္တရားသည္ အဘယ္မွ လာသနည္း.. ဟူ၍ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အေျဖကား-ပရိယတၱိေခၚ ပိဋကတ္သံုးပံု ဗုဒၶစကားေတာ္တို႔မွ လာသည္။ မွန္၏။ ဗုဒၶပိဋကတ္ေတာ္ႏွင့္ကင္းလွ်င္ ၀ိပႆနာဟူ၍ပင္ မရွိေကာင္းေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ သာသနာပကာလတို႔၌ ပေစၥကဗုဒၶါတို႔မွာသာ ၀ိပႆနာဉာဏ္၊ မဂ္ဉာဏ္တို႔ ရွိႏုိင္ၾကသည္။ က်န္ပုဂၢဳိလ္တို႔၌မူ ၀ိပႆနာဉာဏ္၊ မဂ္ဉာဏ္ မရွိေကာင္းေခ်။ (မဟာပရိနိဗၺာနသုတၱ၊ ပါဠိေတာ္။)
ဤသာသနာတြင္း ကာလ၌လည္း ဗုဒၶစကားေတာ္တို႔ႏွင့္ ကင္းလွ်င္ ၀ိပႆနာဉာဏ္၊ မဂ္ဉာဏ္ မရွိေကာင္းေခ်။ ရိပ္သာဆရာေတာ္မ်ားသည္ ပိဋကတ္ေခၚ ပရိယတ္တရားမ်ားကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ၿပီးသား ျဖစ္ၾကရေပမည္။ ပိဋကတ္မတတ္ဘဲ ၀ိပႆနာဆရာလုပ္လွ်င္ မိမိကုိယ္ကို တူးၿဖိဳရာေရာက္ေပလိမ့္မည္။ (စြန္းလြန္းဆရာေတာ္ကဲ့သို႔ေသာ ပါရမီထူးရွိသူ အနည္းစုကို ႁခြင္းခ်က္ထားပါသည္။)
ထို႔ေၾကာင့္ ၀ိပႆနာ ဆရာမ်ားသည္လည္း စာသင္တုိက္မွာေန၍ ပရိယတၱိစာေပ သင္ၾကား ရယူထားၾကရပါသည္။ ၀ိပႆနာ႐ႈမွတ္သူ ေယာဂီမ်ားသည္လည္း ပိဋကတ္ေခၚ ပရိယတ္တရားမ်ားကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ၿပီးသားခ်ည္း ျဖစ္ၾကရေပသည္။ သို႔ရာတြင္ လူပုဂၢဳိလ္မ်ားအဖို႔ ျပည့္စံုေအာင္ စာသင္ေနခ်ိန္ မရွိၾကရွာေပ။ ပရိယတၱိသင္ယူမႈကိစၥကို အလုပ္ေပးတရား မွတ္သားျခင္းမွ်ျဖင့္ ၿပီးၾကရရွာပါသည္။ မွန္၏။ ဤအလုပ္ေပးတရား နာယူျခင္းသည္ စင္စစ္အားျဖင့္ ပရိယတၱိကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ သင္ယူျခင္း (စာသင္ျခင္း) သာ ျဖစ္ပါသည္။
ဤသို႔လွ်င္ ပရိယတၱိႏွင့္ကင္း၍ ပဋိပတၱိဟူသည္ မရွိေကာင္းေသာေၾကာင့္ `ဓမၼံ၊ မဂ္ေလးတန္၊ ဖိုလ္ေလးတန္၊ နိဗၺာန္၊ ပရိယတ္အားျဖင့္ ဆယ္ပါးေသာ တရားေတာ္ကို´ဟုသာ ဖြင့္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပရိယတၱိကို မုခ်အားျဖင့္ တိုက္႐ိုက္ယူ၍ (ယင္းပရိယတၱိအရျဖင့္ပင္) ပဋိပတၱိကိုလည္း ကာရဏူပစာရတၳအားျဖင့္ ယူရသည္ဟု ဆိုလိုပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ပဋိပတၱိေခၚ ဒါနက်င့္စဥ္၊ သီလ က်င့္စဥ္၊ သမထက်င့္စဥ္၊ ၀ိပႆနာက်င့္စဥ္ တို႔သည္လည္း ဓမၼျဖစ္သည္-သရဏ ျဖစ္သည္ဟုသာ မွတ္ယူရပါသည္။ ဤသို႔ ယူမွသာလွ်င္ ပရိယတၱိသာသနာ၊ ပဋိပတၱိသာသနာ၊ ပဋိေ၀ဓသာသနာ ဟူေသာ သာသနာသံုးရပ္ ျပည့္စံု၍ က်မ္းဂန္ခ်င္း ႏွီးေႏွာမိပါသည္။ (စာမတတ္လွ်င္ မသိ။)
တုိက္႐ိုက္အားျဖင့္ မပါေသာေၾကာင့္ ဓမၼအရ (ဓမၼသရဏအရ)တြင္ ပဋိပတၱိတရားကို မယူရ၊ ပဋိပတၱိတရားသည္ ဓမၼမဟုတ္ဟု ဇြတ္ဆြဲယူလွ်င္ အမွားႀကီး မွားမည္သာတည္း။
ဥပမာမူ...၀ိပႆနာဉာဏ္ ရွိသူအား လွဴမွသာ အျမတ္ဆံုးျဖစ္သည္။ ၀ိပႆနာဉာဏ္ရွိသူ ဆိုတာကလဲ တို႔ရိပ္သာထဲမွာသာ ရွိသည္ဟုဆိုေသာ အမွားမ်ဳိးေပတည္း။

ဤမွ်ေလာက္ ေရးသားတင္ျပလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ စာဖတ္ပရိသတ္ ဒကာ ဒကာမတို႔ အတြက္ ပရိယတၱိ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရဟန္းစာဆိုတစ္ပါး၏ တာ၀န္ေက်ပြန္ၿပီဟု ခံယူပါသည္။ ပရိယတၱိကို အားမကိုးထိုက္ေအာင္ ေဟာေျပာ႐ႈတ္ခ်လ်က္ တို႔ရိပ္သာက အလွဴခံပုဂၢဳိလ္တို႔က အျမတ္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ အသိမွားမ်ား ေ၀ငွ႐ိုက္သြင္းေနေသာ ဆရာမ်ဳိးမွာ အစာေပး၍ ေမြးျမဴခဲ့ေသာ ေက်းဇူးရွင္ရေသ့ကို သတ္သည့္ ဆင္မိုက္ႏွင့္တူေၾကာင္း၊ (သို႔မဟုတ္) သပိတ္၊ သကၤန္း၊ ဆြမ္း၊ ေရခ်မ္း ျပင္ဆင္ဆက္ကပ္ လုပ္ေကြၽးေနေသာ တပည့္ကို ႐ိုက္ပုတ္ေစာ္ကားသည့္ ဆရာမုိက္ (ဥပဇၩာယ္ဆရာ) ႏွင့္တူေၾကာင္း စပ္ဟပ္ ေဖာ္ျပလ်က္ ဤစာမူကို နိဂံုးႀကီး ခ်ဳပ္လိုက္ပါသည္။
«မႏၲေလး၊ စိန္ပန္း၊ ရတနာပံု၊ မဟာစည္ရိပ္သာ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲပညာ၀ံသေထရ္ ကဲ့သို႔ ေသာ မွန္ကန္႐ိုးသား တရားျပသည့္ ပဋိပတၱိ၀န္ထမ္း ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ ေထရ္ရဟန္းမ်ားသို႔ ဦးညြတ္႐ိုက်ဳိး ရွိခိုးပူေဇာ္ပါ၏။
ဤကုသုိလ္ ဤေစတနာတို႔ေၾကာင့္ သာသနာ၀င္ ဒကာ ဒကာမမ်ား အျမင္မွန္ ရရွိၾကပါေစေသာ္။ မိတ္ေဆြေယာင္ေဆာင္ထားသည့္ သာသနာ့ရန္သူမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏုိင္ၾကပါေစေသာ္။»
မစိုးရိမ္စာသင္သား
၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ၊ ဓမၼရံသီမဂၢဇင္း
(ဤေဆာင္းပါးကို မဂၢဇင္းမွာ ေဖာ္ျပစဥ္က ကေလာင္အမည္တစ္မ်ဳိးျဖင့္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ အျခားေဆာင္းပါးမ်ားကိုလည္း အျခားကေလာင္အမည္အသီးသီးျဖင့္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အခ်ဳိ႕ေဆာင္းပါးမ်ား၌ မစိုးရိမ္စာသင္သားသည္ပင္ ဇာတ္ေဆာင္ (အေရးခံ) အျဖစ္ ပါရွိေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။ စာ၏ ဦးတည္ခ်က္သည္သာအေရးႀကီးပါ၏။)

ဘုရားကုိ အထင္ေသးသူ

`နေမာ ေတ ပုရိသာဇညာ၊ နေမာ ေတ ပုရိသုတၱမ။
သဗၺညဴသိ မဟာ၀ီရ၊ ေလာကေဇေ႒ နရာသဘ။´
`ေယာက်္ားအာဇာနည္ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားအား၊ အ႐ွင္ဘုရားအား ႐ွိခိုးပါ ၏။ ေယာက်္ားျမတ္ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၊ အ႐ွင္ဘုရားအား ႐ွိခိုးပါ၏၊ လံု႔လႀကီး ေတာ္မူေသာ၊ ေလာက၏ အႀကီးအမွဴးျဖစ္ေတာ္မူေသာ၊ လူတုိ႔ထက္ ျမတ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၊ အ႐ွင္ဘုရားသည္ တရားအလံုးစံုကို သိေတာ္မူပါေပ၏။´
စာေရးသူသည္ အထက္ပါ အပါဒါန္ပါဠိေတာ္လာ ဂါထာကေလးကို မွတ္စုထုတ္ေနခုိက္ လႈိင္သာယာမွ မိတ္ေဆြဦးပဥၨင္းတစ္ပါး ေရာက္လာသည္။ စကားစျမည္ ေျပာဆိုၾကရင္း မုိးျပာ ဂိုဏ္း အေၾကာင္း ေရာက္သြားသည္။
`ဦးဇင္း၊ မုိးျပာဂုိဏ္းက စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲမွာ မိမိရတဲ့ သဗၺညဳတဉာဏ္ဆုိတာ ၀ိဇၨာ သံုးပါးပဲလုိ႔ ဘုရားေဟာထားတာ ႐ွိတယ္။ ေကာသလမင္းႀကီးကုိ သဗၺညဳတဉာဏ္ရတဲ့ အေၾကာင္း ၀န္ခံထားတာလဲ ႐ွိတယ္လုိ႔ ဆုိၾကတယ္တဲ့။
`တကယ္လုိ႔ မိမိရတဲ့ သဗၺညဳတဉာဏ္ဆုိတာ ၀ိဇၨာသံုးပါးကုိ ဆုိလာတာပါလုိ႔ ဘုရား ေဟာခဲ့တာမွန္ရင္ သူ သဗၺညဳတဉာဏ္ ရပါတယ္၊ အကုန္သိပါတယ္လုိ႔ ၀န္ခံတယ္ဆုိတာ မွားရမယ္တဲ့။ တစ္ခုမွန္ရင္ တစ္ခုမွားရမယ္ေပါ့ ကိုယ္ေတာ္ရာ။
`ဘုရားဆုိတာ မႂကြား၀ါတတ္သူမုိ႔လုိ႔ မိမိရတဲ့ သဗၺညဳတဉာဏ္ဆုိတာ ၀ိဇၨာသံုးပါးပါပဲ ဆိုတဲ့စကားသာ ဘုရားေဟာ အစစ္ျဖစ္သင့္ပါတယ္-တဲ့။
`ေနာက္ၿပီး နိဗၺာန္ဟာ အနတၱဆုိလုိ႔႐ွိရင္ နိဗၺာန္ဟာ အႏွစ္သာရ ဘာမွမ႐ွိဘူးဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္ေရာက္ပါတယ္တဲ့။ နိဗၺာန္ဟာ အတၱပါတဲ့။ ဦးဇင္း အဲဒီျပႆနာေတြ ေျဖ႐ွင္းဖူးတယ္ လုိ႔ၾကားပါတယ္။ လုပ္ပါအံုး၊ လင္းစမ္းပါအံုး´
`ကိုယ္ေတာ္လဲ စာၾကည့္ႏုိင္သားပဲ။ ကုိယ့္ဟာကို ပါဠိေတာ္႐ွာဖတ္ၿပီး ႏႈိင္းယွဥ္ ေလ့လာၾကည့္ေပါ့´
`ဟာ ဦးဇင္းကလဲ အဲဒီလို အေျဖ႐ွာရတဲ့အလုပ္ကို မလုပ္ခ်င္လို႔ လာေမးတာေပါ့´
`ကုိယ္ေတာ္တုိ႔က အဲဒါေတြ ခြက်တာပဲ။ ကုိယ္ေတာ့္ကို အဲဒီလိုမ်ိဳး ဒကာ-ဒကာမ တစ္ေယာက္ေယာက္က ေမးပါၿပီတဲ့၊ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ´
`အဲဒီအခါက်ေတာ့ ေနာက္မွ စာၾကည့္ၿပီး ေျပာပါမယ္လုိ႔ လုပ္ရမွာေပါ့´
`ကဲကဲ-ထားလိုက္ပါေတာ့။ ေစ်းကိုင္လိုက္တာလုိ႔ ကိုယ္ေတာ္မေျပာခင္ ႐ွင္းျပပါ့မယ္။ ေနအံုး၊ တပည့္ေတာ္ ေဆာင္းပါးေရးတုန္းက ပရင့္ထုတ္ထားတဲ့ စာ႐ြက္ေတြ ႐ွိတယ္။ သေဘာတူရာ ဖုိင္တဲြၿပီးသိမ္းထားတယ္ အဲဒါဖတ္ၾကည့္ရင္ ႐ွင္းသြားလိမ့္မယ္´
`အဲဒီေခတ္က ဗုဒၶေကာလာဟလအရ ဘုရားျဖစ္ခ်င္သူေတြ အိႏၵိယတစ္၀ိုက္မွာ ဘယ္ ေလာက္မ်ားမယ္၊ ဘုရားရဲ႕ သာ၀ကရင္း ျဖစ္ခ်င္သူေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမယ္ ဆုိတာ မွန္း ၾကည့္လိုက္။ တပည့္ေတာ္တုိ႔ ဘုရားမပြင့္ခင္ ဘုရားလုိ၀န္ခံတဲ့သူ ေျခာက္ေယာက္႐ွိေနၿပီ။ သူတုိ႔ကို ယံုၾကည္လို႔ ဆည္းကပ္တဲ့သူေတြ ႐ွိသလို၊ ေလ့လာေနတဲ့သူေတြလဲ ႐ွိတယ္။ မဟာပု ရိသလကၡဏာက်မ္းအရ ဘုရားတစ္ဆူရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ေတြကိုလဲ လူေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ားက သိေနၾကလိမ့္မယ္။
`ဘုရားအမည္ခံ တိတၱိဆရာႀကီး ေျခာက္ေယာက္ထဲမွာ နိဂဏၭနာဋပုတၱရဲ႕ ၀ါဒဟာ အခုခ်ိန္ထိေတာင္ သက္တမ္း႐ွည္ၿပီး အိမ္ႏၵိယမွာ ဂ်ိန္းဘာသာ-ဂ်ိန္း၀ါဒဆိုၿပီး တည္႐ွိဆဲ ကုိး ကြယ္ဆဲပဲ။ မဟာ၀ီဒလုိ႔လဲေခၚတဲ့ အဲဒီ နိဂဏၭနာဋပုတၱဟာ အသက္ ၃၀-မွာ ေတာထြက္၊ ၁၂-ႏွစ္တုိင္တုိင္ တပအက်င့္ေတြကို က်င့္ၿပီး ၄၂-ႏွစ္မွာ သူ႔ကိုသူ ဘုရားျဖစ္ၿပီလုိ႔ ေၾကညာသ တဲ့။ သူ႔ရဲ႕၀ါဒက ဘုရားေဟာတဲ့ သဗၺပုေဗၺကတေဟတုဒိ႒ိ၀ါဒပါပဲ။
`သူက သူ႔ကိုသူ ဘုရားလုိ႔ ၀န္ခံထားတဲ့အခါမွာ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ႂကြားပံုကုိ ဒီသုတ္ မွာၾကည့္-
`ဥဒါယီ၊ သုိ႔ျဖစ္မူ ငါ တရားေဟာရမည့္ အေၾကာင္းကုိ သင္ စ၍ ေျပာေလာ့´ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
