ပုဂၢိဳလ္စြဲၾကည္ညိဳျခင္း၏ အျပစ္မ်ား

ပုဂၢလပၸသာဒသုတ္

၂၅၀။ ရဟန္းတို႔ ပုဂၢိဳလ္ကုိ ၾကည္ညိဳျခင္း၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း။

အဘယ္ ငါးမ်ဳိး တို႔နည္း ဟူမူ -

ရဟန္းတို႔ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ အၾကည္ညိဳခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ သံဃာက ႏွင္ထုတ္သင့္ေသာ သေဘာရွိသည့္ အာပတ္သို႔ ေရာက္မႈေၾကာင့္ ႏွင္ထုတ္ခဲ့အံ့၊ ထိုၾကည္ညိဳေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ဤသို႔ ျဖစ္တတ္၏။

“ငါခ်စ္အပ္ ျမတ္ႏိုးအပ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ကုိ သံဃာသည္ ႏွင္ထုတ္၏” ဟု ရဟန္းတို႔၌ မၾကည္ညိဳမႈ မ်ားစြာျဖစ္၏။

ရဟန္းတို႔၌ မၾကည္ညိဳမႈ မ်ားစြာျဖစ္သည္ရွိေသာ္ အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္၊ အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္သည္ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရ၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရ သည္ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္း တရားမွ ယုတ္ေလ်ာ့၏။

ရဟန္းတို႔ ဤသည္ကား ပုဂၢိဳလ္ကုိ ၾကည္ညိဳရာ၌ ပဌမ အျပစ္တည္း။

ရဟန္းတို႔ ေနာက္တစ္မ်ဳိးကား ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ အၾကည္ညိဳခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ သံဃာက အစြန္အဖ်ား၌ ေနေစသင့္ေသာ သေဘာရွိသည့္ အာပတ္သို႔ ေရာက္မႈေၾကာင့္ အစြန္အဖ်ား၌ ေနေစအံ့၊ ထိုၾကည္ညိဳေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ဤသိုိ႔ ျဖစ္တတ္၏ -

“ငါခ်စ္အပ္ ျမတ္ႏိုးအပ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ကုိ သံဃာသည္ အစြန္အဖ်ား၌ ေနေစ၏” ဟု ရဟန္းတို႔၌ မၾကည္ညိဳမႈ မ်ားစြာ ျဖစ္၏။

ရဟန္းတို႔၌ မၾကည္ညိဳမႈ မ်ားစြာျဖစ္သည္ရွိေသာ္ အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္၊ အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္သည္ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရ၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရ သည္ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္းတရားမွ ယုတ္ေလ်ာ့၏။

ရဟန္းတို႔ ဤသည္ကား ပုဂၢိဳလ္ကုိ ၾကည္ညိဳရာ၌ ဒုတိယ အျပစ္တည္း။

ရဟန္းတို႔ ေနာက္တစ္မ်ဳိးကား ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ အၾကည္ညိဳခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ အရပ္တစ္ပါးသို႔ ဖဲသြားခဲ့မူ ။ပ။ အၾကည္ညိဳခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ လူထြက္ခဲ့မူ ။ပ။ အၾကည္ညိဳခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ ကြယ္လြန္ခဲ့မူ ထိုၾကည္ညိဳေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ဤသို႔ ျဖစ္တတ္၏ -

“ငါခ်စ္အပ္ ျမတ္ႏိုးအပ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ ကြယ္လြန္၏” ဟု အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္၊ အျခားရဟန္းတို႔ကုိ မဆည္းကပ္သည္ ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရ၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကုိ မနာယူရသည္ရွိေသာ္ သူေတာ္ေကာင္းတရားမွ ယုတ္ေလ်ာ့၏။

ရဟန္းတို႔ ဤသည္ကား ပုဂၢိဳလ္ကုိ ၾကည္ညိဳရာ၌ ပၪၥမ အျပစ္တည္း။

ရဟန္းတို႔ ပုဂၢိဳလ္ကုိ ၾကည္ညိဳျခင္း၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။

10. Favourism

025.10. Bhikkhus, these five are the dangers for favouring a person. What five?

Bhikkhus, if a certain person is favoured by a person he falls to a certain ecclesiastical offence, on account of which the Community has to suspend him. Then it occurs to him: That person favoured by us, is suspended by the Community. Displeasure arises among the bhikkhus and they do not associate other bhikkhus. As a result they do not hear the Teaching and they deteriorate in the Teaching. Bhikkhus, this is the first danger in favouring a person ...

Again, bhikkhus, if a certain person is favoured by a person he falls to a certain ecclesiastical offence, on account of which the Community makes him sit at the end. Then it occurs to him: That person favoured by us, is suspended by the Community. Displeasure arises among the bhikkhus and they do not associate other bhikkhus. As a result they do not hear the Teaching and they deteriorate in the Teaching. Bhikkhus, this is the second danger in favouring a person.

Again, bhikkhus, if a certain person is favoured by a person and he becomes unsteady, ... re ... confused in mind, ... re ... or diesòhen it occurs: That person favoured by us, has died. Displeasure arises among the bhikkhus and they do not associate other bhikkhus. As a result they do not hear the Teaching and they deteriorate in the Teaching. Bhikkhus, this is the fifth danger in favouring a person. Bhikkhus, these five are the dangers for favouring a person.

သခၤ်ဳိင္းႏွင့္ တူေသာသူ

သိ၀ထိကသုတ္

၂၄၉။ ရဟန္းတို႔ သခၤ်ဳိင္း၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း။

အဘယ္ငါးမ်ဳိးတို႔နည္းဟူမူ -

မစင္ၾကယ္။

မေကာင္းေသာ အနံ႔ရွိ၏။

ေဘးဘ်မ္းရွိ၏။

သရဲ သဘက္တို႔ ေနရာျဖစ္၏။

မ်ားစြာေသာ လူအေပါင္း၏ ငိုေႂကြးရာျဖစ္၏။

ရဟန္းတို႔ သခၤ်ဳိင္း၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း။

ရဟန္းတို႔ ဤအတူသာလွ်င္ သင္းခ်ဳိင္း ဥပမာရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း။