အ႐ွင္ဘုရား၊ ယခင္ယခင္ေန႔တုိ႔ိက`အလံုးစံုကို သိ၏၊ အလံုးစံုကုိ ျမင္၏၊ ငါသြားေန သည္ျဖစ္ေစ၊ ရပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ အိပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုးၾကားေနသည္ျဖစ္ေစ အၿမဲမျပတ္ ဉာဏ္အျမင္သည္ ေ႐ွး႐ႈထင္၏´ ဟု အႂကြင္းမဲ့ဉာဏ္အျမင္ကုိ ၀န္ခံေသာသူ႐ွိ၏။
`ထုိပုဂၢိဳလ္သည္ အကၽြႏ္ုပ္က ေ႐ွးအဖို႔ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ျပႆနာမ်ားကုိ ေမးသည္ ႐ွိေသာ္ အေၾကာင္းတစ္ပါးျဖင့္ အၾကာင္းတစ္ပါးကုိ ဖံုးလႊမ္း၏၊ အပသုိ႔ စကားကုိ ေရာက္ေစ၏၊ အမ်က္ထြက္ျခင္း၊ စိတ္ဆိုးျခင္း၊ ႏွလံုးမသာယာျခင္းကိုလည္း ထင္စြာျပဳ၏။
`ထိုအကၽြႏ္ုပ္အား ျမတ္စြာဘုရားကိုသာလွ်င္ အေၾကာင္းျပဳ၍ `ေဩာ္…ဘုန္းေတာ္ ႀကီးေသာျမတ္စြာဘုရား၊ ဪ... ေကာင္းေသာစကားကို ဆုိေတာ္မူတတ္ေသာ ျမတ္စြာ ဘုရား၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဤတရားတို႔ကို ေကာင္းစြာ ကၽြမ္းက်င္ေတာ္မူ၏´ ဟု ေအာက္ေမ့ မိပါ၏။´
`ဥဒါယီ၊ (ပ) ထိုသူသည္ မည္သူနည္း´
`အ႐ွင္ဘုရား၊ နာဋ၏သား နိဂဏၭပါတည္း´ဟု (ေလွ်ာက္၏)။ (မဇၩိမပဏၰာသ၊ စူဠသ ကုလုဒါယိသုတ္)
`အဂုၤတၱိဳရ္၊ န၀ကနိပါတ္၊ ေလာကာယတိကသုတ္အရ သူမွ အဲဒီလုိ၀န္ခံတာ မဟုတ္ ဘူး။ ပူရဏ ကႆပလဲ အဲဒီလုိ ၀န္ခံတာပဲဗ်။ နိဂဏၭက လည္တယ္။ ျပႆနာကုိ တတ္ႏိုင္သ ေလာက္ ဟာကြက္မ႐ွိေအာင္ ျပင္ဆင္တတ္တယ္။ သူက အကုန္သိတယ္။ အကုန္ သိ႐ံုမကဘူး အၿမဲတမ္းလဲ သိေနတယ္လို႔ ၀န္ခံတယ္။
ဒါေပမဲ့ တစ္ခါတေလ လူတစ္ေယာက္မွ မ႐ွိတဲ့အိမ္ကုိ ဆြမ္းခံမိတယ္။ အဲဒီအိမ္မွာ လူမ ႐ွိမွန္း အစကတဲက မသိဘူးလားလုိ႔ ေမးတဲ့အခါ လူမ႐ွိမွန္း သိပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကံတရားက လူ႐ွိ႐ွိ မ႐ွိ႐ွိ ဒီအိမ္ကို သြားရမယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ၿပီးသား ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ အၾကာင္းျပတယ္။ ဒီမွာ ဖတ္ၾကည့္ပါ။
`သႏၵက၊ ဤေလာက၌ အခ်ိဳ႕ေသာဆရာသည္ အလံုးစံုကို သိ၏၊ အလံုးစံုကိုျမင္၏။ `ငါသြားေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ရပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ အိပ္ေပ်ာ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ႏုိးၾကားေနသည္ျဖစ္ေစ အၿမဲမျပတ္ ဉာဏ္အျမင္သည္ ေ႐ွး႐ႈထင္၏´ ဟု အႂကြင္းမဲ့ ဉာဏ္အျမင္ကုိ ၀န္ခံ၏။
ထိုဆရာသည္ ဆိတ္သုဥ္းေသာ အိမ္သုိ႔လည္း ၀င္၏၊ ဆြမ္းလည္းမရ ေခြးလည္း ကိုက္၏၊ ၾကမ္းေသာဆင္ႏွင့္လည္း ေတြ႕ဆံု၏၊ (ပ) လမ္းခရီးကိုလည္းေကာင္း ေမး၏။
`ထိုဆရာသည္ `ဤအမႈသည္ အသုိ႔ပါနည္း´ ဟု ေမးသည္႐ွိေသာ္ ဆိတ္သုဥ္းေသာ အိမ္ကို ငါ ၀င္သင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ၀င္၏။ ဆြမ္းကိုလည္း မရသင့္၊ ထို႔ေၾကာင့္ မရခဲ့။
`ေခြးသည္ ကိုက္သင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုက္၏၊ ၾကမ္းေသာဆင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုသင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေတြ႔ဆံု၏၊ ၾကမ္းေသာ ျမင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုသင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေတြ႔ဆံု၏၊ ၾကမ္ေသာႏြား ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုသင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေတြ႔ဆံု၏။
`မိန္းမ၏လည္းေကာင္း၊ ေယာက်္ား၏လည္းေကာင္း၊ အမည္ကိုလည္းေကာင္း၊ အႏြယ္ ကိုလည္းေကာင္း ေမးသင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေမး၏။ ႐ြာ၏လည္းေကာင္း၊ နိဂံုး၏လည္းေကာင္း၊ အမည္ကိုလည္းေကာင္း၊ လမ္းခရီးကိုလည္းေကာင္း ေမးသင့္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေမး၏´ဟု (ေျဖဆုိ၏)။ (မဇၩိမ ပဏၰာသ၊ သႏၵကသုတ္)
`နိဂဏၭရဲ႕ အေျဖက မပုိင္ဘူးလား။ အဲဒီလိုအရာရာကို ေ႐ွးကံခ်ည္းပဲ လႊဲခ်တတ္တဲ့ နိဂဏၭေတြကို ဘုရားက ဒီလုိမိန္႔ဖူးတယ္။
`ရဟန္းတို႔၊ အကယ္၍ သတၱ၀ါတုိ႔သည္ ေ႐ွးကံေၾကာင့္ ခ်မ္းသာ ဆင္းရဲကို ခံစားရကုန္ သည္ျဖစ္အံ့၊ ရဟန္းတုိ႔ နိဂဏၭတို႔သည္ ယခုဘ၀၌ ဤသို႔သေဘာ႐ွိေသာ ဆင္းရဲျပင္းထန္ အခံ ခက္ေသာ ေ၀ဒနာတုိ႔ကို ခံစားရကုန္ေသာၾကာင့္ မခၽြတ္ဧကန္ ေ႐ွးက မေကာင္းမႈကံကို ျပဳခဲ့သူ တို႔ ျဖစ္ကုန္၏´ (မ၊ ၃၊ ေဒ၀ဒဟသုတ္)
`ဘုရား႐ွင္က သဗၺညဳတဉာဏ္ကို ၀န္ခံတယ္ဆိုတဲ့သုတ္က ဘယ္သုတ္လဲ´
`ဒဟရသုတ္ေလ၊ ဒီမွာၾကည့္။ မေသနဒီေကာသလမင္းသည္ `အ႐ွင္ေဂါတမသည္ လည္း အတုမ႐ွိေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ကို ထိုးထြင္း၍သိ၏´ ဟူ၍ ၀န္ခံသေလာဟု ျမတ္စြာ ဘုရားအား ေလွ်ာက္၏။
`မင္းႀကီး၊ `အတုမ႐ွိေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ကုိ ထိုးထြင္း၍သိ၏´ဟူေသာ စကားကုိ ေကာင္းစြာဆိုလိုသူသည္ ငါ့ကိုသာလွ်င္ (ရည္ၫႊန္း၍) ဆုိသည္ ျဖစ္ရာ၏။ မင္းႀကီး၊ မွန္၏။ ငါသည္ အတုမ႐ွိေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ကို ထိုးထြင္း၍သိ၏´ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။ (ေကာသလ သံယုတ္၊ ဒဟရသုတ္)
`ဒါေပမဲ့ ဒီေနရာမွာ သတိထားရမွာက သဗၺညဴ-ဆုိတာ သဗၺ-အကုန္။ ညဴ-သိတာ။ အကုန္သိတယ္လုိ႔သာ ၀န္ခံတာ။ ဘုရားက အိပ္ေနတဲ့အခါမွာျဖစ္ေစ၊ ႏိုးေနတဲ့အခါမွာျဖစ္ေစ ငါဘုရားအၿမဲမျပတ္သိေနတယ္လုိ႔ ၀န္မခံဘူး။ အဲဒီလို သိႏိုင္တာမ်ိဳးလဲ မ႐ွိဘူး။ ဆင္ျခင္ လိုက္ရင္ေတာ့ အကုန္သိႏုိင္တယ္၊ မသိေအာင္ ဘယ္အရာကမွ မတားဆီးႏိုင္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ သဗၺညဳတဉာဏ္ကုိ အနာ၀ရဏဉာဏ္လုိ႔လဲ ေခၚတယ္။ ၀စၧပရိဗုိဇ္ေမးတုန္းက ဘုရားက ဒီလုိ ေျဖတယ္။
`အ႐ွင္ဘုရား၊ ရဟန္းေဂါတမသည္ အလံုးစံုကုိ ျမင္၏၊ ငါသြားေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ရပ္ေန သည္ျဖစ္ေစ၊ အိပ္ေပ်ာ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ႏုိးၾကားေနသည္ျဖစ္ေစ အၿမဲမျပတ္ ဉာဏ္အျမင္သည္ ေ႐ွး႐ႈထင္၏ဟု အႂကြင္းမဲ့ ဉာဏ္အျမင္ကုိ ၀န္ခံ၏ ဟူ၍ ၾကားဖူးပါ၏။
`အ႐ွင္ဘုရား၊ ရဟန္းေဂါတမသည္ အလံုးစံုကုိ သိ၏၊ (ပ) အၿမဲမျပတ္ ဉာဏ္အျမင္ သည္ ေ႐ွး႐ႈထင္၏- ဟု အႂကြင္းမဲ့ဉာဏ္အျမင္ကို ၀န္ခံ၏ ဟူ၍ ေျပာဆုိေသာသူတုိ႔သည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ စကားအရ ေျပာဆုိသူမ်ား ျဖစ္ပါကုန္၏ေလာ´ (ပ) ဟု ေလွ်ာက္ထား၏။
`၀စၧ၊ ရဟန္းေဂါတမသည္ အလံုးစံုကုိ သိ၏၊ (ပ) အၿမဲမျပတ္ ဉာဏ္အျမင္သည္ ေ႐ွး႐ႈ ထင္၏ဟု အႂကြင္းမဲ့ ဉာဏ္အျမင္ကို ၀န္ခံ၏ ဟူ၍ ေျပာဆုိသူတို႔သည္ ငါ၏ စကားအရ ေျပာဆုိသူတို႔ မဟုတ္ကုန္၊(ပ)´ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
`အ႐ွင္ဘုရား၊ ထိုသို႔မဟုတ္မူ အဘယ္သုိ႔ေျပာဆိုေသာ အကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ျမတ္စြာ ဘုရား၏ စကားအရ ေျပာဆုိသူမ်ား ျဖစ္ပါကုန္သနည္း၊ (ပ)´ဟု(ေလွ်ာက္၏)။
`၀စၧ၊ ရဟန္းေဂါတမသည္ ၀ိဇၨာသံုးပါး႐ွိ၏ဟု ေျပာဆိုေသာ သူသည္ အမွန္အားျဖင့္ ငါ၏ စကားအရ ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္ရာ၏၊ ငါ့ကို မမွန္ေသာစကားျဖင့္လည္း မစြပ္စြဲရာ´ (မ၊ ျမန္၊ ၂၊ ေတ၀ိဇၨ၀စၧသုတ္)
ေတ၀ိဇၨသုတ္မွာ ဘုရားက အဲဒီလို အကုန္သိ-အၿမဲသိ ဆုိတာကို ပယ္လုိက္ေတာ့ လူထုထဲမွာ ေျပာစရာစကားတစ္မ်ိဳး ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနမွာေပါ့။ အဲဒီအေၾကာင္းကို ေကာသလမင္းႀကီးက ဘုရားကုိ ေလွ်ာက္ထားပံုၾကည့္-
ထိုအခါ ေကာသလမင္းႀကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား`အ႐ွင္ဘုရား၊ `တရားအလံုးစံုကုိ သိေသာ၊ တရားအလံုးစံုကုိ ျမင္ေသာ၊ အႂကြင္းမဲ့ဉာဏ္ပညာ႐ွိ၏ဟု ၀န္ခံႏိုင္ေသာ သမဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း မ႐ွိႏုိင္၊ ဤသို႔ ၀န္ခံႏိုင္ေသာ အၾကာင္းမ်ိဳးသည္ မ႐ွိႏုိင္´ ဟု ရဟန္းေဂါတမဆုိ၏ ဟူ၍ အကၽြႏ္ုပ္ ၾကားရပါ၏။
`အ႐ွင္ဘုရား တရားအလံုးစံုကုိသိေသာ၊ တရားအလံုးစံုကိုျမင္သာ အႂကြင္းမဲ့ဉာဏ္ အျမင္႐ွိ၏ဟု ၀န္ခံႏုိင္ေသာ သမဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼဏသည္ေသာ္ လည္းေကာင္း မ႐ွိႏုိင္၊ ဤသုိ႔ (၀န္ခံႏိုင္) ေသာ အၾကာင္းမ်ိဳးသည္ မ႐ွိႏုိင္´ဟု ရဟန္းေဂါတမသည္ ဆုိ၏ဟု ေျပာဆုိၾကေသာ သူတုိ႔သည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ စကားအတုိင္း ေျပာဆုိၾကပါကုန္သေလာ၊ (ပ)´ ဟု ေလွ်ာက္၏။
`မင္းႀကီး၊ တရား,အလံုးစံုကုိ သိေသာ၊ တရားအလံုးစံုကုိ ျမင္ေသာ အႂကြင္းမဲ့ ဉာဏ္အျမင္႐ွိ၏ဟု ၀န္ခံႏိုင္ေသာ သမဏသည္ေသာလည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼဏသည္ေသာ္ လည္းေကာင္း မ႐ွိ၊ ဤသို႔ ၀န္ခံႏုိင္ေသာ အၾကာင္းမ်ိဳးသည္ မ႐ွိႏုိင္ဟု ႐ဟန္းေဂါတမဆုိ၏´ ဟု ေျပာဆိုၾကေသာ သူတို႔သည္ ငါ့စကားအတုိင္း ေျပာဆိုၾကသည္မဟုတ္ကုန္၊ ထိုသူတို႔ သည္ မဟုတ္မမွန္ေသာ အၾကာင္းအရာျဖင့္လည္း ငါ့ကုိစြပ္စြဲၾကကုန္၏´ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
ထိုအခါ ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီးသည္ ၀ိဋဋဴဘစ္စစ္သူႀကီးကို ေခၚ၍ `စစ္သူႀကီး၊ အဘယ္သူသည္ ဤစကားကုိ နန္းေတာ္အတြင္း၌ ေျပာၾကားလာပါသနည္း´ဟု ေမးျမန္း၏။