အဘယ္ငါးမ်ဳိးတို႔နည္းဟူမူ -

ရဟန္းတို႔ ဤေလာက၌ အခ်ဳိ႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ မစင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံႏွင့္ ျပည့္စံု၏၊ မစင္ၾကယ္ေသာ ၀စီကံႏွင့္ ျပည့္စံု၏၊ မစင္ၾကယ္ေသာ မေနာကံႏွင့္ ျပည့္စံု၏၊ ဤသည္ကုိ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ မစင္ၾကယ္မႈ ဟူ၍ ငါဆို၏။

ရဟန္းတို႔ ထုိသခၤ်ဳိင္းသည္ မစင္ၾကယ္ သကဲ့သို႔ ဤပုဂၢိဳလ္ကုိ ထိုသခၤ်ဳိင္း ဥပမာရွိသူ ဟူ၍ ငါဆို၏။

မစင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံ မစင္ၾကယ္ေသာ ၀စီကံ မစင္ၾကယ္ေသာ မေနာကံႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ထိုပုဂၢိဳလ္အား မေကာင္းေသာ ေက်ာ္ေစာသံသည္ ပ်ံ႕ႏွံ႔၍ ထြက္၏၊ ဤသည္ကုိ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ မေကာင္းေသာ အနံ႔ ဟူ၍ ငါ ဆို၏။

ရဟန္းတို႔ ထုိသခၤ်ဳိင္းသည္ မေကာင္းေသာ အနံ႔ရွိသကဲ့သို႔ ဤပုဂၢိဳလ္ကုိ ထိုသခၤ်ဳိင္း ဥပမာ ရွိသူဟူ၍ ငါဆို၏။

မစင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံ မစင္ၾကယ္ေသာ ၀စီကံ မစင္ၾကယ္ေသာ မေနာကံႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ထုိပုဂၢဳိလ္ကုိ သီလကုိ ခ်င္ခင္ျမတ္ႏိုး ကုန္ေသာ သီတင္းသံုးေဖာ္တို႔သည္ ေ၀းစြာ ေရွာင္ၾကဥ္ကုန္၏၊

ဤသည္ကုိ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ ေဘးဘ်မ္းႏွင့္တကြ ျဖစ္ျခင္း ဟူ၍ ငါဆို၏။

ရဟန္းတို႔ ထုိသခၤ်ဳိင္းသည္ ေဘးဘ်မ္းႏွင့္တကြ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤပုဂၢိဳလ္ကုိ ထိုသခၤ်ဳိင္း ဥပမာရွိသူ ဟူ၍ ငါဆို၏။

မစင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံ မစင္ၾကယ္ေသာ ၀စီကံ မစင္ၾကယ္ေသာ မေနာကံႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ထုိပုဂၢဳိလ္သည္ သေဘာတူ ပုဂၢိဳလ္တို႔ႏွင့္ အတူေန၏၊ ဤသည္ကုိ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ သရဲ သဘက္အျဖစ္ ဟူ၍ ငါဆို၏။

ရဟန္းတို႔ ထုိသခၤ်ဳိင္းသည္ သရဲ သဘက္တို႔၏ ေနရာ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤပုဂၢိဳလ္ကုိ ထိုသခၤ်ဳိင္း ဥပမာရွိသူ ဟူ၍ ငါဆို၏။

မစင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံ မစင္ၾကယ္ေသာ ၀စီကံ မစင္ၾကယ္ေသာ မေနာကံႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ထုိပုဂၢဳိလ္ကုိ သီလကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးကုန္ေသာ သီတင္းသံုးေဖာ္တို႔သည္ ျမင္၍-

“ငါတို႔သည္ ဤသို႔ သေဘာရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔ႏွင့္ အတူေနရ၏၊ ငါတို႔အား ဆင္းရဲေလစြတကား” ဟု ႐ႈတ္ခ်ကုန္၏၊ ဤသည္ကုိ ထိုပုဂၢဳိလ္၏ ငိုေႂကြးရာဟူ၍ ငါဆို၏။

ရဟန္းတို႔ ထုိသခၤ်ဳိင္းသည္ လူအမ်ား၏ ငိုေႂကြးရာ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤပုဂၢိဳလ္ကုိ ထိုသခၤ်ဳိင္း ဥပမာရွိသူ ဟူ၍ ငါဆို၏။

ရဟန္းတို႔ သခၤ်ဳိင္းႏွင့္ တူေသာ ပုဂၢိဳလ္၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤငါးမ်ဳိးတို႔တည္း ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။

9. Sãvathikasuttaü Ý A cemetery

025.09. Bhikkhus, these five are the dangers of a cemetery. What five?

It is impure, has evil smells, it is with fear, it is the dwelling of troublesome non-humans, it is the wailing place for many. Bhikkhus, these five are the dangers of a cemetery.

Bhikkhus, in the same manner these are the five dangers of a person comparable to a cemetery. What five?

Here, bhikkhus, a certain person is endowed with impure bodily, verbal and mental activity. This I say, is his impurity. Bhikkhus, just as that cemetery is impure, so also is this person.

Ill fame spreads of that person who has impure bodily, verbal and mental activity. This I say, is his evil smell. As the cemetery smells, so too this person.

The well behaved bhikkhus avoid this one endowed with impure bodily, verbal and mental activities from a distance, to that I say he is with fear. As the cemetery is with fear, so also this person.

This person with impure bodily, verbal and mental activity associates a person, of the same category. This I say, is the troublesome living together. As the cemetery is dwelling of troublesome non-humans, so also this person's dwelling.

The well behaved bhikkhus, seeing this person with impure bodily, verbal and mental activities turn away from him -thinking O! it is unpleasant to live with such a person. That I say, is the wailing. Bhikkhus, just as the cemetery is the wailing place of many, so also is this person. Bhikkhus, these five are the dangers of a person comparable to a cemetery.

ပါရမီဆယ္ပါး ဘုရားေဟာ မေဟာ

“သမၼာသေမၺာဓိဆုပန္ေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္ ဗုဒၶျဖစ္ရန္ ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ ပါရမီဆည္းပူးရ၏။ ပါရမီဟူေသာ ပုဒ္ကို နိကာယ္ေလးက်မ္း၌ အလ်ဥ္းမေတြ႔ရေခ်။ ဗုဒၶတရားမ်ားကို ဂဏန္း အေရအတြက္ႏွင့္ ခြဲျခား၍ စံုလင္စြာျပေသာ ဒီဃနိကာယ္ ဒသုတၱရသုတ္ႏွင့္ သဂႌတိသုတ္မ်ား၌ပင္ လံုး၀ ျပမထားေခ်။ ဇာတကဂါထာ၌လည္း မေတြ႔ရဘဲ ပိဋကတ္ထဲ၌ အလြန္ေနာက္က်မွ ၀င္လာေသာ ဇာတကအ႒ကထာ ဗုဒၶ၀ံသႏွင့္ စရိယာပိဋကတ္က်မ္းမ်ား၌သာ ေတြ႔ရ၏။

သို႔ျဖစ္၍ ပါရမီတရားသည္ ဗုဒၶေဟာေသာတရား မဟုတ္ဘဲ ဗုဒၶကို အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ခဲြျခားရန္ ေနာက္မွ ပိဋကတ္ထဲသို႔ ၀င္လာေသာ တရားျဖစ္တန္ရာ၏။

ေရွးသကၠဋပိဋကတ္၌ ဒါန၊ သီလ၊ ခႏၲီ၊ ၀ီရိယ၊ ပညာ၊ စ်ာန-ဟူ၍ ပါရမီအျပား ၆ ပါးလာ၏။ ေထရ၀ါဒီတို႔ကမူ စ်ာနပါရမီကို ျဖဳတ္၍ နိကၡမ၊ သစၥာ၊ အဓိ႒ာန၊ ေမတၱာႏွင့္ ဥေပကၡာကို ျဖည့္စြက္ကာ ပါရမီ ၁၀-ပါး ျပဳလုပ္ထားေလ၏။”

အထက္ပါေကာက္ႏႈတ္ခ်က္သည္ ဦးေအးေမာင္ (စာေပဗိမာန္) ၏ “ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ” က်မ္းစာအုပ္မွ ျဖစ္၏။ ပါရမီ-ဟူေသာ ေ၀ါဟာရႏွင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္ေနၾကၿပီးျဖစ္ကုန္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ သူေတာ္စင္တို႔အဖို႔ကား အထက္ပါမွတ္ခ်က္သည္ အံ့ၾသစရာ ထိတ္လန္႔စရာႀကီးျဖစ္၏။

“ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ” က်မ္းျပဳဆရာက ပါရမီ-ဟူေသာပုဒ္ ပါရွိေသာ ပါဠိေတာ္စာရင္းကို စရိယာပိဋကႏွင့္ ဗုဒၶ၀ံသ-ဟု ႏွစ္က်မ္းသာ ထုတ္ျပ၏။ ထိုက်မ္းမ်ားသည္ ပိဋကတ္ထဲ ေနာက္က်မွ ေရာက္လာေသာ က်မ္းမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပါရမီတရားသည္ မူလက ဗုဒၶေဟာၾကားေသာ တရား မျဖစ္ႏိုင္ဘဲ ေနာက္က်မွ ဗုဒၶကို က်န္အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ခြဲျခားရန္ ပိဋကတ္ထဲသို႔ ၀င္လာေသာ တရားမ်ားျဖစ္ရမည္-ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ထား၏။

စရိယာပိဋက ႏွင့္ ဗုဒၶ၀ံသ ပါဠိေတာ္မ်ားကို ပိဋကတ္ထဲသို႔ ေနာက္က်မွ ၀င္လာေသာ က်မ္းမ်ားပါဟု သူကိုယ္တိုင္ ခိုင္မာေသာ ျငင္းဆိုဖို႔ခက္ခဲေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား မေပးႏိုင္ဘဲ အေနာက္ႏိုင္ငံမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္သူ စာေရးဆရာအခ်ိဳ႕၏ ေကာက္ခ်က္ခ်မႈကို အခိုင္အမာယူဆ၍ ေျပာဆုိေနျခင္း ျဖစ္၏။ တဖန္ ဗုဒၶကို သာမန္ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ သူကိုယ္တိုင္ ယူဆ၏၊ သူတစ္ပါးတို႔ကိုလည္း ယူဆေစလို၏။ ထိုသို႔ ဗုဒၶအား သာမန္ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ယူဆခ်က္ ခိုင္မာဖို႔ရာ “ဗုဒၶသည္ ဘုရားျဖစ္ဖို႔ရန္ ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း ပါရမီဆယ္ပါး အျပားသံုးဆယ္တုိ႔ကို ျဖည့္က်င့္ခဲ့ရသည္”ဟူေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ ယံုၾကည္ခ်က္ကို ေခ်ဖ်က္ပစ္ဖို႔ လို၏။ ထို႔ေၾကာင့္ “ဗုဒၶသည္ ပါရမီေတာ္တို႔ကို ျဖည့္က်င့္ၿပီးမွ ဘုရားျဖစ္လာေသာ ထူးျခားျမင့္ျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မဟုတ္၊ ထိုသို႔ထူးျခားျမင့္ျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မဟုတ္ပါပဲလ်က္ အျခားအရိယာမ်ားထက္ ထူးျခားျမင့္ျမတ္ သေယာင္ ဟန္ေဆာင္လုပ္ႀကံလိုၾကသူတို႔က ဗုဒၶႏွင့္ သာ၀ကတုိ႔ကို အဆင့္အတန္း ခြဲျခားရန္ ပါရမီ-ဟူေသာ ေပတံကို လုပ္ႀကံဖန္တီးၾကကုန္၏-ဟု အဆိုျပဳ၏။

သူေျပာသလို ပါရမီ-ဟူေသာပုဒ္သည္ စရိယာပိဋကႏွင့္ ဗုဒၶ၀ံသတြင္သာ ပါပါသေလာ။ မဟုတ္ပါ။ ပရိ၀ါပါဠိေတာ္၊ အပါဒါန္ပါဠိေတာ္ႏွင့္ မိလိႏၵပဉႇာတို႔တြင္လည္း ပါရွိပါသည္။ နမူနာ တစ္ခု ထုတ္ျပပါမည္။

ဒုကၠရံ ၀ိ၀ိဓံ ကတြာ၊ ပူရယိတြာန ပါရမီ။

ဥပၸဇၨႏၲိ မဟာ၀ီရာ၊ စကၡဳဘူတာ သျဗဟၼေက။ (၀ိ၊ ၅၊ ၁၅၇)