`မင္းႀကီး၊ အကာသအႏြယ္ျဖစ္ေသာ သဥၨယပုဏၰားသည္ ေျပာၾကားပါ၏´ဟု (ေလွ်ာက္၏)။
ထိုအခါ ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီးသည္ တစ္ေယာက္ေသာ မင္းခ်င္းကို ေခၚ၍ `အေမာင္ေယာက်္ား၊ အသင္လာခဲ့ေလာ့။ ငါ၏စကားျဖင့္ အကာသအႏြယ္ ျဖစ္ေသာ သဥၨယ ပုဏၰားကုိ `အ႐ွင္၊ သင့္ကို ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီးသည္ ေခၚ၏´ ဟု ဆုိ၍ ေခၚေခ်ေလာ့´ ဟု မိန္႔၏။
`အ႐ွင္မင္းျမတ္၊ ေကာင္းပါၿပီ´ ဟူ၍ သာလွ်င္ ထိုမင္းခ်င္းသည္ ပေသနဒီေကာသလ မင္းႀကီးအား ျပန္ၾကားေလွ်ာက္ထား၍ အာကာသအႏြယ္ျဖစ္ေသာ သဥၨယပုဏၰား႐ွိရာသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ကာ `အ႐ွင္၊ သင့္အား ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီး ေခၚ၏´ ဟု ေျပာၾကားေလ၏။
ထိုအခါ ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား `အ႐ွင္ဘုရား၊ ျမတ္စြာ ဘုရားသည္ တစ္စံုတစ္ခုကုိ ရည္ၫႊန္း၍ ေဟာေတာ္မူေသာစကားသည္ ႐ွိတန္ရာ၏၊ ထိုစကား ကုိပင္ လူအမ်ားက တစ္မ်ိဳးတစ္မည္အားျဖင့္ သိမွတ္ေနရာပါ၏။ အ႐င္ဘုရား၊ ထိုကဲ့သုိ႔ေသာ စကားမ်ိဳးကို ျမတ္စြာဘုရား ဆုိဖူး၏ဟု မွတ္မိပါသေလာ´ ဟု ေလွ်ာက္၏။
`မင္းႀကီး၊ တစ္ႀကိမ္တဲျဖင့္သာလွ်င္ အလံုးစံကုိ သိႏိုင္ေသာ အလံုးစံုကို ျမင္ႏိုင္ေသာ သမဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း မ႐ွိ။ ဤသုိ႔ (သိႏိုင္ ျမင္ႏုိင္) ေသာ အေၾကာင္းမ်ိဳးသည္ မ႐ွိႏုိင္၊ ဤသို႔ စကားေျပာဖူးသည္ကို ငါမွတ္မိ၏´ ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
`အ႐ွင္ဘုရား၊ တစ္ႀကိမ္တဲျဖင့္သာလွ်င္ အလံုးစံုကုိ သိႏိုင္ေသာ အလံုးစံုကုိ ျမင္ႏိုင္ ေသာ သမဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼဏသည္ေသာ္လည္းေကာင္း မ႐ွိ၊ ဤသို႔ သိႏိုင္-ျမင္ႏိုင္ေသာ အၾကာင္းမ်ိဳးသည္ အၾကာင္းမွန္ သေဘာကုိ မိန္႔ဆိုေတာ္မူေပ၏။ အ႐ွင္ဘုရား၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အေၾကာင္းခိုင္လံုေသာ သေဘာကုိ မိန္႔ဆိုေတာ္မူေပ၏´။ (မ၊ ျမန္၊ ၂၊ ကဏၰတတၳလသုတ္)
`ကဲ-ဒီသုတ္အရ ျမတ္စြာဘုရားက အကုန္သိတယ္ဆိုတာကုိ မပယ္ဘူး။ တစ္ႀကိမ္ထဲ နဲ႔အကုန္သိတာ၊ အၿမဲသိေနတာကိုသာ ပယ္တယ္ဆိုတာ ထင္႐ွားသြားၿပီေပါ့။ ကထာ၀တၳဳ က်မ္းက အေမးအေျဖကေလး ဆက္ၾကည့္ပါအံုး´
သက၀ါဒီ။ ။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အားအစြမ္းသည္ တပည့္ `သာ၀က´ တို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံ ပါသေလာ။
ပရ၀ါဒီ။ ။ ဪ... ဆက္ဆံပါ၏။
သက၀ါဒီ။ ။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ မာရ္ငါးပါးတုိ႔ကို ေအာင္ျမင္ပါသေလာ လူနတ္တို႔ကို ဆံုးမတတ္ပါသေလာ မေဖာက္မျပန္ ကုိယ္တိုင္ (သိဖြယ္တရားတုိ႔ကို) သိပါသေလာ၊ အလံုးစံကုိ ျမင္ပါသေလာ၊ တရားေၾကာင့္ (လူနတ္တုိ႔၏) အ႐ွင္သခင္ ျဖစ္ပါသေလာ၊ တရားေၾကာင့္ (လူနတ္တို႔၏) ကုိကြယ္ရာ ျဖစ္ပါသေလာ။
ပရ၀ါဒီ။ ။ ဪ... ဟုတ္ပါ၏။
သက၀ါဒီ။ ။ တပည့္ `သာ၀က´ သည္လည္း မာရ္ငါးပါးတို႔ကို ေအာင္ျမင္ပါသေလာ၊ လူနတ္တို႔ကို ဆံုးမတတ္ပါသေလာ၊ မေဖာက္မျပန္ ကိုယ္တိုင္ (သိဖြယ္တရားတုိ႔ကို) သိပါသ ေလာ၊ အလံုးစံုကို သိပါသေလာ၊ အလံုးစံုကုိ ျမင္ပါသေလာ၊ တရားေၾကာင့္ (လူနတ္တုိ႔၏) အ႐ွင္သခင္ ျဖစ္ပါသေလာ၊ တရားေၾကာင့္ (လူနတ္တို႔၏) ကုိးကြယ္ရာ ျဖစ္ပါသေလာ။
ပရ၀ါဒီ။ ။ ဤသုိ႔ကား မဆုိသင့္ပါ။ ပ။ (ကထာ၀တၳဳပါဠိေတာ္၊ ဗလကထာ)
`သဗၺညဳတဉာဏ္အေၾကာင္းေတာ့ ႐ွင္းသြားပါၿပီ။ နိဗၺာန္ရဲ႕ အနတၱျဖစ္ပံုကေလး ဆက္႐ွင္းျပပါအံုး။ ကုိယ္ေတာ့္ရဲ႕ ျမတ္ပန္းရဂံုမွာပါတဲ့ ေဆာင္းပါးထဲကအတုိင္း `သေဗၺ သခၤါရာ အနိစၥာ၊ သေဗၺ သခၤါရာ ဒုကၡာ-သခၤါရတရားအားလံုးဟာ အနိစၥ ဒုကၡ´လုိ႔ ေဟာထားၿပီး အနတၱျဖစ္တဲ့ တရားက်မွ သေဗၺ သခၤါရာလုိ႔ မေဟာဘဲ `သေဗၺ ဓမၼာ အနတၱာ´လုိ႔ ေဟာေတာ္ မူတဲ့အတြက္ သခၤါရတရားအားလံုးသာ အနတၱျဖစ္တာ မဟုတ္ေသးဘူး။ အသခၤတျဖစ္တဲ့ နိဗၺာန္လဲ အနတၱျဖစ္တယ္။ အနတၱမည္တယ္။
`ေနာက္ၿပီး ပရိ၀ါပါဠိေတာ္မွာ လာတဲ့`နိဗၺာနေဥၥစ ပညတၱိ၊ အနတၱာဣတိ နိစၧယာ´ ဆိုတဲ့ ပါဠိအရ နိဗၺာန္ရဲ႕ ပညတ္ကို အနတၱလုိ႔ ဆံုးျဖတ္ရမယ္ ဆိုတာေတြ တပည့္ေတာ္ ဖတ္ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ႐ွင္မုိးျပာ ေျပာသလို နိဗၺာန္ဟာ အနတၱဆုိေတာ့ နိဗၺာန္သည္ အႏွစ္သာရ မ႐ွိဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္ ေရာက္မသြားဘူးလား´
ကိုယ္ေတာ့္လို လူေတြေၾကာင့္ မိစၧာဒိ႒ိသမားေတြ ေခါင္းေထာင္ေနသာ။ ကိုယ္ၾကားဖူး ေနက် အနက္ကေလးနဲ႔ အေပၚယံ အဓိပၸာယ္ကေလး ၾကည့္ၿပီး ေျပာလုိ႔မရဘူးေလ။ ကိုယ္ေတာ္ဟာ တပည့္ေတာ္ၾကားဖူးတဲ့ ပံုျပင္ေလးထဲက ေက်င္းဒကာမႀကီးလို ျဖစ္ေနၿပီ။
`ေတာ႐ြာတစ္႐ြာမွာ ေက်ာင္းဒကာမႀကီး တစ္ေယာက္က ဥပုသ္ေန႔ဆိုရင္ ေက်ာင္းလာ ဥပုသ္ေစာင့္လို႔ ပုတီးစိပ္တဲ့အခါ အနိစၥ- ဒုကၡ- အနတၱဆိုတာကို အက်ယ္ႀကီး ဆုိဆိုၿပီး စိပ္တာ တဲ့။ တစ္ေန႔ေတာ့ ေက်ာင္းကဆရာေတာ္က `ဒကာမႀကီး၊ ပုတီးစိပ္တဲ့အခါမွာ အနက္အ ဓိပၸာယ္ကုိပါ ထည့္ဆုိၿပီး စိပ္ရတယ္´ ဆုိေတာ့ `အနိစၥ၊ အၿမဲမ႐ွိ။ ဒုကၡ၊ ဆင္းရဲ၏။ အနတၱ၊ ကိုယ့္ကုိယ္ကုိမပိုင္ ေက်ာင္းဒကာႀကီးသာ ပိုင္သည္´လို႔ စိပ္သတဲ့။ ဘယ့္ႏွယ့္လဲ အဲဒီေက်ာင္း ဒကာမႀကီးရဲ႕ အနတၱ အနက္ေပးပံု ႀကိဳက္ရဲ႕လား´
`ဒီိလိုဆိုရင္ `သေဗၺ ဓမၼာ အနတၱာ´ မွာ `အနတၱာ´ ကို ဘယ္လို အနက္ေပးရမွာလဲ´
`အနတၱဆိုတာ `န´ နဲ႔ `အတၱ´ ေပါင္းထားတာေလ။ ကိုယ္ေတာ္ အႀကီးတန္းတုန္းက က်က္ခဲ့တဲ့ အဘိဓာန္မွာ `အတၱ´ရဲ႕ အနက္ကို ဘယ္ႏွခ်က္ျပလဲ´
`မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ ကုိယ္တို႔ စိတ္တုိ႔ကို ေဟာတယ္ထင္တယ္´
`စိေတၱ ကာေယ သဘာေ၀ စ၊ ေသာ အတၱာ ပရမတၱနိ-ေလ။ သဒၵါဟာ (၁) စိတ္ (၂)ကိုယ္ (၃) သေဘာတရား၊ (၄) တိတၳိတို႔သည္ ႀကံဆအပ္ေသာ ပရမအတၱ-လုိ႔ အနက္ေလး မ်ိဳးကို ေဟာႏုိင္တယ္။ အဓိပၸာယ္ေလးမ်ိဳး ထြက္တယ္ေပါ့။
`ဥပမာ-အတၱသမၼာပဏိဓိမွာ အတၱသဒၵါက စိတ္ကိုေဟာတယ္။ အတၱသမၼာပဏိဓိ- စိတ္ကိုေကာင္းစြာ ထားျခင္းလို႔ အနက္ေပးရမွာေပါ့။
`တပည့္ေတာ္တို႔ က်က္ခဲ့ရတဲ့ ဘိကၡဳနီပါတိေမာက္မွာ - ယာ ပန ဘိကၡဳနီ အတၱာနံ ၀ဓိတြာ ၀ဓိတြာ ေရာေဒယ်၊ ပါစိတၱိယံ။ ယာ ပန ဘိကၡဳနီ အၾကင္ရဟန္းမသည္၊ အတၱာနံ ကုိယ္တုိင္။ ၀ဓိတြာ ၀ဓိတြာ၊ ထု၍ ထု၍။ ေရာေဒယ်၊ ငိုျငားအံ့။ ပါစိတၱိယံ၊ ပါစိတ္အာပတ္သင့္ ၏-ဆုိတဲ့ သိကၡာပုဒ္မွာ အတၱသဒၵါက ကိုယ္ကို ေဟာတယ္။
`ေနာက္ `အတၱဒီပါ ဘိကၡေ၀ ၀ိဟရထ ဘိကၡေ၀၊ ရဟန္းတို႔၊ အတၱဒီပါ၊ ေလာကီ ေလာကုတၱရာ ႏွစ္ျဖာေသာ္ ကုသုိလ္တရားတည္းဟူေသာ မွီခုိရာကၽြန္း ႐ွိကုန္သည္ျဖစ္၍။ ၀ိဟာရထ၊ ေနၾကကုန္ေလာ့။´ လဲဒီလုိ ပါဠိေတြမွာ အတၱသဒၵါက သေဘာတရားဆုိတဲ့ အနက္ကို ေဟာတယ္။
`ဒါေပမဲ့ နိႆယတို႔ ၊ ျမန္မာျပန္တုိ႔ ၾက့ည့္ရင္ေေတာ့ ေပး႐ိုးေပးစဥ္အတိုင္း အတၱ-ဆုိရင္ မိမိ၊ မိမိကိုယ္ ဒီလိုေတြပဲ ေတြ႔ရမယ္။ သို႔ေသာ္လဲ မိမိအရ တစ္ခါတစ္ရံ စိတ္ကို၊ တစ္ခါတစ္ရံ ကုိယ္ကို ေကာက္ရမယ္ဆိုတာ အ႒ကထာ၊ ဋီကာေတြ ၾကည့္ၾကည့္ေပါ့ ကုိယ္ေတာ္ရာ။
`ေနာင္ဆံုးအေရးႀကီးတဲ့အတၱ-သဒၵါရဲ႕အနက္က တိတၱိေတြ ေတြးေခၚႀကံဆခ်က္က ဥပမာ မ်က္စိက အဆင္းကို ျမင္တဲ့ေနရာမွာ မ်က္စိကလဲ႐ုပ္၊ အဆင္းကိုလဲ ႐ုပ္၊ ႐ုပ္႐ုပ္ခ်င္း မျမင္ႏုိင္ဘူး။ ကိုယ္ထဲမွာ ျမင္ႏိုင္စြမ္းတဲ့ အရာတစ္ခု ႐ွိရမယ္။ အဲဒီ ျမင္တဲ့အရာကို ေကာင္း-မေကာင္း ခံစားတာလဲ သူပဲျဖစ္ရမယ္-စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ႀကံစည္ၾကတာေပါ့ ကိုယ္ေတာ္ရာ။
`ေနာက္ ဘယ္လို ႀကံစည္ၾကသလဲဆုိေတာ့ လူတိုင္းလူတိုင္းမွာ အတၱကေလးေတြ ကိုယ္စီ႐ွိၾကတယ္။ ေကာင္းကင္ဘံုမွာ အဲဒီအတၱကေလးေတြရဲ႕ ပင္မ ျဖဴစင္တဲ့ ပရမအတၱႀကီး ႐ွိရမယ္။ သတၱ၀ါကိုယ္စီမွာ ႐ွိၾကတဲ့ အတၱကေလးေတြဟာ မျဖဴစင္ေသးသမွ် သံသရာမွာ ၾကင္လယ္ၾကရမယ္။ ျဖဴစင္တဲ့ တစ္ေန႔မွာ ေကာင္းကင္ဘံုက ပရမအတၱႀကီးနဲ႔ ပူးေပါင္းခြင့္ရၿပီ ထာ၀ရခ်မ္းသာကို ခံစားရမယ္ စသည္ျဖင့္ေပါ့။
`တပည့္ေတာ္တို႔ ေထရ၀ါဒစာေပက ေျပာတဲ့နိဗၺာန္ဟာ အနတၱဆုိတဲ့ ေနရာမွာ အဲဒီအတၱကုိ အဓိက ပယ္ခ်င္တာ။ က်န္တဲ့ ကိုယ္-စိတ္စတဲ့ အတၱရဲ႕အနက္ေတြက သံသယ ျဖစ္စရာ သိပ္မ႐ွိဘူး။ ဗုဒၶဘာသာမွတစ္ပါး က်န္တဲ့ အျခားျခားေသာ ဘာသာႀကီးေတြရဲ႕ နိဗၺာန္ မွာက မပ်က္စီးႏိုင္ေတာ့တဲ့ အသက္- လိပ္ျပာ- ၀ိညာဥ္- အတၱဆိုတဲ့ ထာ၀ရနာမ္ဓာတ္႐ွိတယ္။ ဗုဒၶဘာသာမွာေတာင္ မဟာယာနတို႔ ဇင္တို႔ရဲ႕ နိဗၺာန္က ထာ၀ရေပ်ာ္စံရာ ဌာနပဲ။ အတၱႏွင့္ မကင္းဘူး။
`အသာရကေ႒န အနတၱာ-အရ အႏွစ္မ႐ွိေသာေၾကာင့္ အနတၱ-ဆိုတဲ့ေနရာမွာလဲ အဲဒီ အတၱဆိုတဲ့ အႏွစ္မ႐ွိတာကို ေျပာတာ။ နိစၥသာရ-နိစၥ အႏွစ္၊ သုခသာရ-သုခအႏွစ္ေတြ ကေတာ့ ႐ွိတယ္ေပါ့´
`႐ွင္းပါၿပီ၊ ႐ွင္းပါၿပီ။ သာဓုပါဘုရား´
အ႐ွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံ

ျမတ္စြာဘုရား၏ အဘိဓမၼာတရားေတာ္တြင္ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနိယကံေခၚ မ်က္ေမွာက္ဘ၀တြင္ ျပဳလုပ္ၿပီ ဤဘ၀တြင္ပင္ အက်ိဳးေပးေသာကံသည္ ပထမေဇာ ေစတနာ၏ အက်ိဳးေပးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အားနည္းသည္ဟု မွတ္သားနာယူရပါသည္။ ဘုရားရွင္လက္ထက္ က မဟာဒုက္စသူတို႔ အက်ိဳးေပးေကာင္းရျခင္းမွာ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႔၏ ျမင့္ျမတ္ျခင္းစေသာ အေထာက္အပံ့တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။
ယေန႔ လူငယ္အမ်ားစုသည္ ခ်က္ခ်င္းအက်ိဳးေပးေသာကံကို စိတ္၀င္စားၾကပါ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုဘ၀တြင္ အက်ိဳးေပးခြင့္ရၾကေသာ ကံမ်ားအနက္ ဒိ႒ကမၼကံေျမာက္ေစေသာ အမႈမ်ိဳးကို မည္သို႔ က်င့္ႀကံအားထုတ္သင့္ေၾကာင္း နားလည္သေဘာေပါက္လိုၾကပါသည္။ ထိုလူငယ္မ်ားတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ပါ၀င္ၾကပါသည္ခင္ဗ်ား။ အေျဖမ်ားကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကပါသည္။
ေမာင္ငယ္ႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ား

`တတၳ ဧကဇ၀န၀ီထိယံ သတၱသု စိေတၱသု ကုသလာ၀ါ အကုသလာ၀ါ ပထမဇ၀နေစတနာ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကမၼံ နာမ။ တံ ဤမသၼႎေယ၀ အတၱဘာေ၀ ၀ိပါကံ ေဒတိ၊ ကာက၀ဠိယ-ပုဏၰေသ႒ီနံ ၀ိယ ကုသလံ၊ နႏၵယကၡ-နႏၵမာဏ၀က-နႏၵေဂါဃာတက-ေကာကာလိယ-သုပၸဗုဒၶ-ေဒ၀ဒတၱ-စိဥၥမာဏ၀ိကာနံ ၀ိယ စ အကုသလံ။ တထာ အသေကၠာႏၲံ ပန အေဟာသိ ကမၼံ နာမ ေဟာတိ၊ အ၀ိပါကံ သမၸဇၨတိ။ (အံ၊႒၊၂။ ၁၀၄)
`ထိုတြင္ တစ္ခုေသာေဇာ၀ီထိ၌ ခုနစ္ႀကိမ္ေသာ ေဇာစိတ္တို႔တြင္ ကုသိုလ္ျဖစ္ေစ၊ အကုသိုလ္ျဖစ္ေစ ေရွးဦးစြာျဖစ္ေသာေဇာေစတနာသည္ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံမည္၏။ ထိုကံသည္ ဤမ်က္ေမွာက္အတၱေဘာ၌သာလွ်င္ အက်ိဳးကို ေပး၏။ ကုသိုလ္အရာ၌ ကာက၀ဠိယသူေ႒း ပုဏၰသူေ႒းတို႔ကဲ့သို႔၊ အကုသိုလ္အရာ၌ (၁)နႏၵဘီလူး၊ (၂)နႏၵလုလင္၊ (၃)နႏၵႏြားသတ္သမား၊ (၄)ေကာကာလိယ၊ (၅)သုပၸဗုဒၶ၊ (၆)ေဒ၀ဒတ္၊ (၇)စိဥၥမာဏ၀ိကာ-တို႔ကဲ့သို႔တည္း။ ထိုကဲ့သို႔ အက်ိဳးေပးျခင္းငွါ မစြမ္းႏိုင္ေသာ္ အေဟာသိကံ-မည္၏။ အက်ိဳးမေပးေတာ့။´
သၿဂႌဳဟ္ဘာသာဋီကာမွ ထုတ္ႏႈတ္ျပဆိုပါဦးမည္။
အက်ိဳးေပး အရင္က်ပံု။ ။`ဤဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယအမည္ရေသာ ပထမေဇာေစတနာသည္ ေဇာခုနစ္ႀကိမ္တြင္ အစဆံုးျဖစ္ရသည့္အတြက္ မိမိေရွ႕က အာေသ၀နသတၱိျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီခ်က္ကို မရေသာေၾကာင့္ ေနာက္ဒုတိယ တတိယစေသာ ေဇာေစတနာမ်ားေလာက္ အားမေကာင္းေခ်၊ အားမေကာင္းသည့္အတြက္ေၾကာင့္ပင္ အျခားေဇာမ်ားကဲ့သို႔ ပဋိသေႏၶက်ိဳးကို ရြက္ေဆာင္၍ ဘ၀တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ မထူေထာင္ႏိုင္ဘဲ ယခုဘ၀၌ အဟိတ္ ကုသလ၀ိပါက္၊ အကုသလ၀ိပါက္မ်ားႏွင့္ ကမၼဇ႐ုပ္တရား၊ ကံလွ်င္အရင္းခံရွိေသာ ဥတုဇ႐ုပ္တရားဟူေသာ အဟိတ္အက်ိဳးမ်ားကိုသာ ျဖစ္ထြန္းေစႏိုင္သည္။
ဒိ႒ဓမၼက်ိဳး မႀကီးက်ယ္။ ။ယခုကာလ၌ ခ်က္ျခင္း သူေ႒းျဖစ္သြားမႈ၊ ခ်က္ျခင္းေျမမ်ိဳမႈ၊ လွ်ာျပတ္မႈမ်ားကို အင္မတန္ႀကီးက်ယ္ေသာ အက်ိဳးအျပစ္မ်ားဟု မွတ္ထင္ၾက၏။ ခ်က္ျခင္းသူေ႒းျဖစ္မႈႏွင့္ ပဋိသေႏၶသစ္ ထူေထာင္၍ နတ္ျပည္၌ ျဖစ္ရမႈ ႏွစ္မ်ိဳးကို စဥ္းစားၾကည့္လွ်င္ အလြန္ကြာျခားေၾကာင္း ထင္ရွား၏။ ခ်က္ျခင္းသူေ႒းျဖစ္မႈသည္ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးတည္း၊ ပဋိသေႏၶသစ္ကို ထူေထာင္၍ နတ္ျပည္၌ ျဖစ္ရမႈကား ဥပပဇၨေ၀ဒနီယ အပရာပရိယေ၀ဒနီယ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး၏ အက်ိဳးတည္း၊ ဤသို႔လွ်င္ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံသည္ ဥပပဇၨေ၀ဒနီယ စသည္ကဲ့သို႔ သဟိတ္ပဋိသေႏၶက်ိဳးကို မေပးႏိုင္ဘဲ (ေနာက္တစ္ဆင့္ မ်ိဳးေစ့ရဖို႔ အသီးမသီးဘဲ၊ အပြင့္မွ်သာ ပြင့္သကဲ့သို႔ ) အဟိတ္၀ိပါက္ျဖစ္ေသာ ပ၀တၱိက်ိဳးမွ်ကိုသာ ေပးႏိုင္သည္။ ဤအဓိပၸါယ္ကို ရည္ရြယ္၍ ဋီကာတို႔၌ `သာ-ထိုဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံသည္၊ ဣေဓ၀-ဤပစၥဳပၸန္ဘ၀၌သာလွ်င္၊ ပုပၹမတၱံ၀ိယ- အပြင့္မွ်ကိုကဲ့သို႔၊ ပ၀တၱိ၀ိပါကမတၱံ- ပ၀တၱိက်ိဳးမွ်ျဖစ္ေသာ၊ အေဟတုကဖလံ- အဟိတ္အက်ိဳးကို၊ ေဒတိ-ေပး၏´ ဟု မိန္႔ဆိုၾကသည္။
အကူအညီရမွ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးေပး။ ။ ဤပထမေစတနာသည္ ထိုမွ်ေလာက္ေသာ ပ၀တၱိအက်ိဳးကေလးကိုပင္ အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့မ်ားစြာ စံုမွေပးႏိုင္သည္ဟု ဖြင့္ၾက၏။ ခ်ဲ႕ဦးအံ့- ဤပထမေဇာေစတနာသည္ အာေသ၀နပစၥည္းကို (ေရွးေရွးေဇာမွ ေက်းဇူးျပဳမႈကို) မခံရသည့္အတြက္ အလြန္အားေသးရကား `ပဋိပေကၡဟိ အနဘိဘူတတာယ- ဆန္႔က်င္ဘက္တို႔ မလႊမ္းမိုးပါမွ (ကုသိုလ္ျဖစ္လွ်င္ ဆန္႔က်င္ဘက္ အကုသိုလ္တို႔က မလႊမ္းမိုး မႏွိပ္စက္ မေႏွာင့္ယွက္ပါမွ) ဒိ႒ဓမၼက်ိဳးကို ေပးႏိုင္သည္။ ပစၥယ၀ိေသေသန - အေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ အထူးအားျဖင့္၊ ပဋိလဒၶ၀ိေသသတာယ - ရအပ္ေသာ အေၾကာင္းထူးလည္း ရွိပါမွ (ဂတိ-ကာလ-ဥပဓိ-ပေယာဂ-ဟူေသာ ေလးခ်က္က ကုသိုလ္အရာ၌ သမၸတၱိျဖစ္၍၊ အကုသိုလ္အရာ၌ ၀ိပတၱိျဖစ္ပါမွ) အထိုက္အေလ်ာက္ အားရွိသည္။ တာဒိသႆ- ထိုပထမေဇာ အားရွိေလာက္ေသာ သေဘာရွိေသာ၊ ပုဗၺာဘိသခၤါရႆ- ပုဗၺာဘိသခၤါရ၏၊ (ဆႏၵရွိလွ်င္ ဒီအမႈမ်ိဳး ဘာေၾကာင့္မျဖစ္ႏိုင္ဘဲ ရွိအံ့နည္း-ဟု ဤသို႔ ေနာက္ေနာက္စိတ္ ထက္သန္ေအာင္ ေရွးအဖို႔က ျပဳျပင္မႈ၏)၊ ၀ေသန - အစြမ္းသတၱိေၾကာင့္၊ သာတိသယာ- လြန္ကဲေသာ သတၱိရွိပါမွ (ထိုပုဗၺာဘိသခၤါရအတြက္ သတၱိတိုးတက္လာသည္၊ ထိုကဲ့သို႔ သတၱိတိုးတက္လာမွ) အက်ိဳးေပးႏိုင္သည္´ဟူလို။
သည္သာမကေသး။ ။ ဂုဏ၀ိေသသယုေတၱသု- ဂုဏ္အထူးႏွင့္ ယွဥ္ေသာ ဘုရား ရဟႏၲာ၊ အနာဂါမ္စေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔၌၊ ဥပကာရာပကာရ၀သပၸ၀တၱိယာ - ေက်းဇူးျပဳျခင္း၊ ေက်းဇူးမဲ့ကို ျပဳျခင္း၏ အစြမ္းျဖင့္ ျဖစ္ပါမွ (မဟာဒုက္သည္ ကႆပဘုရားရွင္အား ဆြမ္းလွဴေသာအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳသလို၊ နႏၵလုလင္သည္ ဥပၸလ၀ဏ္ေထရီမ၌ ေက်းဇူးမဲ့ကို ျပဳသလို၊ ဂုဏ္ထူးရွိေသာပုဂၢိဳလ္မ်ား၌ ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈကို ျပဳေသာေစတနာမ်ိဳးသာ) ဒိ႒ဓမၼက်ိဳးကို ေပးသည္။ [ဤ `ဂုဏ၀ိေသသယုေတၱသု´စေသာ စကားသည္ အၿမဲမဟုတ္၊ နႏၵႏြားသတ္သမားသည္ ဂုဏ္ထူးမရွိေသာ ႏြား၏ လွ်ာကိုျဖတ္မႈေၾကာင့္ ေရွးေရွးက ႏြားသတ္ေသာ အကုသိုလ္ေတြက ေထာက္ပံ့သျဖင့္ ဒိ႒ဓမၼက်ိဳးကို ခံစားရေလသည္။] ဤသို႔လွ်င္ ပထမေဇာေစတနာသည္ ပ၀တၱိအက်ိဳးကေလးကိုပင္ အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ ေတြ အေတာ္စံုညီမွ ေပးႏိုင္သည္။
ဒါန၏ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳး။ ။ ဓမၼပဒ သုခသာမေဏ၀တၳဳ၌ ၁။ ၀တၳဳသမၸဒါ - (အနာဂါမ္ သို႔မဟုတ္ ရဟႏၲာျဖစ္၍ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္ဟူေသာ) ၀တၳဳ၏ ျပည့္စံုျခင္း၊ ၂။ ေစတနာသမၸဒါ- အလွဴရွင္က ေစတနာထက္သန္ျခင္း၊ ၃။ ပစၥယသမၸဒါ- (တရားသျဖင့္ ရွာေဖြ၍ ရအပ္ေသာ လွဴဖြယ္၀တၳဳျဖစ္သျဖင့္) ပစၥည္း၏ ျပည့္စံုျခင္း၊ ၄။ ဂုဏာတိေရကတာ- (အလွဴခံပုဂၢိဳလ္က နိေရာဓသမာပတ္မွ ထၿပီးခါစျဖစ္၍) လြန္ကဲေသာ ဂုဏ္ႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း=ဟု ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးေပးဖို႔ ရာ အေၾကာင္းေလးမ်ိဳးလာေသး၏။ ထုိအေၾကာင္းကား - ဒါန၏ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးေပးရာႏွင့္သာ ဆိုင္သည္။ အျခားကုသိုလ္ အကုသိုလ္တို႔ႏွင့္ မဆိုင္။
ဇနက ဥပတၳမၻကႏွင့္ သာမန္ဒိ႒ိဓမၼက်ိဳး။ ။`ဒိ႒ဓမၼက်ိဳးကို ဇနကသတၱိျဖင့္ေပးရာ၌ ဤ ပထမေဇာကသာ ေပးႏိုင္သည္၊ ကံတစ္ပါးကိုေထာက္ပ႔ံရာ၌ကား ေဇာ ၇ ႀကိမ္လံုးပင္ ေထာက္ပ႔ံႏိုင္ၾက၏´ဟု ဖြင့္ဆိုၾက၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ `က်မ္းဦးအစ၌ က်မ္းျပဳပုဂၢဳိလ္ႏွင့္စာခ် စာသင္ပုဂၢဳိလ္မ်ား၏ ပဏာမေစတနာသည္ အႏၱရာယ္ကိုကာကြယ္ႏိုင္သည္´ဟုဆိုရာ၌ အခ်ဳိ႕ဋီကာမ်ား၀ယ္ `ဇနကသတၱိျဖင့္ ပထမေဇာက ကာကြယ္သည္´ ဟုဆို၏၊ အခ်ဳိ႕ဋီကာမ်ား၌ `ခႏၶာအစဥ္၀ယ္ အႏၲရာယ္မေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ေ႐ွးကံ၏ အက်ဳိး၀ိပါက္ အစဥ္ကို ဥပတၳမၻကကသတၱိျဖင့္ ေထာက္ပ႔ံထားသည္´ ဟုဖြင့္ၾက၏ ၊ ထို႔ျပင္- `ဤ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံသည္ ပစၥဳပၸန္ဘ၀၌ မထင္မ႐ွား မသိမသာ အက်ဳိးေပးသည္လည္း႐ွိ၏´ ဟုဆိုၾက၏ ၊ ဥပမာ - ကုသုိလ္ေကာင္းမွႈ ျပဳသည့္အတြက္ ဂုဏ္သတင္းထြက္ျခင္း´ ဘုန္းကံႀကီးျခင္း ေရာင္း၀ယ္ေကာင္းျခင္း၊ အကုသိုလ္ျပဳသည္အတြက္ မင္းျပစ္မင္းဒဏ္ သင့္ျခင္း စသည္မ်ားကို ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံ၏အက်ဳိး - ဟုေျပာဆိုုၾက၏၊ ဤအရာမ်ဳိး၌ `ပထမေဇာ ေစတနာ၏ ဒိ႒ဓမၼအက်ဳိးဟုလည္းေကာင္း၊ `ေ႐ွးကုသိုလ္ အကုသိုလ္ အက်ဳိးေပးခြင့္ရေအာင္ ယခုဘ၀ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ကံက ဥပတၳမၻကသတၱိျဖင့္ ေထာက္ပံ့ျခင္းဟုလည္းေကာင္း၊ ဘုရားရွင္မွတစ္ပါး အျခားပုဂၢိဳလ္တို႔ ခြဲျခားႏိုင္ဖို႔ ခဲယဥ္းေပလိမ့္မည္။ အ႒ကထာ ဋီကာႀကီးတို႔၌ကား အထင္အရွား အက်ိဳးေပးေသာ အရာမ်ား၌သာ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံဟု ဖြင့္ၾကသည္။ (ဘာဋီ- ၃၅၂-၃၅၄)