၀ိ၀ိဓံ- အထူးထူးေသာ အျပားရွိေသာ၊ ဒုကၠရံ - ခဲယဥ္းသျဖင့္ ျပဳအပ္ေသာ စြန္႔ျခင္းႀကီးငါးပါး အစရွိသည္ကို၊ ကတြာ- ျပဳေတာ္မူၿပီး၍လည္းေကာင္း၊ ပါရမီ- ဆယ္ပါးေသာ ပါရမီေတာ္တို႔ကို၊ ပူရယိတြာန- ျဖည့္ေတာ္မူၿပီး၍လည္းေကာင္း၊ သျဗဟၼေက- ျဗဟၼာႏွစ္ဆယ္ႏွင့္တကြေသာ သတၱေလာက၌၊ စကၡဳဘူတာ- ပညာမ်က္စိသဖြယ္ ျဖစ္ေတာ္မူၾကကုန္ေသာ၊ မဟာ၀ီရာ- ႀကီးျမတ္ေသာ လံု႔လရွိေတာ္မူေသာ ဘုရားရွင္တို႔သည္၊ ဥပၸဇၨႏၲိ- ပြင့္ေတာ္မူၾကကုန္၏။ (ပရိ၀ါ-ဘာဋီ၊ ၃၉၈)

မိလိႏၵပဉႇာ (ပထ၀ီစလနပဉႇာ) တြင္လည္း ပါရမီဟူေသာ စကားလံုး ပါရွိပါေသးသည္။

စရိယာပိဋကပါဠိေတာ္ (ႏွာ-၃၉၈) အပဒါန္ပါဠိေတာ္ (အပ၊၁၊၃၅၉။ အပ၊၂၊ ၂၆၉) တို႔တြင္လည္း ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ ကိုယ္တိုင္ ပါဠိ-အ႒ကထာ-ဋီကာ မၾကည့္ႏိုင္ဘဲ သူမ်ားေျပာစကား တဆင့္ၾကားျဖင့္ အခိုင္အမာ မဆိုသင့္ပါ။ ဘုရားရွင္၏ အေၾကာင္းျခင္းရာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗုဒၶ၀ံသႏွင့္ စရိယာပိဋကတြင္ တသီးတသန္႔ ျပည့္စံုစြာ ျပဆိုၿပီး ျဖစ္၍ ဒသုတၱရသုတ္စသည္တို႔၌ မပါ႐ံုမွ်ျဖင့္လည္း ဘုရားေဟာ မဟုတ္ဟု မဆိုႏိုင္ပါ။ ၀ိနည္းပညတ္ခ်က္မ်ားကို ၀ိနယပိဋကတြင္ သီးသန္႔ ျပည့္စံုစြာ ျပဆိုထားၿပီးျဖစ္၍ အျခားေသာ သုတၱန္ အဘိဓမၼာတို႔၌ ၀ိနည္းသိကၡာပုဒ္မ်ား မပါရွိသျဖင့္ ၀ိနည္းသည္ ဘုရားေဟာ မဟုတ္ဟု မဆိုႏိုင္သကဲ့သို႔တည္း။

ဗုဒၶ၀ါဒက်မ္းဆရာက ပါရမီဟူေသာပုဒ္ပါရွိရာ အ႒ကထာကို ဇာတကအ႒ကထာ တစ္အုပ္သာ ထုတ္ျပ၏။ အျခား၀ိဘတ္မ်ားမပါဘဲ ပါရမီ-ဟူေသာ ပုဒ္ခ်ည္းသက္သက္ အ႒ကထာရွစ္အုပ္တြင္ ႏွစ္ဆယ့္သံုးေနရာ ပါပါသည္။

အ႒ကထာ ဋီကာမ်ားတြင္ ဘုရားေဟာဟု ညႊန္းဆိုထားေသာ ပါရမီဟူေသာ စကားလံုးကို မသံုးဘဲ အျခားစကားလံုးမ်ားျဖင့္ သံုးႏႈန္းေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ပါရမီတရား ဆယ္ပါးပါ၀င္ေသာ ေဒသနာမ်ားလည္း ရွိပါေသးသည္။

ကတိ ႏု ေခါ ဘေႏၲ ဗုဒၶကာရကာ ဓမၼာ၊ ဒသ ေခါ သာရိပုတၱ ဗုဒၶကာရကာ ဓမၼာ။ ကတေမ ဒသ၊ ဒါနံ ေခါ သာရိပုတၱ ဗုဒၶကာရေကာ ဓေမၼာ၊ သီလံ - ေနကၡမၼံ- ပညာ- ၀ီရိယံ ခႏၲိ သစၥံ အဓိ႒ာနံ ေမတၱာ ဥေပကၡာ ဗုဒၶကာရေကာ ဓေမၼာ။ ဣေမ ေခါ သာရိပုတၱ ဒသ ဗုဒၶကာရကာ ဓမၼာ။ (စရိယာ၊႒၊၂၇၀။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊ ၆၈၊ သီ၊ဋီ၊သစ္၊၁၊ ၂၄၈။)

(ဘုရားအျဖစ္ကို ျပဳတတ္ကုန္ေသာ တရားမ်ား မည္မွ်ရွိပါသနည္း-ဟု ဘုရားရွင္အား အရွင္သာရိပုတၱရာက ေမးေလွ်ာက္ရာ ဒါန သီလ (ပ) ေမတၱာ ဥေပကၡာ-ဟူေသာ တရားဆယ္မ်ိဳးသည္ ဘုရားအျဖစ္ကို ျပဳတတ္ကုန္ေသာ တရားတို႔တည္း-ဟု ပါရမီဆယ္ပါးကို ထုတ္ျပေတာ္မူေသာ သုတ္ျဖစ္သည္။ ယခုလက္ရွိ ဆ႒မူ ပါဠိေတာ္တြင္ကား ရွာမေတြ႔ပါ။)

“ကတိ ပန ဘေႏၲ ေဗာဓာယစရႏၲာနံ ေဗာဓိသတၱာနံ အဇၥၽာသယာတိ။

ဒသံ ေခါ သာရိပုတၱ ေဗာဓာယစရႏၲာနံ ေဗာဓိသတၱာနံ အဇၥၽာသယာ၊ ကတေမ ဒသ၊ ဒါနဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ မေစၧရ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ သီလဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ အသံ၀ေရ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ေနကၡမၼဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ ကာေမသု ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ယထာဘူတဉာဏဇၥ်ာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ ၀ိစိကိစၧာယ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ၀ိရိယဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱာ ေကာသေဇၨ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ခႏၲိဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ အကၡႏၲိယံ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ သစၥဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ ၀ိသံ၀ါဒေန ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ အဓိ႒ဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ အနဓိ႒ာေန ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ေမတၱာဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ ဗ်ာပါေဒ ေဒါသဒႆာ၀ိေနာ၊ ဥေပကၡာ အဇၥၽာသယာ သာရိပုတၱ ေဗာဓိသတၱာ သုခဒုေကၡသု အာဒီန၀ဒႆာ၀ိေနာ။ (ဒီ၊ဋီ၊၁၊ ၇၃။ သီ၊ဋီ၊သစ္၊ ၂၆၀) (ေပယ်ာလေဖာ္ထားသည္)

(ဘုရားအေလာင္းတို႔၏ အဇၥၽာသယ ဆယ္ပါးအျဖစ္ ပါရမီဆယ္ပါးကို ထုတ္ျပထားေသာ သုတ္တည္း။ ထိုသုတ္လည္း ယခုလက္ရွိပါဠိေတာ္တြင္ကား ရွာမေတြ႔ပါ။ အာဂံုေဆာင္ေခတ္က အသိမ်ားၿပီး မထူးျခားေသာသုတ္မ်ားကို အေလးမထားေသာေၾကာင့္ ေပ်ာက္ပ်က္ကုန္ျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ သံယုတၱနိကာယ္တြင္ သုတ္ေပါင္း ၇၇၆၂-ပါရွိသည္ဟု အ႒ကထာ၌ ဆိုထားေသာ္လည္း ယခုလက္ရွိ ဆ႒မူတြင္ သုတ္ေပါင္းသံုးေထာင္ေက်ာ္သာ ရွိေတာ့၏။)

“ေရွးသကၠဋပိဋကတ္၌ ဒါန၊ သီလ၊ ခႏၲီ၊ ၀ီရိယ၊ ပညာ၊ စ်ာန-ဟူ၍ ပါရမီအျပား ၆ ပါးလာ၏။ ေထရ၀ါဒီတို႔ကမူ စ်ာနပါရမီကို ျဖဳတ္၍ နိကၡမ၊ သစၥာ၊ အဓိ႒ာန၊ ေမတၱာႏွင့္ ဥေပကၡာကို ျဖည့္စြက္ကာ ပါရမီ ၁၀-ပါး ျပဳလုပ္ထားေလ၏။” ဟု ဆိုလာျပန္၏။

သူေျပာပံုအရ သကၠဋပိဋကတ္က အရင္ေပၚၿပီး ေထရ၀ါဒီတို႔၏ ပါဠိပိဋကတ္က ေနာက္မွ ေပၚေပါက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေန၏။ ပါရမီေျခာက္ပါးယူနည္းမွာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ပါ။ ေထရ၀ါဒီတို႔၏ ပါဠိပိဋကတ္တြင္လည္း ေဖာ္ျပပါရွိပါသည္။ ဆယ္ပါးအေနျဖင့္ ဘုရားေဟာ တိုက္႐ိုက္ရွိျခင္းေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒီတို႔က ဆယ္ပါးကိုသာ အတည္ျပဳ ေဟာေျပာေရးသားၾကပါသည္။ ဆယ္ပါးကို ေျခာက္ပါးအျဖစ္ ဆြဲငင္သိမ္းယူႏိုင္ပံုကို ပိဋကတ္တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထား၏။

ေကာ သဂၤေဟာတိ ဧတၳ ပန ယထာ ဧတာ ၀ိဘာဂေတာ တႎသ၀ိဓာပိ ဒါနပါရမီအာဒိဘာ၀ေတာ ဒသ၀ိဓာ၊ ဧ၀ံ ဒါနသီလခႏၲိ၀ီရိယစ်ာနပညာသဘာေ၀န ဆဗၺိဓာ။ (ပ) အဓိ႒ာနပါရမီ သဗၺာဟိပိ သဂၤဟိတာတိ။ (ဒီ၊ဋီ၊၁၊ ၉၄)

“ဒါနစေသာ ပါရမီတို႔သည္ သံုးဆယ္မွ ဆယ္ပါးျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤအတူ ဒါနပါရမီ, သီလပါရမီ, ခႏၲီပါရမီ, ၀ီရိယပါရမီ, စ်ာနပါရမီ, ပညာပါရမီ-ဟူ၍ သဘာ၀အားျဖင့္ ေျခာက္မ်ိဳးရွိ၏။

၁။ ေနကၡမၼပါရမီကို ရွင္ရဟန္းျဖစ္ေနခိုက္ သီလပါရမီျဖင့္လည္းေကာင္း, နီ၀ရဏတို႔မွ ကင္းဆိတ္မႈျဖစ္ေနခ်ိန္၌ စ်ာနပါရမီျဖင့္လည္းေကာင္း, ကုသိုလ္တရားမ်ားျဖစ္ေနေသာ္ ဒါနစေသာ ပါရမီေျခာက္မ်ိဳးလံုးတို႔ျဖင့္လည္းေကာင္း သိမ္းယူပါ။

၂။ သစၥပါရမီကုိ ၀စီသစၥာ ၀ိရတီသစၥာအဖို႔၌ ပါ၀င္လွ်င္ သီလပါရမီျဖင့္ သိမ္းယူ၍ ဉာဏသစၥာ အဖို႔၌ ပါ၀င္ခိုက္ျဖစ္လွ်င္ ပညာပါရမီျဖင့္ သိမ္းယူပါ။

၃။ ေမတၱာပါရမီကို စ်ာနပါရမီျဖင့္ သိမ္းယူပါ။

၄။ ဥေပကၡာပါရမီကို ပညာပါရမီျဖင့္ သိမ္းယူပါ။

၅။ အဓိ႒ာနပါရမီကို ဒါနစေသာ ပါရမီေျခာက္ပါးတို႔ျဖင့္ သိမ္းယူပါ။

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မွန္သမွ် (ေထရ၀ါဒေရာ မဟာယာနပါ) “ပါရမီပါမွ ဘုရားျဖစ္သည္၊ ဘုရားျဖစ္ဖို႔ရာ ပါရမီေတာ္တို႔ကို ျဖည့္က်င့္ရသည္” ဆိုသည္ကို လက္ခံယံုၾကည္ၾကပါသည္။