အထက္၌ အကုသိုလ္ကံအရာတြင္ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးခံစားရသူ ခုနစ္ေယာက္ ထုတ္ျပသကဲ့သို႔ ကုသိုလ္ကံအရာတြင္လည္း ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးရသူ (၁) သုမန ပန္းသည္၊ (၂)ဧကသာဋက ပုဏၰား၊ (၃) ပုဏၰ သူရင္းငွါး၊ (၄) မလႅိကာ မိဖုရား၊ (၅) ေဂါပါလမာတာ မိဖုရား၊ (၆) သုပၸိယာ ဥပါသိကာမ၊ (၇) ပုဏၰာမည္ေသာ ကြၽန္မ- ဟု ခုနစ္ေယာက္ရွိေၾကာင္း မိလိႏၵပဉႇာတြင္ ထုတ္ျပထား၏။
ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယကံအတြက္ အက်ဥ္းမွတ္ရန္ လကၤာမွာ=
`ထို႔ၿပီ့းတ၀၊ လွဴဒါန၌၊ ပစၥယ ဓမၼိယာ၊ ေစတနာမဟတ္၊ သမၸတ္၀တၳဳ၊ ဂုဏ္လြန္မႈျဖင့္၊ စတုအဂၤါ၊ ညီတံုပါက၊ ပစၥကၡ၀ယ္၊ ပထမေစတနာ၊ က်ိဳးေပးစြာ၏။
`သံုးျဖာဒြါရ၊ ပဏာမမူ၊ ဂုဏပသာဒ၊ ဤေရြ႕မွ်တည့္၊ ေခတၱအဇၥ်ာ၊ သမၸဒါႏွစ္၀၊ ဒု၀ဂၤျဖင့္၊ ဒိ႒ဓမၼ၊ အက်ိဳးရရွင့္။´ (မဃေဒ၀၊ ၃၁၉)
ဤမွ်ဆိုလွ်င္ ဒိ႒ဓမၼေ၀ဒနီယံကံအေၾကာင္း ျပည့္စံုစြာ သိႏိုင္ေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္မ်ား ေပါမ်ားၿပီး အလွဴရွင္မ်ား အက်ိဳးမ်ားေအာင္ နိေရာဓသမာပတ္ ၀င္စားၿပီးမွ ဆြမ္းခံႂကြေလ့ရွိေသာ အရွင္မဟာကႆပစေသာ မေထရ္ႀကီးမ်ား ရွိခဲ့ေသာ ဘုရားရွင္လက္ထက္ကပင္ (အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့မ်ား ျပည့္စံုဖို႔မလြယ္သျဖင့္) ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးရသူ ခုနစ္ေယာက္သာ ရွိခဲ့ရာ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ေတြ႔ႀကံဳရဖို႔ မလြယ္ကူေသာ ဤေခတ္တြင္ ဒိ႒ဓမၼအက်ိဳးရဖုိ႔ မလြယ္ကူသည့္ အေနအထားရွိပါသည္။
အလွဴ၏ အက်ိဳးကိုပင္ ေမွ်ာ္ကိုးမေနဘဲ လြတ္လြတ္စြန္႔လွဴႏိုင္သည့္ ပါရမီေျမာက္ ဒါနမ်ား ျပဳက်င့္ႏိုင္ၾကပါေစ။

အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ကာေမသု အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ကာေမသု အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ
ကာေမသု မိစၧာစာရကံကို အမ်ိဳးသားမ်ားသာမက အမ်ိဳသမီးမ်ားပါ ထိုက္သည္ဆိုပါ လွ်င္ မည္သည့္အမႈမ်ိဳးမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကံထိုက္ပါသနည္း။ အိမ္ေထာင္ မ႐ွိသူမ်ား လြတ္ လပ္စြာေနၾကလွ်င္ ကံထိုက္မထုိက္ ေျဖၾကားေပးပါဘုရား။

ကာေမသူတိ ေမထုနသမာစာေရသု။
ကာေမသူတိ - ကာေမသု ဟူသည္ကား၊ ေမထုနသမာစာေရသု - ေမထုန္အက်င့္တို႔၌။
မိစၧာစာေရာတိ ဧကႏၲနိႏၵိေတာ လာမကာစာေရာ။ [ ပဋိသံ၊ ႒၊ ၁၊ ၂၀၄]
မိစၧာစာေရာတိ - မိစၧာစာရဟူသည္ကား၊ ဧကႏၲနိႏၵိေတာ - စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထုိက္ေသာ၊ လာမကာစာေရာ- ယုတ္မာေသာအက်င့္တည္း။
အထက္ပါဖြင့္ဆိုခ်က္အရ ကာေမသု မိစၧာစာရ - ဟူေသာပုဒ္တြင္ ကာေမသု အရ ေမထုန္မႈ႔၊ မိစၧာစာရ အရ စင္စစ္ဧကန္ အမွန္ပင္ ကဲ့ရဲ႕ထိုင္ေသာ ယုတ္ယုတ္မာမာျပဳက်င့္မႈ႔- ကို ယူရပါမည္။
မွန္ပါသည္။ ေလာကတြင္ ကိုယ့္လင္ ကုိယ့္မယား၊ စည္းစိမ္ခံစားဘက္ အခ်င္းခ်င္း သြားလာ ဆက္ဆံျခင္း ကို ပုထုဇဥ္တို႔ အျမင္ျဖင့္ အမွန္ပင္ကဲ့ရဲ႕ထုိက္ေသာ အမႈ႔ဟု မဆိုသာ၊ တိရိစၧာန္တို႔ကဲ့သုိ႔ အမိ, ႏွမ စသည္ မခြဲ လြန္ကဲစြာသာ ေတြ႔သမွ်မိန္းမ လာသမွ် ေယာက်္ား ၾကံဳသလုိသြားလာ ေပ်ာ္ပါးလွ်င္ကား ပညာ႐ွိတို႔အျမင္တြင္ စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထိုက္ေသာ ယုတ္မာေသာ အမႈ႔ျဖစ္၏။
ထို႔ေၾကာင့္ ကာေမသု မိစၧာစာရ- အရ ကုိယ့္လင္ ကိုယ့္မယားမွ တစ္ပါး အျခားေယာက်္ား အျခားမိန္းမ တုိ႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေပ်ာ္ပါးျခင္းကို ေကာက္ယူရ၏။
ထိုသို႔ ဆက္ဆံေပ်ာ္ပါးရာတြင္ --
(၁)။ အဂမနီယ၀တၳဳ - မသြားလာထိုက္ေသာ ၀တၱဳျဖစ္ ျခင္း။
(၂)တသႎၼ ေသ၀နစိတၱံ - ထုိ မသြားလာထုိက္ေသာ၀တၳဳ (မဆက္ဆံ မေပ်ာ္ပါးသင့္ ေသာမိန္းမ-ေယာက်္ားမ်ား) ၌ မွီ၀ဲလိုေသာ စိတ္႐ွိျခင္း။
(၃)၊ ေသ၀န ပေယာေဂါ - မွီ၀ဲမႈ႔ လံုးလျပဳျခင္း။
(၄)၊ မေဂၢန မဂၢပဋိပတၱိ အဓိ၀ါသနံ - မဂ္အခ်င္းခ်င္းက်င့္ျခင္း (ဆက္ဆံရျခင္း)ကို သည္းခံ သာယာျခင္း၊ ဟူေသာ ဤေလးပါးစံုမွ ကာေမသု မိစၧာစာရကံ ေျမာက္ပါသည္။
ကာေမသု မိစၧာစာရကံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေမးခြန္း၏ အေျဖမ်ားတြင္ အဂမနီယ၀တၳဳ- အရ `မိန္းမႏွစ္က်ိပ္၊ ေပ်ာ္ေၾကာင္းသိပ္လည္း၊ မအိပ္ေလရာ´ ဟူသည့္အတိုင္း အမိေစာင့္ ေ႐ွာက္ေသာမိန္းမ အဖေစာင့္ေ႐ွာက္ေသာမိန္းမ- စေသာ မိန္းမ အမ်ိဳအစား ႏွစ္ဆယ္ကို ထုတ္ထုတ္ျပၾကရပါသည္။ ထိုမိန္းမ အမ်ိဳးအစား ႏွစ္ဆယ္ကို အႏွစ္ခ်ဳပ္လုိက္လွ်င္ ကာမပုိင္ မ႐ွိေသးေသာ အပ်ိဳႏွင့္၊ ေစ့စပ္ေၾကာင္းလမ္းထားသူ အပါအ၀င္ ကာမပုိင္ အ႐ွင္သခင္ လင္ေယာက်္ား႐ွိၿပီးျဖစ္ေသာ မိန္းမဟု ႏွစ္မ်ိဳးသာရပါသည္။
ဤတြင္ ၁။ နံပါတ္ အဂမနီယ၀တၳဳ အရ ကာမပုိင္ မ႐ွိေသးေသာ အပ်ိဳသည္ မိမိကာမကုိ မိမိပုိင္သျဖင့္ မည္သည့္ေယာက်္ားႏွင့္ ဆက္ဆံသည္ျဖစ္ေစ ကာေမသုမိစၧာစာရ မထိုက္ဟုဆုိပါသည္။
ေစ႔စပ္ထားသူမွအစ မိမိကုိ ပုိင္ဆိုင္သူ ႐ွိၿပီးျဖစ္ေသာ မိန္းမအတြက္ကား ထိုကာမပုိင္ ေယာက်္ားမွ တစ္ပါး အျခားေယာက်္ားႏွင့္ ဆက္ဆံလွ်င္ ကံထိုက္ပါသည္။
ေယာက်္ားဘက္တြင္ကား မိမိပုိင္ မိန္းမမွတစ္ပါး အျခားမည္သည့္ မိန္းမႏွင့္မဆို ကံထိုက္ပါသည္။ (အပ်ိဳႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္ မထိုက္ဟု ထင္ၾကသည္။ သတိျပဳပါ။) ျပည့္တန္ဆာမႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္ ကုိယ့္ထက္အရင္ ေငြေပးထားသူ႐ွိက ေနာက္ေယာက်္ား ကံထိုက္၏။
ျပည့္တန္းဆာမဘက္ကလည္း ေငြလက္ခံထားၿပီး ထိုေယာက်္ားႏွင့္ မၿပီးျပတ္ခင္ အျခားေယာက်္ားကုိ လက္ခံလွ်င္ ကံထိုက္၏။
အိမ္ေထာင္မ႐ွိသူမ်ား လြတ္လပ္စြာေနၾကရာ၌ မယားအမွတ္ျဖင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ လွ်င္ (မိဘ သေဘာတူတူ, မတူတူ) ဆႏၵ၀ါသီနီ - ဟူေသာ အလုိတူ၍ေနေသာ မယားအရာေျမာက္၍ ေယာက်္ား ကံ မထိုက္။ အမ်ိဳးသမီးဘက္တြင္လည္း ေစ့စပ္ထားသူ, ေငြေပးထားသူ စေသာ ပုိင္ဆုိင္သူ မ႐ွိေသးလွ်င္ ကံမထိုက္။
ဤကာေမသု မိစၧာစာရ အရာ၌ သြားလာအပ္သူ (ဆက္ဆံဘက္)က သီလ စေသာ ဂုဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုလွ်င္ အျပစ္ႀကီး၏။ သီလ စေသာ ဂုဏ္ကင္းလွ်င္ အျပစ္ငယ္၏။ [အဘိ၊ ႒၊ ၁၊ ၁၄၁၊]
သီလစေသာ ဂုဏ္ကင္းသူ၌လည္း အႏိုင္အထက္ ျပဳက်င့္လွ်င္ အျပစ္ႀကီး၏။ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ၍ က်ဴးလြန္ရာ၌ အျပစ္ငယ္၏။
ႏွစ္ဦးသေဘာတူ ဆက္ဆံရာ၌လည္း ကိေလသာ အားႀကီး, မႀကီး၊ လံု႔လ အနည္း အမ်ား လုိက္၍ အျပစ္အႀကီး အေသးကြာျခား၏။ [ ဣတိ၀ုတ္၊
႒၊ ၂၂၀]
ကာေမသု မိစၧာစာရကံ၏ အက်ိဳးရင္း, အက်ိဳးဆက္တုိ႔ကို အ႒ကထာထိုထိုမွ ထုတ္ႏုတ္၍ သုေတသန သ႐ုပ္ျပ အဘိဓာန္တြင္ `ကာေမသုကံ က်ိဳးျပစ္ဒဏ္ ထိမွန္ ၁၅ပါး´ ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္းျဖင့္ အျပစ္ ၁၅-ပါး ျပပါသည္။ ထို ၁၅-ပါးမွာ -
၁။ အပါယ္ေလးပါး လားရျခင္း၊
၂။ မိန္းမ,ပ႑ဳက္ျဖစ္ရျခင္း၊
၃။ ရန္သူႏွင့္ေတြ႕ရျခင္း၊
၄။ လူအမ်ားမုန္းျခင္း၊
၅။ အစား အေသာက္, အ၀တ္ အထည္, အိပ္ရာေနရာ ရခဲျခင္း၊
၆။ ဆင္းဆင္း ရဲရဲ အိပ္ရ, ႏိုးရျခင္း၊
၇။ အမ်က္ ေဒါသႀကီးျခင္း၊
၈။ ေလာကုတၱရာတရား မရႏုိင္ျခင္း၊
၉။ စည္းစိမ္ဥစၥာ ပ်က္ျပဳန္းရျခင္း၊
၁၀။ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့ခံရျခင္း၊
၁၁။ ေဘးေတြ႕ရျခင္း၊
၁၂။ ယံုမွား သံသယမ်ားျခင္း၊
၁၃။ ခ်စ္သူတို႔ႏွင့္ ခဲြေနရျခင္း၊
၁၄။ အသက္တိုျခင္း၊
၁၅။ ဆင္းရဲႀကီးစြာ ေတြ႕ရျခင္း၊ ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။
ဤကာေမသု မိစၧာစာရကံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းတြင္ မပါ၀င္ေသာ္လည္း သိမွတ္စရာ, ဆင္ျခင္စရာတြ မ်ားလြန္းလွသျဖင့္ ဆရာ အဆက္ဆက္၏ အယူအဆ အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလည္း ဆက္လက္တင္ျပခ်င္ပါေသးသည္။
ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးစရာ ေစာဒကတက္စရာေတြက မ်ားလြန္း လွသျဖင့္ ေ႐ွးကပင္ ဆရာအမ်ား ေျဖၾကား ႐ွင္းလင္းခဲ့ၾကရ၏။ ထိုသုိ႔ ေျဖၾကား႐ွင္းလင္း ၾကရာတြင္ ေလ့လာမိသမွ် အစံုလင္စံုးက်မ္းမ်ားကား ေတာင္ၿမိဳ႕ ဆရာေတာ္၏ သၿဂႌဳလ္ ဘာသာဋီကာႏွင့္ လယ္တီပ႑ိတ ဦးေမာင္ႀကီး၏ ပရမတၳသံခိပ္ဋီကာတို႔ ျဖစ္ၾက၏။ ယခု ထုိက်မ္းမ်ားမွ ထုပ္ႏႈတ္၍ အေမးအေျဖ ပံုစံျဖင့္ ကူးယူေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။
ေမး။ ။ အေမွာင္တြင္း၌ သူ႔မယားကုိ ကုိယ့္မယားထင္မွတ္၍ သြားလာေသာ ေယာက်္ား, ကုိယ့္ခင္ပြန္း ထင္မွတ္၍ သည္းခံေသာ မိန္မတုိ႔အား ကံထိုက္ မထိုက္ ေျဖၾကား ေပးပါဘုရား။
အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္တြင္
(၁) နံပါတ္အရ မသြားလာသင့္ေသာ မိန္းမ, ေယာက်္ားမ်ားလည္းျဖစ္ေန၏။
(၂) နံပါတ္အရ မီွိ၀ဲလိုစိတ္လည္း ႐ွိ၏။
(၃) နံပါတ္အရ လံုးလလည္းျပဳ၏။