“အေၾကာင္းအက်ိဳး သေဘာတရားကိုမွ် လက္မခံႏိုင္ နားမလည္ႏိုင္ေသာ၊ ကံႏွင့္ ကံ၏အက်ိဳးကို ပယ္လိုေသာ၊ ေရွးဘ၀ ေနာက္ဘ၀တို႔ကို မယံုၾကည္လိုေသာ၊ ဘုရားကိုပင္ သာမန္ ဉာဏ္ႀကီးရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္သာ ယူဆလိုေသာ သူတို႔သည္သာ” ပါရမီတရားႏွင့္ ဘုရားေလာင္း၏ ပါရမီျဖည့္က်င့္ရပံုတို႔ကို ေလွာင္ေျပာင္႐ႈတ္ခ်ေနၾကသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရ၏။

အဂုၤတၱိဳရ္ပါဠိေတာ္တြင္ ---

“ဧကပုဂၢလႆ ဘိကၡေ၀ ပါတုဘာေ၀ါ ဒုလႅေဘာ ေလာကသၼႎ၊ ကတမႆ ဧကပုဂၢလႆ၊ တထာဂတႆ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ၊ ဣမႆ ေခါ ဘိကၡေ၀ ဧကပုဂၢလႆ ပါတုဘာေ၀ါ ဒုလႅေဘာ ေလာကသၼိႏၲိ။” (အံ၊၁၊၂၂)

“ရဟန္းတို႔၊ သတၱေလာက၌ တစ္ေယာက္ေသာပုဂၢိဳလ္၏ ထင္ရွားျဖစ္ေပၚလာျခင္းသည္ အလြန္ရခဲ၏။ အဘယ္မည္ေသာ တစ္ေယာက္ေသာပုဂၢိဳလ္၏ ထင္ရွားျဖစ္ေပၚလာျခင္းသည္ အလြန္ရခဲသနည္းဟူမူကား…။

ပူေဇာ္အထူးကို ခံေတာ္မူထိုက္ေသာ မေဖာက္မျပန္ သယမၻဴဉာဏ္ျဖင့္ အမွန္သိေတာ္မူေသာ သဗၺညဳျမတ္စြာဘုရား၏ ထင္ရွားျဖစ္ေပၚလာျခင္းသည္ အလြန္ရခဲ၏” ဟူ၍ အဂုၤတၱရနိကာယ္ ေဟာေတာ္မူထား၏။

ထိုသုတ္၏ အဖြင့္အ႒ကထာ၌လည္း “ကသၼာ ဒုလႅေဘာတိ= (အဘယ္ေၾကာင့္ အလြန္ရခဲသနည္း) ဟု အေမးပုစၧာထုတ္ကာ “ဒါနပါရမီကို တစ္ႀကိမ္သာျဖည့္၍ ဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္ မဟုတ္၊ ႏွစ္ႀကိမ္ ဆယ္ႀကိမ္ အႀကိမ္ႏွစ္ဆယ္ အႀကိမ္ငါးဆယ္ အႀကိမ္တစ္ရာ အႀကိမ္တစ္ေထာင္ အႀကိမ္တစ္သိန္း အႀကိမ္တစ္ကုေဋ အႀကိမ္ကုေဋတစ္ရာ အႀကိမ္ကုေဋတစ္ေထာင္ အႀကိမ္ေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္း ဒါနပါရမီကိုျဖည့္၍ ဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္မဟုတ္၊ ထို႔အတူ တစ္ရက္ ႏွစ္ရက္ ဆယ္ရက္ (ပ) ရက္ေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္း ဒါနပါရမီကို ျဖည့္၍ ဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္ မဟုတ္။ တစ္လႏွစ္လ လေပါင္းကုေဋတစ္သိန္း၊ တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ ႏွစ္ေပါင္းကုေဋတစ္သိန္း၊ မဟာကပ္ႀကီးတစ္ကပ္ ႏွစ္ကပ္ မဟာကပ္ႀကီးေပါင္း ကုေဋတစ္သိန္း၊ မဟာကပ္ႀကီးေပါင္း တစ္သေခ်ၤ ႏွစ္သေခၤ် သံုးသေခ်ၤ ဒါနပါရမီကို ျဖည့္၍ ဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္ မဟုတ္။ (သီလပါရမီ ေနကၡမၼပါရမီ ပညာပါရမီ ၀ီရိယပါရမီ ခႏၲီပါရမီ သစၥာပါရမီ အဓိ႒ာနပါရမီ ေမတၱာပါရမီ ဥေပကၡာပါရမီတို႔၌လည္း ဤနည္းအတူပင္။) စင္စစ္ေသာ္ကား ေအာက္ထစ္ဆံုးအပိုင္းအျခားအားျဖင့္ ကမၻာေပါင္း ဤေရြ႕ဤမွ်ဟု မေရတြက္ မပိုင္းျခားႏိုင္သည့္ ေလးအသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္းကာလပတ္လံုး ပါရမီအေဆာက္အဦ အလံုးစံုတို႔ကို တစ္ခုမက်န္ အခါမျပတ္ ဘ၀မလပ္ေအာင္ ေလးျမတ္ စံုမက္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ညိဳ အလြန္႐ိုေသစြာ ျဖည့္က်င့္ဆည္းပူး ပြားမ်ားေတာ္မူမွ သဗၺညဳျမတ္စြာဘုရား ျဖစ္ေတာ္မူႏိုင္သည္။ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ ဘုရားသဗၺညဳတည္းဟူေသာ တစ္ေယာက္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ကို သတၱေလာက၌ အလြန္ ရခဲလွ၏။”ဟု ဖြင့္ျပေတာ္မူသည္။

ထိုသုတ္၏ အဖြင့္ဋီကာ၌လည္း…

“ေအာက္အစြန္းအားျဖင့္ ေလးအသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္းကာလၾကာေအာင္ ဘ၀မျပတ္ ပါရမီတို႔ကို ျဖည့္က်င့္မွသာ သဗၺညဳဘုရားျဖစ္ႏိုင္သည္။ တစ္ပါးေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ မျဖစ္ႏိုင္။ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္ ဘုရားရွင္တို႔၏ ထင္ရွားျဖစ္ပြင့္ေတာ္မူျခင္းကို အလြန္ရခဲလွ၏” ဟု ဖြင့္ျပေလသည္။ (မဟာဗုဒၶ၀င္၊ပတြဲ၊၂၉-၃၁)