(၄) နံပါတ္အရ မဂ္အခ်င္းခ်င္း ပူးယွဥ္ျခင္းကုိလည္း သာယာ၏။
ဤသုိ႔ အဂၤါ ၄- ပါးလံုး ညီေသာၾကာင့္ ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံထိုက္ ပါသည္။
ဤေနရာတြင္ လယ္တီပ႑ိတ ဦးေမာင္ႀကီးက (ပါဏာတိပါတ အရာတြင္ သတၱ၀ါျဖစ္ ျခင္း၊ သတၱ၀ါဟု အမွတ္႐ွိျခင္း၊ သတ္လုိျခင္း၊ သတ္ျခင္း၊ ေသျခင္းဟု အဂၤါငါးပါး႐ွိသကဲ့သုိ႔) အခ်ိဳ႕ဆရာတုိ႔ကား အဂမနီယ၀တၳဳ- ဟူ၍ အမွတ္႐ွိပါမွ ( မသြားလာသင့္ေသာ မိန္းမ, ေယာက်္ားမွန္းသိပါမွ) ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံ ထိုက္သင့္သည္၊ မသိ၍မွားၾကရာ၌ မထုိက္သင့္ ဟု ယူလုိကုန္၏။
အဂမနီယ၀တၳဳသညိတာ= မသြားလာသင့္ေသာ ၀တၳဳဟု အမွတ္႐ွိျခင္း-ဟူ၍ အဂၤါတစ္ပါးတိုးကား ကာေမသု မိစၧာစာရ၏ အဂၤါကုိ ငါးပါးထားလုိၾကကုန္၏။ သုိ႔ရာတြင္ အ႒ကထာႀကီး၌ ေလးပါးမွ်သာ ျပဆုိၿပီး႐ွိ၍ မလြန္ဆန္ သာေခ်… ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါသည္။
ဘာသာဋီကာ ဆရာေတာ္ကလည္း `ခိုးယူေပါင္းသင္းလိုေသာစိတ္ မပါပဲ အထင္းမွာ၍ ျဖစ္ရေသာေၾကာင့္ အျပစ္ႀကီးလွမည္မထင္။ ထိုစကားမွန္၏- အခ်ိဳ႕ေနရာ၌ ကံထိုက္တိုင္း လည္း အျပစ္မႀကီး၊ ကံမထိုက္္ေသာ္လည္း အဘိဓမၼာသေဘာအရ ေစတနာယုတ္မာလွသျဖင့္ အျပစ္ႀကီးေလးေသာအရာ မ်ားစြာ႐ွိေပသည္´ ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါသည္။
ေမး။ ။ တိရိစၧာန္၊ မိန္းမလ်ာ၊ အ႐ူးမတုိ႔၌ သြားလာေသာ ေယာက်္ားတုိ႔အား မိစၧာစာရ ျဖစ္ မျဖစ္ ေျဖၾကားေပပါဘုရား။
ေျဖ။ ။ တိရိစၧာန္မ၌ အၿမဲလင္ျဖစ္ေသာ တိရိစၧာန္ထီး ႐ွိေနလွ်င္လည္းေကာင္း၊ နဂါး စသည္တုိ႔ကဲ့သို႔ ဆိုင္ရာမိဘက ေစာင့္ေ႐ွာက္ထားလွ်င္လည္းေကာင္း၊ မိစၧာစာရ ျဖစ္၏။ ထုိကဲ့သုိ႔ မ႐ွိလွ်င္ မိစၧာစာရ မျဖစ္။ (ဘာသာဋီကာ)
ဘူရိဒတ္ နဂါးမင္းႀကီးသည္ သီလေဆာက္တည္ေၾကာင္း၊ ယုန္, ဖ်ံ, ေျမေခြး, ေမ်ာက္ တို႔သည္လည္း 逞ီလေဆာက္တည္ေၾကာင္းကို က်မ္းဂန္တို႔၌ လာ႐ွိေ᠞ာေၾကာင္ᠷ တርရိစၧာ〔္တို႔ မွာሜည倹း ငါးပါး႐ွစ္ပါးစေသာ သီလမ်ားလည္း ႐ွိသည္ပင္ျဖစ္၏။
ထို႔ေၾကာင့္ တိရိစၧာန္၌ေသာ္လည္း မသြားလာအပ္ေသာ အဂမနီယ၀တၳဳ၌ သြားလာ လြန္က်ဴးလွ်င္ ကံထုိက္၏။(သံခိပ္ ဋီကာ)
[ကာမပုိင္႐ွိေသာ မိန္းမတို႔သည္ လူဇာတ္မဟုတ္ေသာ တိရိစၧာန္ထီးတို႔ႏွင့္ က်ဴးလြန္ရာ ၌လည္း ကာေမသု မိစၧာစာရ ျဖစ္၏။ မလႅိကာမိဖုရား၀တၳဳကုိ ေထာက္ပါ။ (သံခိပ္ ဋီကာ)]
` (၄)- နံပါတ္အဂၤါ မေဂၢန မဂၢပဋိပတၱိ- အရ မဂ္သည္ ပႆာ၀မဂ္ (vagina)၀စၥမဂ္ (anus)မုခမဂ္ (mouth) ဟူ၍ သံုးပါး႐ွိ၏။ ထိုမဂ္သံုးပါးလံုး၌ပင္ က်ဴးလြန္က ကံထိုက္၏ ဟု ဆံုးျဖတ္ေတာ္မူကုန္၏။
ေယာက်္ားခ်င္းခ်င္းေသာ္လည္း ၀စၥမဂ္, မုခမဂ္တို႔၌ သြားလာလြန္က်ဴးလွ်င္ ကာေမသု မိစၧာစာရ ျဖစ္၏ ဟု ဆရာႀကီးတုိ႔ အလုိ႐ွိေတာ္မူကုန္၏။ ထံုးစံဓမၼတာ ျဖစ္၍သာ မိန္းမကို ကာေမသု မိစၧာစာရ ၀တၳဳ အထည္ကိုယ္ ဆုိရသည္။ ေယာက်္ားကိုလည္း ကာေမသုမိစၧာစာရ ၀တၳဳ အထည္ကိုယ္ႀကီး ဟု ဆိုသင့္၏ ဟု သေဘာက် ႏွစ္သက္ေတာ္မူကုန္၏။
အ႐ူးမကို မိဘစသည္တုိ႔က အုပ္ထိန္းလ်က္ ႐ွိေသးလွ်င္ မိစၧာစာရျဖစ္၏။ အအုပ္ အထိန္း မ႐ွိသူမွာ မိစၧာစာရ မျဖစ္။ (ဘာသာဋီကာ)
ေမး။ ။ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ကို မိန္းမေတြက ႀကိဳးတုပ္၍ က်ဴးလြန္ၾကရာ ထိုေယာက်္ား ကံထိုက္မထိုက္ ေျဖၾကားေပးပါဘုရား။
ေျဖ။ ။ မိမိက လံုးလမျပဳပဲ သူတစ္ပါးက လံုးလျပဳသည္ကို သာယာလွ်င္ ၃-နံပါတ္ အဂၤါျဖစ္ေသာ ပေယာဂ - မပါေသာေၾကာင့္ `ကံ မထိုက္´ဟု အပေရ ဆရာတို႔ဆုိၾက၏။ ဧေကဆရာတို႔ကမူ `လံုးလပေယာဂ မပါေသာ္လည္း မွီ၀ဲလုိေသာ စိတ္႐ွိလွ်င္ ကံေျမာက္ သည္´ဟု ဆံုးျဖတ္ၾက၏။ အခ်ိဳ႕အခါ၀ယ္ မိန္းကေလး ဘက္၌ လံုးလပေယာဂမျပဳပဲ ကိစၥၿပီး ႏိုင္သည္ ဟု သံုးသပ္ၾက၏။ (ဘာသာဋီကာ)
ထိုကဲ့သို႔ ပေယာဂမပါပဲ ကိစၥၿပီးႏိုင္လွ်င္ အဂၤါေလးပါးမ႐ွိထုိက္ ပေယာဂကို ခ်န္ထား၍ သံုးပါးသာ ျပထုိက္၏။ အ႒ကထာမွာလည္း အဂၤါေလးပါးပင္ လာသည္မဟုတ္ပါေလာ ဟူျငား အံ့...
ေသ၀နပေယာဂ (မွီ၀ဲေၾကာင္း လံု႔လျပဳမႈ) ကုိ ေယဘုယ်နည္းအားျဖင့္ ရသင့္ရထုိက္၍ အ႒ကထာ ဆိုေတာ္မူသည္။ ဧကႏၲမုခ် အဂၤါမဆုိသင့္ အကယ္၍ ပေယာဂ႐ွိပါမွ မိစၧာစာရကံ ထိုက္သည္ဆုိလွ်င္ မိန္းမတို႔၌ ပေယာဂဗ်ာပါရသည္ လြန္စြာနည္းပါး၏။
ထို႔ေၾကာင့္ မာတုဂါမ တုိ႔၌ ကာေမသုမိစၧာစာရကံ ေျမာက္ခဲႏိုင္မွ် ျဖစ္ရာ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပေယာဂအဂၤါကုိ မ်ားစြာ အေေရးႀကီးေသာ အခ်က္၌ မထားပဲ အဂမနီယ၀တၳဳ၌ မဂ္အခ်င္းခ်င္း ပူးယွဥ္၍ သာယာလွ်င္ ကံေျမာက္၏ဟု အေရးႀကီးစြာ ဆံုးျဖတ္သင့္၏။(သံခိပ္ဋီကာ)
ဤကား အ႒ကထာ ဋီကာတို႔ကို ၾကည့္႐ႈသံုးသပ္၍ ဆရာျမတ္တုိ႔ ေျဖ႐ွင္းဆံုးျဖတ္ အပ္ေသာ အဓိပၸါယ္ အယူအဆတို႔တည္း။ အခ်ဳပ္ အျဖစ္ `ကာေမသု မိစၧာစာရ- ဟူသည္ ေမထုန္ အမႈတို႔၌ စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထိုက္ေသာ ယုတ္ယုတ္မာမာျပဳက်င့္မႈတည္း´ဟူေသာ အ႒ကထာဖြင့္ အနက္ကို မွတ္သားႏုိင္လွ်င္ လံုေလာက္ပါသည္။
မွန္ပါသည္၊ လြန္လြန္ကဲကဲ ယုတ္ယုတ္မာမာ ျပဳက်င့္လွ်င္ မည္သူႏွင့္မဆုိ ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံထုိက္ေၾကာင္း ေ႐ွးဆရာျမတ္တုိ႔ ႏွစ္သက္လက္ခံ ေတာ္မူၾကသည္။
စြယ္စံုေက်ာ္ထင္က်မ္းတြင္ `မိစၧာျဖစ္ဖြယ္၊ အိမ္႐ွင္၀ယ္၊ ေလးသြယ္႐ွိ၏ အဘယ္နည္း´ ဟူေသာ ၾကည့္ကန္႐ွင္ႀကီး၏ အေမးကို က်ီးသဲေလးထပ္ ဆရာေတာ္က ဤသို႔ေျဖေတာ္မူ သည္။
`အကာေလ အေဒေသ အဓေမၼန အနေဂၤန ေသ၀ႏၲႆ သဒါေရပိ မိစၧာစာေရာ ေဟာတိ´
အကာေလ- ေရာဂါေရာက္ေသာ အခါ, ကုိယ္၀န္ အလြန္ရင့္၍ မျပဳသင့္ေသာ အခါ၌ လည္းေကာင္း၊ အေဒေသ- မိဘဆရာ သူတကာတုိ႔ ျမင္သာသျဖင့္ မသင့္ေသာ အရပ္၌ လည္းေကာင္း၊ အဓေမၼန- က်င့္႐ုိးမဟုတ္ က်င့္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အနေဂၤန- ေဆး၀ါးမွီ၀ဲ ႐ွိၿမဲအဂၤါထက္ လြန္ေစသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေသ၀ႏၲႆ- မွီ၀ဲေသာသူအား၊ သဒါေရပိ- မိမိ မယား၌လည္း၊ မိစၧာစာေရာ- မွားေသာအက်င့္သည္၊ ေဟာတိ- ျဖစ္၏။-ဟု ဆဂတိဒီပနီ၌ လာသည္။
မႏု၀ဏၰနာ အမည္႐ွိေသာ ဓမၼသတ္၌ကား- `ခရီေ၀းစြာ၊ လာသည့္အခုိက္၊ ၀မ္း၌ကုိယ္ ၀န္၊ ျပင္းထန္ပူဆာ၊ ေရာဂါႏွိပ္စက္၊ တစ္ခ်က္႐ူးသြပ္၊ ဤေလးရပ္သည္ မစပ္႐ွက္သင့္ အခါတည္း´ ဟူ၍ဆိုသည္။
မဃေဒ၀၌လည္း `စြန္းတပ္ရာဂ၊ သူ႔သက္မွ်၌၊ ကာမမုိက္မႊန္၊ က်င့္က်ဴးလြန္က၊ ကၽြန္ဖြယ္ ကၽြန္လိပ္၊ ဆိုရိပ္ဓမၼသတ္၊ ေလာကီျဖတ္လည္း၊ မလြတ္ေနာင္လာ၊ သံသရာ၀ယ္၊ ပါယ္႐ြာလားစု၊ ပါပမႈ႔တည္း´ ဟု စပ္ဆိုေတာ္မူ၏။ (၂၃၃)
ကာမေရာဂါ ကုိယ္တြင္းနာကို ဟိရိဩတၱပ္ ပညာညႇပ္၍ ႏိွပ္ကြပ္ႏိုင္ပါေစ။

အ႐ွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ျမင့္ျမတ္စံျပဳထုိက္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း

`အဖြဲ႕အစည္းဟူသည္-
(၁) ကိစၥတစ္ရပ္ရပ္ကို ေဆာင္႐ြက္ရန္ လူအမ်ားကျဖစ္ေစ, အာဏာပုိင္ အစုိးရကျဖစ္ေစ, စုစည္းထားေသာ ပုဂၢိဳလ္စု။
(၂) ကိစၥတစ္ရပ္ကုိ အထူး ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္းေကာင္း တူညီေသာ ဦးတည္ ခ်က္ ႐ွိသျဖင့္လည္းေကာင္း, ေပါင္းစုေနသည့္ လူစုျဖစ္သည္´ ဟု ျမန္မာအဘိဓာန္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္တြင္ ဖြင့္ဆိုထားသည္။
`သံေဃာတိ ပုဂၢလသမူေဟာ ၀ုေတၱာ´- `သံဃာဟူသည္ ပုဂၢိဳလ္အေပါင္းကို ေခၚ၏´ ဟု ဖြင့္ဆိုေသာေၾကာင့္ သံဃာသည္ တစ္ပါးတည္း, တစ္ဦးတည္းကုိ ေခၚသည္မဟုတ္။ အေပါင္းအစု, အဖြဲ႕အစည္းျဖင့္ ေနသူမ်ားကုိ ေခၚဆုိသည္။
ယင္းသံဃာအဖြဲ႕ အစည္းသည္ တူညီေသာ ဦးတည္ခ်က္ျဖင့္ ေပါင္းစုသည့္ အစုအဖြဲ႕ ျဖစ္ေၾကာင္းကို အ႐ွင္မဟာကစၥည္းက `သမဂၢံ ကမၼံ သမုပဂစၧတီတိ သံေဃာ- ညီၫြတ္ေသာ ကံ, တူညီေသာ အလုပ္သုိ႔ ေ႐ွး႐ႈ ကပ္ေဆာင္တတ္, ေဆာင္႐ြက္တတ္ေသာေၾကာင့္ သံဃာမည္၏´ ဟု ဖြင့္ဆုိေတာ္မူသည္။
ညီၫြတ္, တူမွ်ေသာအလုပ္သုိ႔ ေ႐ွး႐ႈကပ္ေရာက္ ေဆာင္႐ြက္ေသာ သံဃာသည္ အဖြဲ႕အစည္းျဖင့္ ေနတတ္ေသာ ျမင့္ျမတ္ေသာ လူသားမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။
ယင္းျမင့္ျမတ္ေသာ လူသားျဖစ္သည့္ သံဃာသည္ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားႏွင့္လည္း ႏွီးႏြယ္ ဆက္စပ္ေနသည္သာ ျဖစ္သည္။
လူသည္ အစဥ္အလာႏွင့္ တည္တည္ တံ့တံ့ စုစုစည္းစည္း ေနထုိင္လာမိေသာအခါ လူ မ်ိဳးစု, လူေပါင္းစု, လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အလိုလိုျဖစ္ေပၚလာေစ၏။ လူမွန္လွ်င္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ႏွင့္ မကင္း႐ွင္းႏုိင္၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ေနရ၏။
ထို႔ေၾကာင့္ ကိုယ္ေနခ်င္သလို ေနထုိင္လို႔မရ၊ ကုိယ္လုပ္ခ်င္သလုိ လုပ္လို႔မရ၊ ယင္းအဖြဲ႕အစည္း၏ က်ရာတာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ရသည္။ ထားရာ,ေနရာ၌ ႐ွိေနသည့္ စည္းမ်ဥ္းကို လိုက္နာရ၏။