“မမံ ၀ါ ဘိကၡေ၀ ပေရ အ၀ဏၰံ ဘာေသယ်ံဳ၊ ဓမၼႆ၀ါ အ၀ဏၰံ ဘာေသယ်ံဳ၊ သံဃႆ ၀ါ အ၀ဏၰံ ဘာေသယ်ဳံ၊ တၾတ တုေမွဟိ အဘူတံ အဘူတေတာ နိေဗၺေဌတဗၺံ- “ဣတိေပတံ အဘူတံ၊ ဣတိေပတံ အတစၧံ၊ နတၳိ ေစတံ အေမွသု၊ န စ ပေနတံ အေမွသု သံ၀ိဇၨတီ”တိ။ (ဒီ၊၁၊ ၃။)

“ရဟန္းတို႔ သူတစ္ပါးတို႔သည္ ငါ၏ အျပစ္ကိုျဖစ္ေစ တရား၏ အျပစ္ကိုျဖစ္ေစ သံဃာ၏ အျပစ္ကိုျဖစ္ေစ ေျပာၾကရာ၌ “ဤစကားသည္ ဤအေၾကာင္းေၾကာင့္လည္း မဟုတ္၊ ဤအေၾကာင္းလည္း မမွန္၊ စင္စစ္အားျဖင့္ ဤအျပစ္သည္ ငါတို႔၌ ထင္ရွားမရွိ” ဟု မဟုတ္သည္ကို မဟုတ္သည့္အတိုင္း သင္တို႔ ေျဖရွင္းရမည္။” - ဟူေသာ ျဗဟၼဇာလသုတ္ေတာ္လာ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ မိန္႔ခြန္းေတာ္အတိုင္း ဘုရားတရားသံဃာ ရတနာသံုးပါးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မဟုတ္မမွန္ လုပ္ႀကံစြပ္စြဲမႈမ်ား အထင္မွားအျမင္မွားျဖစ္ကာ တဖက္သတ္ လိုသလိုဆြဲကာ ေရးသားေဟာေျပာမႈ မ်ားကို အမွန္ေရာက္ေအာင္ ေျဖရွင္းေပးရမည့္ တာ၀န္သည္ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရဟန္းသာမေဏတိုင္းတြင္ ရွိပါသည္။

ထိုသို႔ အမွန္ေရာက္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ပါဠိပိဋကတ္ကို ကၽြမ္းက်င္ႏွ႔ံစပ္ဖို႔ လုိပါသည္။ ပါဠိစာေပ ကၽြမ္းက်င္ႏိုင္နင္းေတာ္မူေသာ ပိဋကတ္ေတာ္ ႏွံ႔စပ္လိမ္မာေတာ္မူေသာ ပါဠိအေက်ာ္အေမာ္ ျမေစတီဆရာေတာ္ အဂၢမဟာပ႑ိတ ဘဒၵႏၲ၀ိမလဗုဒၶိအရွင္ျမတ္ႀကီး၏ ေျခေတာ္ရင္း၀ယ္ ပညာရင္ႏို႔ ေသာက္စို႔ခြင့္ရၾကကုန္ေသာ တပည့္အေပါင္းတို႔သည္ ဆရာသခင္၏ စနစ္တက် သင္ျပလမ္းညႊန္မႈတို႔ေၾကာင့္ လ်င္ျမန္စြာ ပါရဂူေျမာက္ တတ္ေျမာက္ၾကလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္မိပါသည္။ တတ္ေျမာက္ကၽြမ္းက်င္ၿပီးေနာက္ သာသနာ့ရန္စြယ္ အႏၲရာယ္ဟူသမွ်တို႔ကိုလည္း ကာကြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ၾကလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္။

အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

(ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕၊ ျမေစတီေက်ာင္းတိုက္၊ ေငြရတုစာေစာင္အတြက္ ေရးေပးေသာ ေဆာင္ပါး)

ရဟႏၲာအစစ္ကို ဖူးခ်င္သူ

ယခုအခါ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္တြင္ ရဟႏၲာေပၚသည္ဟူေသာ သတင္းမ်ား ဓါတ္ေတာ္က်သည္ဟူေသာ သတင္းမ်ား မၾကာခဏ ၾကားေနရပါသည္။ အခ်ိဳ႕သူမ်ားမွာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် သြားေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ၾကၿပီး ၎ပုဂၢိဳလ္မ်ားထံမွ တဆင့္သတင္းစကားလည္း အမ်ိဳးစံု ၾကားေနရပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ္တြင္ ရဟႏၲာမဆိတ္ေသးသျဖင့္ အမွန္တကယ္ ရဟႏၲာမ်ားကို ဖူးေတြ႔ခြင့္ရလွ်င္ ေကာင္းမႈျပဳလုပ္ရာ လယ္ယာေျမေကာင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယံုၾကည္ဖူးေမွ်ာ္လွဴဒါန္းသူမ်ား အက်ိဳးမ်ားပါ၏။
သို႔ေသာ္ အမ်ားေယာင္၍ ေယာင္ရေသာေဘးမွ ကင္းေ၀းရေလေအာင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အားလံုး သိထားသင့္သည့္ ေအာက္ပါေမးခြန္းမ်ား၏ အေျဖမ်ားကို သိရွိလိုပါသည္။
(၁) ရဟႏၲာအရွင္မ်ားသည္ မိမိရဟႏၲာျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာၿပီး ရက္ရွည္လမ်ား အံုးအံုးႂကြက္ႂကြက္ လာေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ပူေဇာ္မႈကို ခြင့္ျပဳပါသလား။
(၂) ရဟႏၲာမ်ား ခႏၶပရိနိဗၺာန္စံလွ်င္ ဓါတ္ေတာ္က်သည္ဆိုရာ၌ မည္သို႔ေသာအေျခအေန၊ မည္သို႔ေသာ ပံုသဏၭာန္တို႔အရ ဓါတ္ေတာ္အစစ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိႏိုင္ပါသနည္း။
ရဟႏၲာအစစ္ကို ဖူးခ်င္သူ
(သံုးဆယ္ၿမိဳ႕)