လူ႔သမုိင္းဦးမွစ၍ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ထိ လူမ်ဳိးအသီးသီးတို႔သည္ မိမိတို႔မ်ဳိး႐ိုးအလုိက္ လူ႔အဖဲြ႕အစည္း အသီးအသီးကို ဖြဲ႕စည္းေနထိုင္ၾကကာ မိမိတုိ႔ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒအတုိင္း လုိက္နာၾကရသကဲ့သုိ႔ ျမင့္ျမတ္ေသာ လူသားမ်ားျဖစ္သည္ သံဃာေတာ္တုိ႔သည္လည္း မိမိတို႔၏ အဖြဲ႕အစည္း ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းမ်ားအတိုင္း လုိက္နာေနထိုင္ က်င့္သံုးၾကရသည္။
သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းသည္ ျမတ္ဗုဒၶၫႊန္ျပ ေဟာေျပာေသာ ဓမၼ၀ိနယႏွင့္အညီ လုိက္နာ ေနထုိင္ ေဆာင္႐ြက္ရေသာ အဖဲြ႕အစည္း ျဖစ္သည္။
ယင္းသံဃာ့အဖြဲ႕အစည္း ေပၚေပါက္လာျခင္းသည္ လူသားအက်ဳိးျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကို အားက်ဳိးမာန္တက္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ျဖစ္သည္။
ယင္း အဖြဲ႕အစည္း၏ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ၫႊန္ျပသူ ျမတ္ဗုဒၶသည္လည္း လူထု ေကာင္းစားေရးကို ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုး ေန႔မအား ညမနား တက္တက္ ၾကြၾကြ ေဆာင္႐ြက္ေတာ္မူခဲ့သည္။
`ျပည္သူတုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အစည္းအေ၀းပြဲမ်ားကို ညီၫြတ္စြာ က်င္းပ၍ သေဘာတူေဆာင္႐ြက္မွသာ လူမႈကိစၥမ်ား ေအာင္ျမင္ႏုိင္သည္´ ဟူေသာ လိစၧ၀ီမင္းမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေၾကာင္းကုိ ျမတ္ဗုဒၶက လက္ခံ၍ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ဘိကၡဳအပရိဟာနိယ တရားမ်ားကို ေဟာေတာ္မူခဲ့သည္။
ယင္းအနက္ `ရဟန္းတုိ႔သည္ ရဟန္း၀ါႀကီး၍ အသက္႐ွည္ေသာ ေထရ္ႀကီး ရဟန္း တုိ႔ကုိ ႐ိုေသေလးစား ျမတ္ႏိုးပူေဇာ္လ်က္ ၎တို႔၏စကားကို နာယူသင့္သည္။ အခ်င္းခ်င္း တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး ညႇိႏိႈင္းသင့္သည္။ အညီအၫြတ္ ေဆာင္႐ြက္သင့္သည္´ ဟု ထင္မွတ္၍ လုပ္ေဆာင္ေနသမွ် ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြားရန္သာ႐ွိသည္။ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မ႐ွိ´ ဟူေသာ အခ်က္သည္ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္း၏ အသက္ ေသြးေၾကာင္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ( ဒီ၊ ၂- ၆၆)
ယင္း သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းသည္ ဆရာတပည့္ ဆက္ဆံေရးအဖြဲ႕အစည္းပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းဆရာတပည့္ ဆက္ဆံေရးသည္ အထက္လူႏွင့္ ေအာက္လူတို႔၏ ဆက္ဆံမႈမ်ဳိး မဟုတ္၊ သားအဖ ဆက္ဆံမႈ, မိသားစု ဆက္ဆံမႈမ်ဳိး ျဖစ္သည္။
`တပည့္သည္ ဆရာအေပၚ၌ ဖခင္-ဟု စိတ္ထား၍ ဆရာကလည္း တပည့္ကို သား-ဟု စိတ္ထားကာ ျပဳရမည္´ ဟူေသာ ၀ိနယပိဋက, မဟာ၀ဂၢ-လာ ဆရာတပည့္ က်င့္၀တ္မ်ားကိုၾကည့္က သိ႐ွိႏုိင္သည္။ ( ၀ိ၊ ၃၊ ၈၀-၉၅)
သမုိင္းသေလွ်ာက္တြင္ ေဒသအသီးသီး၌ အဖြဲ႕အစည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး႐ွိၾကသည္။ ယင္း၌ အဖြဲ႕၀င္ပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္း အစားစား႐ွိၾကသည္။
မည္သည့္ အဖြဲ႕၀င္ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးမဆုိ မိမိတို႔ပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႕အစည္း၌ က်ရာအခန္း က႑တြင္ တာ၀န္ေက်ပြန္ေအာင္ ထမ္းေဆာင္ၾကရသည္။
နာယက, ဥကၠ႒-မွသည္ ႐ံုးေစ, ဒရ၀မ္-အထိ မိမိတို႔၏ အဖြဲ႕အစည္း တည္တန္႔ျပန္႔ပြား သန္႔႐ွင္းေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ၾကရသည္။
ဗုဒၶ၏ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းသည္လည္း ျမတ္ဗုဒၶမွစ၍ ကုိရင္, သာမေဏ, ေက်ာင္းသား အထိ က်ရာတာ၀န္မ်ားကုိ ေက်ပြန္ေအာင္ တက္ညီလက္ညီ ေဆာင္႐ြက္ၾကရသည္။ ယင္းသို႔ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းေၾကာင့္ပင္ ဗုဒၶ၏ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းသည္ ယေန႔ထိ တည္႐ွိေနျခင္းျဖစ္၏။
ကမၻာ့အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ အဖြဲ႕၀င္မ်ားလုိက္နာရန္ ခ်မွတ္ထားေသာ စည္ကမ္းဥပေဒ မ်ား႐ွိၾက၏။ ယင္းကို တာ၀န္သိသိ ေဆာင္႐ြက္ၾကသူမ်ားလည္း႐ွိ၏။ အဖြဲ႕အစည္း တည္ ေထာင္သူ၏ အလုိဆႏၵကို ျဖည့္ဆည္္းသူမ်ားလည္း ႐ွိၾကသည္။
ဗုဒၶ၏ သံဃာ့အဖြဲ႕စည္းတြင္လည္း အဖြဲ႕၀င္မ်ား လုိက္နာက်င့္ေဆာင္ရန္ ခ်မွတ္ထားေသာ စည္ကမ္း ဥပေဒမ်ား ႐ွိၾက၏။ ယင္းကို တာ၀န္သိသိ ေဆာင္႐ြက္ၾက သူမ်ားလည္း႐ွိၾက၏။ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဆႏၵေတာ္ကုိသိ၍ ယင္းဆႏၵေတာ္ကို ျပည့္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းၾကသူမ်ားလည္း ႐ွိၾက၏။ ယင္းတုိ႔အနက္ အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္၏ တာ၀န္သိ၍ ျဖည့္ဆည္းေပးမႈကို ေဖာ္ျပပါမည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ သံဃာ့အဖြဲ႕၀င္မ်ား လုိက္နာရန္ စည္းကမ္းဥပေဒမ်ား ျပ႒ာန္းရာ ၫႊန္ျပရာတြင္ ဥပုသ္ျပဳျခင္းသည္လည္း တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ ဥပုသ္ျပဳေနစဥ္ `အာပတ္ ႐ွိေသာရဟန္းသည္ ပါတိေမာက္ကို မနာရ၊ နာေသာရဟန္း ဒုကၠဋ္အာပတ္သင့္ေစ´ ဟု ခ်မွတ္ထား၏။ (၀ိ၊ ၄၊ ၄၂၄)
`သမုဒၵရာသည္ အေသေကာင္ပုပ္ႏွင့္ မဆက္ဆံ၊ သမုဒၵရာ၌ အေသေကာင္ပုပ္႐ွိလွ်င္ ကမ္းသုိ႔ ကပ္ေစ, ကုန္းသို႔ တင္ေစသကဲ့သုိ႔ ရဟန္းသံဃာသည္ ယုတ္ညံ့ေသာ, ရဟန္းေယာင္ ေဆာင္ထားေသာ ဒုႆီလပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ မဆက္ဆံ၊ ၎ကို စည္းေ၀း၍ ႏွင္ထုတ္၏။´
ဥပုသ္ျပဳရာ၌ျဖစ္ေစ၊ သာသနာေတာ္ သန္႔႐ွင္းတည္တံ့ျပန္ပြားေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ ျဖစ္ေစ သာသနာ့ဂုဏ္ေရာင္ ညိႇဳးႏြမ္းေစသူမ်ားကို စည္းေ၀း၍ ဆႏၵယူကာ ညီညီၫြတ္ၫြတ္ ႏွင္ထုတ္ရမည္ဟု သာသနာ့အံ့ဖြယ္ ေဟာရာ၌လည္း တိုက္တြန္းၫႊန္ျပခဲ့သည္။ ( ၀ိ၊ ၄၊ ၄၂၈)
ျမတ္ဗုဒၶ သာ၀တၳိျပည္ ပုဗၺာ႐ုံေက်ာင္း၌ သီတင္းသံုးေနစဥ္ ဥပုသ္ေန႔တစ္ေန၀ယ္ ဥပုသ္ျပဳရန္ ျမတ္ဗုဒၶႏွင့္ ရဟန္းသံဃာတုိ႔ စုေ၀းေနၾကသည္။ ညဥ့္သံုးယံလြန္ေသာ္လည္း ဥပုသ္မျပဳေသာေၾကာင့္ အ႐ွင္အာနႏၵာက ေလွ်ာက္ထားရာ `ပရိသတ္မစင္ၾကယ္´ ဟု ျမတ္ဗုဒၶမိန္႔ေတာ္မူသည္။
အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္သည္ ရဟန္းသံဃာတို႔၏စိတ္ကို မိမိ၏ ဣဒၶိပါဒ္စိတ္ျဖင့္ ႏွလံုး သြင္းၾကည့္သည္။ `ယုတ္ညံ့ေသာအက်င့္႐ွိ မစဥ္ၾကယ္သည္ျဖစ္၍ ယံုမွားေတြးေတာဖြယ္ အက်င့္လည္း႐ွိ, အျပစ္ဖံုးကြယ္, ရဟန္းမဟုတ္ဘဲ ရဟန္းဟု၀န္ခံ, အတြင္းပုပ္, ကိေလသာစုိစြတ္, သီလမ႐ွိေသာ ဒုႆီလရဟန္း, သံဃာ့အလယ္ ထုိင္ေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ ၍ ၎ထံသြားကာ `ငါ႔႐ွင္ - ထေလာ့ ျမတ္စြာဘုရားက သင့္ကုိျမင္သည္၊ သင္သည္ ရဟန္းေကာင္းတို႔ႏွင့္တကြ ေပါင္းသင္းခြင့္မ႐ွိ´ ဟု ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ ဒုႆီလရဟန္းသည္ မထဘဲေပကပ္၍ ဆိတ္ဆိတ္ပင္ထိုင္ေနသည္။
အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္သည္ ႏွစ္ခါသံုးခါ ထပ္ေျပာသည္လည္း မထဘဲ ေနေသာ ေၾကာင့္ လက္ေမာင္းမွ ကိုင္ကာ တံခါး အျပင္ဘက္သို႔ ဆြဲထုတ္ႏွင္ခ်ခဲ့သည္။ `ပရိသတ္ စင္ၾကယ္ပါၿပီ´ ဟုေလွ်ာက္ေသာေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶသည္ `အံ့ဖြယ္႐ွိစြ ေမာဂၢလာန္´ ဟု မိန္႔ကာ သာသနာေတာ္ကုိ သမုဒၵရာႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး ေဟာေတာ္မူ၍ ပါတိေမာက္ ျပေတာ္မူသည္။ ( ၀ိ၊ ၄၊ ၄၁၈, ၄၂၄)
စပါးေကာင္းေကာင္း ထြက္ေစလုိသူသည္ မိမိလယ္၌ စပါးပင္မ်ားႏွင့္အတူ ကပ္ေပါက္ ေနေသာ ေပါင္းပင္, ျမတ္ပင္စသည့္ စပါးေမွ်ာပင္မ်ားကို သုတ္သင္ ပစ္သကဲ့သုိ႔ သံဃာ့ အဖြဲ႕ အစည္းတြင္ ရဟန္းေကာင္း၊ ရဟန္းျမတ္မ်ားသာ႐ွိေနေစလုိေသာ ရွင္ရဟန္းသည္ ဒုႆီလ ရဟန္းမ်ားကို ႏွိမ္နင္းသုတ္သင္ကာ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းကို စဥ္ၾကယ္သန္႔႐ွင္းေအာင္ စြမ္းေဆာင္ၾကရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္က မီးေမာင္းထိုးျပ ထားခဲ့သည္။
အ႐ွင္မဟာယသေထရ္သည္ အဓမၼ၀တၳဳဆယ္ပါးကို တင္ျပကာ က်င့္သံုးေနၾကေသာ ၀ဇၨီရဟန္းမ်ားကုိ ဓမၼ၀ိနယ၀ါဒီ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ ဓမၼ၀ိနယႏွင့္အညီ ဆံုးမေဟာေျပာ၍ သာသနာေတာ္ သန္႔႐ွင္းတည္တံ့ ျပန္႔ပြားေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ဒုတိယသဂၤါ ယနာကိုလည္း ဦးေဆာင္က်င္းပေပးခဲ့သည္။
အ႐ွင္မဟာ ေမာဂၢလိပုတၱတိႆေထရ္သည္လည္း အဓမၼ, အ၀ိနယ၀ါဒငါးရာကို စိစစ္ ခြဲျခား၍ ကထာ၀တၳဳေဒသနာကို ေဟာေျပာကာ တတိယသဂၤါယနာတင္ၿပီး သာသနာေတာ္ သန္႔႐ွင္းတည္တံ့ ျပန္႔ပြားေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေတာ္မူခဲ့သည္။ အလဇၨီ ဒုႆီလပုဂၢိဳလ္ တို႔ကုိသည္လည္း သာသနာေတာ္မွ ႏွင္ထုတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သီရိမဂၤလာ ကမၻာေအးကုန္းေျမ၌ ၁၉၈၀- ျပည့္ႏွစ္ ေမလတြင္ ဂုိဏ္းေပါင္းစံု သံဃာ့အစည္းေ၀းပြဲႀကီး ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ယင္းအစည္းေ၀းပြဲႀကီးက ၀ိနည္းဓမၼကံ၊ အဓိက႐ုဏ္းမႈခင္းမ်ား ေျဖ႐ွင္းေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကုိ ေရးဆြဲအတည္ျပဳခဲ့သည္။
`၀ိနည္းဓမၼကံ အဓိက႐ုဏ္းမႈခင္းကိုျဖစ္ေစ၊ အယူခံေစာဒနာမႈခင္းကိုျဖစ္ေစ, လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ ဖဲြ႕စည္းထားသည့္ သံဃ၀ိနိစၧယအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ သီးျခား၀ိနည္းဓုိရ္အဖြဲ႕ မ်ားကသာ ၀ိနည္းတရားေတာ္ႏွင့္အညီ စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္ရမည္´ ဟူေသာ ဥပေဒသည္ ပုဒ္မ(၃)တြင္ ပါ႐ွိသည္။ ယင္းသည္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ ဥပေဒျဖစ္သည္။ ဓမၼစက္ျဖစ္ေသာ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။
ဂုိဏ္းေပါင္းစံု သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းကို ကိုယ္စားျပဳေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ သံဃာ့မဟာ နာယက အဖဲြ႕ႀကီးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္း ေပၚေပါက္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္းမ်ားကို အရည္အျခင္း ျပည့္စံုေတာ္မူၾကေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟုိသံဃာ့၀န္ေဆာင္မ်ားထဲမွ သီးျခား ၀ိနည္းဓုိရ္ ဆရာေတာ္မ်ား ေ႐ြးခ်ယ္ဖြဲ႕စည္းၿပီး ၿငိမ္းေအးေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ယင္းမွာ-
(၁) ေက်ာက္သေဘၤာ၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္း (၂၃- ၂- ၈၁)
(၂) လူေသလူျဖစ္၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္း (၂၉- ၁၀- ၈၁)
(၃) ေၾကာင္ပန္းေတာရ၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္း(၂၆- ၄- ၈၂)
(၄) ေက်ာက္ပံုေတာရ၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓက႐ုဏ္း(၇- ၁၁- ၈၂)
(၅) ေရတာ႐ွည္ၿမိဳနယ္ ဆြာ ဦးမာလာ၀ရ၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္း(၁- ၄- ၈၃)
(၆) မိုးညိဳ (ေျမာက္ဥကၠလာပ)၀ါဒ ၀ိ၀ါဒါဓိက႐ုဏ္း (၄- ၇- ၈၁)
ျမတ္ဗုဒၶ စာတုမၿမိဳ႕၌ သီတင္းသံုးစဥ္ အ႐ွင္သာရိပုတၱရာႏွင့္ အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္ အမွဴး႐ွိေသာ ရဟန္းငါးရာတို႔ ျမတ္စြာဘုရားကုိ ဖူးေမွ်ာ္ရန္ စာတုမၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္႐ွိလာၾကသည္။ ၎တို႔ႏွင့္ အာ၀ါသိကေက်ာင္းေန ရဟန္းတို႔ စကားေျပာၾက, ႏႈတ္ဆက္ၾက, ေနရာျပင္ၾက, သပိတ္သကၤန္း သိမ္းၾကေသာ အသံတို႔သည္ က်ယ္ေလာင္ဆူညံ သြားကုန္၏။ ယင္းအသံမ်ား ျမတ္ဗုဒၶ ၾကားေသာခါ `အာနႏၵာ၊ ငါးစိမ္းသည္ အသံကဲ့သို႔ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ အသံျပဳေနၾကတာ ဘယ္သူေတြလဲ´ ဟု အ႐ွင္အာနႏၵာအား ေမးေတာ္မူ၏။
အ႐ွင္အာနႏၵာက အေၾကာင္းစံု ေလွ်ာက္ထားေသာအခါ `အာနႏၵာ၊ ငါ႔စကားျဖင့္ ျမတ္စြာဘုရားက အ႐ွင္ဘုရားတို႔ကုိ ေခၚေနတယ္လုိ႔ ေျပာေခ်´ ျမတ္ဗုဒၶက မိန္႔ေတာ္မူ၏။
ရဟန္းတုိ႔သည္ ျမတ္ဗုဒၶထံ စုေပါင္းလာၾကကာ ျမတ္စြာဘုရားကို ႐ုိေသစြာ႐ွိခုိး ထိုင္ေနၾကသည္။ ျမတ္ဗုဒၶေမးမႈကို မွန္ကန္စြာ ႐ို႐ိုေသေသ ေျဖၾကားေလွ်ာက္ထားၾကသည္။ `ရဟန္းတို႔- ထြက္သြားၾက၊ သင္တို႔ကို ငါႏွင္တယ္, သင္တို႔ ငါ႔အနီးမေနၾကႏွင့္´ ဟု ျမတ္စြာဘုရားက ရဟန္းတုိ႔ကို ႏွင္ထုတ္လုိက္သည္။ ရဟန္းတုိ႔လည္း `မွန္လွပါဘုရား´ဟု ေလွ်ာက္ထား၍ ျမတ္စြာဘုရားကုိ အ႐ိုအေသေပးကာ သပိတ္သကၤန္းယူၿပီး ထြက္ခြါသြားၾက သည္။
`ျမတ္စြာဘုရား--ရဟန္းတုိ႔ကုိ ႏွစ္သက္ေတာ္မူပါဘုရား, ဆံုးမဩ၀ါဒ ေပးေတာ္မူပါ ဘုရား, ခ်ီးေျမာက္ေတာ္မူပါဘုရား၊ ရဟန္းသစ္မ်ား ျဖစ္ေနၾကတဲ့အတြက္ အရွင္ဘုရားကို ဖူးျမင္ခြင့္မရလွ်င္ ပ်က္စီးသြားႏုိင္ပါသည္ဘုရား၊ ႏုေသးတဲ့မ်ဳိးေစ့ ေရမရတဲ့အခါ, ေမြးစသာသာ ႏြားငယ္ မိခင္ကုိမျမင္ရတဲ့အခါ ပ်က္စီးေဖာက္ျပန္ သြားၾကသလုိ ရဟန္းသစ္မ်ားလည္း ျမတ္စြာဘုရားကို မျမင္ မဖူးေျမာ္ရလွ်င္ ပ်က္စီးေဖာက္ျပန္ သြားႏုိင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ရဟန္းမ်ားကို ႏွစ္သက္ေတာ္မူပါ၊ ဆံုးမေတာ္မူပါ၊ ခ်ီးေျမွာက္ေတာ္မူပါ ဘုရား´ ဟု စာတုမၿမိဳ႕သားမ်ားႏွင့္ သဟမၸတိျဗဟၼာမင္းက ေလွ်ာက္ထားၾကသည္။
အ႐ွင္သာရိပုတၱရာႏွင့္ အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္တို႔သည္ စာတုမၿမိဳ႕သားမ်ားႏွင့္ သဟမၸတိျဗဟၼာမင္းတို႔ ေလွ်ာက္ထားမႈေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရား ႏွစ္ၿခိဳက္ သေဘာက်ေတာ္မူ ေၾကာင္း သိေသာအခါ `ငါ႔႐ွင္တို႔ ထၾကေလာ့၊ သပိတ္သကၤန္း ယူၾကေသာ၊ ျမတ္စြာဘုရားထံ သြာၾကစုိ႔´ ဟု ရဟန္းတုိ႔ကိုေခၚကာ ျမတ္စြာဘုရားထံ သြားၾကသည္။ ရဟန္းတုိ႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားထံ ျပန္လာၾကသည္။ ႐ိုေသစြာ ႐ွိခိုးထုိင္ေနၾကသည္။
ျမတ္စြာဘုရားက `သာရိပုၾတာ-- ငါဘုရားက ရဟန္းတုိ႔ကို ႏွင္ထုတ္တဲ့အခါ သင့္စိတ္ထဲ မွာ ဘယ္လို အၾကံျဖစ္သလဲ´ ဟု အ႐ွင္သာရိပုၾတာကို ေမးေတာ္မူသည္။
`အ႐ွင္ျမတ္ဘုရား-- ျမတ္စြာဘုရားဟာ ရဟန္းအေပါင္းကုိ ႏွင္ထုတ္ေတာ္မူၿပီ။ ယခု အခါ ျမတ္စြာဘုရားက ရဟန္းတုိ႔အေပၚ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ျပဳကာ ဒိ႒ဓမၼသုချဖင့္ ေနလုိတယ္၊ ေနလိမ့္မယ္၊ ငါလည္း ရဟန္းတုိ႔အေပၚ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ျပဳကာ ဒိ႒ဓမၼသုခနဲ႔ ေနမယ္လုိ႔ တပည့္ေတာ္ စိတ္ထဲမွာ အၾကံျဖစ္ပါတယ္ဘုရား´ ဟု အ႐ွင္သာရိပုၾတာက ေလွ်ာက္ထား သည္။
`သာရိပုၾတာ-- ဆိုင္းငံ့ဦး သာရိပုၾတာ-- ရဟန္းတုိ႔အေပၚ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ျပဳကာ ဒိ႒ဓမၼ သုခနဲ႔ ေနထိုင္ျခင္းကို ဆုိင္းငံ့ဦး´ ဟု ျမတ္ဗုဒၶက အ႐ွင္သာရိပုၾတာ၏ ၾကံစည္ေလွ်ာက္ထားမႈ ကုိ တားျမစ္ေတာ္မူသည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္ကုိလည္း ေမးျမန္းေတာ္မူသည္။ အ႐ွင္မဟာ ေမာဂၢလာန္က `ျမတ္စြာဘုရားသည္ ရဟန္းအေပါင္းကုိ ႏွင္ထုတ္ေတာ္မူၿပီ။ ယခုအခါ ျမတ္စြာဘုရားက ရဟန္းတို႔အေပၚ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ေနကာ ဒိ႒ဓမၼသုခကို ၀င္စားေနလုိတယ္။ ဖလသမာပတ္ ခ်မ္းသာကို ၀င္စားေနလိုတယ္။ ငါဟာ အ႐ွင္သာရိပုၾတာႏွင့္အတူ ရဟန္း အေပါင္းကုိ ထိန္းသိန္းေစာင့္ေ႐ွာက္မယ္လို႔ အၾကံအစည္ ျဖစ္မိပါတယ္ဘုရား´ဟု ေလွ်ာက္ထားသည္။
`ေကာင္းေလစြ ေမာဂၢလာန္-- ေကာင္းေလစြ။ ငါနဲ႔သင္တို႔ဟာ ရဟန္းအေပါင္းကုိ ထိန္း သိမ္းေစာင့္ေ႐ွာက္မယ္´ ဟု အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္ကုိ ေကာင္းခ်ီးေပးကာ သာဓုေခၚေတာ္ မူသည္။ ( မ၊ ၂၊ ၁၁၉- ၁၁၂)
အ႐ွင္မဟာေမာဂၢလာန္သည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ ရဟန္းတုိ႔ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေ႐ွာက္ ေစလုိေသာ ဆႏၵ၊ ရဟန္းတုိ႔ကို ဦးေဆာင္ကာ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းကို တင့္တယ္ေကာင္းျမတ္ သန္႔႐ွင္းစင္ၾကယ္ေစလုိေသာ ဆႏၵမ်ားကို သိေတာ္မူ၍ ရဟန္းအေပါင္းကို ဦးေဆာင္ကာ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းကုိ တင့္တယ္ေကာင္းျမတ္ သန္႔႐ွင္းစင္ၾကယ္ ေစခဲ့သည္။ ရဟန္းတုိ႔ကို လည္း သနားေစာင့္ေ႐ွာက္ ထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ရဟန္းတုိ႔အေပၚ ေၾကာင့္ၾကမဲ့ေနမႈကုိ ႐ႈတ္ခ် ေတာ္မူခဲ့သည္။ တာ၀န္သိသိျဖင့္ တာ၀န္႐ွိသူပမာ ဂ႐ုတစုိက္ေၾကာင့္ၾကစုိက္၍ ျပဳစုေစာင့္ ေ႐ွာက္ ထိန္းသိမ္းမႈကိုသာ လိုလားေတာ္မူသည္။ ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မူသည္။
ႏုိင္ငံေတာ္ သံဃာ့မဟာနာယကအဖြဲ႕သည္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဆႏၵကုိ ျပည့္ျပည့္၀၀ ျဖည့္ ဆည္း ေဆာင္႐ြက္ေတာ္မူသည္။ အဓမၼ၀ါဒမ်ားကုိ ႏွိမ္နင္း, ေမွးမွိန္ပေပ်ာက္ေစ၍ ေတာက္ပ ထိန္လင္းေအာင္ ခ်ီးေျမႇာက္ေပးသည္။ အလဇၨီ ဒုႆီလရဟန္းမ်ားကို ဖယ္႐ွားေပ်ာက္ကြယ္ ေစ၍ လဇၨီသီလ၀ႏၲရဟန္းတို႔ကို ေျမႇာက္စားသည္။ ႀကီးပြားေစသည္။
ျမတ္ဗုဒၶ၏ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းကို ဦးေဆာင္ကာ သာသနာေတာ္သန္႔႐ွင္း တည္တံ့ျပန္႔ ပြားေအာင္ အားႀကိဳးမာန္တက္ ထမ္း႐ြက္လ်က္ သာသနာ့ဂုဏ္ေရာင္ ထြန္းေျပာင္ ေတာက္ပ ေစၿပီး ျမန္မာ့ၾကက္သေရကိုလည္း ထိန္း, ေ၀, ေတာက္, ႐ႊန္း, လွပ, ေစပါသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕သည္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္း ႏွင့္အတူ ျမင့္ျမတ္,စံျပဳထိုက္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ကမၻာ့အဖြဲ႕အစည္းအလယ္၀ယ္ တင့္တယ္, လွပေနမည္ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕ႀကီးသည္ ျမတ္ဗုဒၶ သံဃာ့အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္အတူ ေငြရတုမွသည္ ရတုမ်ားစြာ သန္႔႐ွင္း, တည္တံ့, ျပန္႔ပြားႏုိင္ ပါေစ...။
(ခ်မ္းသာႀကီးဆရာေတာ္)
(ႏိုင္ငံေတာ္သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႔ ေငြရတု အထိမ္းအမွတ္စာေစာင္မွ)