(၁) ရဟႏၲာအရွင္မ်ားသည္ မိမိရဟႏၲာျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာၿပီး ရက္ရွည္လမ်ား အံုးအံုးႂကြက္ႂကြက္ လာေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ပူေဇာ္မႈကို ခြင့္ျပဳပါသလား။
(ရဟႏၲာအရွင္မ်ားသည္ မိမိရဟႏၲာျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာၿပီး)-ဟူရာ၌ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ ရဟႏၲာျဖစ္ကာစ၌ (၁) ငါသိေသာတရားကို အလံုးစံုေသာ လူနတ္ျဗဟၼာတို႔ လ်င္ျမန္စြာ သိၾကပါေစဟု စိတ္ျဖစ္ေပၚ၏။
(၂) မိမိအရဟတၱဖိုလ္ရေၾကာင္းကို အျခားသူတို႔အား မေျပာၾကားလိုဟု စိတ္ျဖစ္ေပၚ၏။ ဤသို႔ စိတ္ျဖစ္ေပၚပံု အျခင္းအရာႏွစ္ပါး ျဖစ္ေပၚေလ၏။ (သံ၊႒၊၁၊ ၆၉) ဟူေသာ အ႒ကထာမွတ္ခ်က္ႏွင့္
“အၾကင္ရဟန္းသည္ ရဟန္းမဟုတ္ေသာ သူအား လူတို႔၏ ကုသိုလ္ ကမၼပထ တရားဆယ္ပါးထက္ လြန္ျမတ္ေသာ စ်ာန္မဂ္ဖိုလ္တရားကို ေျပာၾကားျငားအံ့၊ ေျပာတိုင္း ဟုတ္မွန္ေသာ္ (ထိုရဟန္းအား) ပါစိတ္အာပတ္ သင့္၏” ဟူေသာ ၀ိနည္းသိကၡာပုဒ္တို႔အရ မိမိရဟႏၲာျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္မႈ မျပဳၾကပါ။
(၁) ပီတိအဟုန္သည္ ျဖစ္ေစအပ္ေသာ ဥဒါန္းက်ဴးျခင္း၊
(၂) သာသနာေတာ္သည္ ၀ဋ္ဆင္းရဲမွ ထြက္ေျမာက္ေၾကာင္း အစစ္ျဖစ္သည္ကို ထင္ရွားျပလိုျခင္း ဤအေၾကာင္းႏွစ္ပါးေၾကာင့္ကား ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၾကပါ၏။ (ေထရ၊ ၂၁၉)
တဖန္လည္း- ပရိနိဗၺာန္စံကားနီးျဖစ္ေစ၊ မစံမီအၾကား- ျဖစ္ေစ တရားထူး ရ-မရကို အတင္းေမးျခင္း ဟူေသာအေၾကာင္း၊ စ်ာယီအရိယာမွန္း မသိ၍ စြပ္စြဲေသာ ရဟန္းအား အျပစ္မျဖစ္ေစလိုျခင္း ဟူေသာ အေၾကာင္း၊ အထက္ပုဂၢိဳလ္က တရားထူးရၿပီးၿပီလားဟု ေမးျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္း၊ ဤပုဂၢိဳလ္သည္ တရားအလုပ္ကို အားထုတ္ေနသူတည္းဟု အမ်ားသိ၍ အားထုတ္မႈ၏ အခ်ည္းႏွီးမျဖစ္ေၾကာင္း ၾကားရလွ်င္ ရႊင္လန္းေစလို အတုလိုက္၍ အားထုတ္ေစလိုျခင္းစေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ေျပာၾကပါသည္။ (ပါစိတ္-ဘာဋီ၊ ၁၊ ၅၇)
ဤတြင္ ဖ်ာပံုတိုက္သစ္ဆရာေတာ္၏ “သုေတသနသမၼာမဂၢဂၤပဉႇာက်မ္း” မွ အေမးအေျဖတစ္ခုကို ထုတ္ျပခ်င္ပါသည္။
ဒကာ။ ။ ယခုအခါ ရဟႏၱာေတြက ဟိုကေပၚသည္ကေပၚနဲ႔ ၿပီးေတာ့လည္း ရဟႏၲာေတြပါလို႔ အသိအမွတ္ျပဳ ေၾကာ္ျငာၿပီးေတာ့မွ လူထြက္သြားတဲ့ ရဟႏၲာေတြကလည္း ရွိေနျပန္ပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး ရဟႏၲာအမည္ခံပုဂၢဳိလ္ႀကီးတစ္ပါးပါးကို ပင့္ေဆာင္ကာ ၿမိဳ႕ရြာ အႏွံ႔အလွဴခံၿပီး အဲဒီရဟႏၲာႀကီး ခႏၶာ၀န္ခ်သြားၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ရင္ ယင္းပိုင္ က်န္ရစ္ေသာ ပစၥည္းေတြကို တပည့္ဒကာေတြက အေ၀မတဲ့လို႔ တရားစြဲၾက၊ ကြဲၾက ၿပဲၾကနဲ႔ ႐ႈပ္ေပြေနတာေတြ သတင္းစာမွာ ေတြ႕ရ ဖတ္ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ရဟႏၲာဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ္လို ပုဂၢဳိလ္မ်ိဳးကို ရဟႏၲာဟု မွတ္သားကိုးကြယ္ရမွာလဲ ဆရာေတာ္၊ ရွင္းျပပါဦး ဘုရား။
ဆရာ။ ။ ဒကာႀကီးတို႔ မွတ္သားဖို႔ တရားဓမၼကၡန္ လာတဲ့အတိုင္း မည္သူ႔ကိုမွ် မကိုင္းမေစာင္းဘဲ ေကာင္းမြန္ေျဖာင့္စင္းစြာ တင္းတင္းနဲ႔ပဲ ေျဖၾကားမယ္ေနာ္။
ရဟႏၲာဆိုတာ စိတ္ဓါတ္ကို ညစ္ညဴးေစတတ္တဲ့ ကိေလသာအာ႐ံု ကာမဂုဏ္ရမၼက္အားလံုးကို ပယ္ၿပီး ဖ်က္ၿပီး ရွင္းၿပီး ကင္းၿပီးေသာ သူျမတ္တစ္မ်ိဳးပဲ၊ ရဟႏၲာဆိုတာ အဲဒါပဲလို႔ မွတ္ရမယ္။ ေလာကမွာ ဂရန္ပိုင္ဥကၠ႒တို႔၊ မဟာနာယကတို႔၊ အဂၢမဟာပ႑ိတတို႔၊ အဘိဓဇမဟာရ႒ဂု႐ု သာသနာပိုင္တို႔ စတဲ့ ဘြဲ႕ထူး ဂုဏ္ထူးေတြ၌လည္းေကာင္း၊ ဘ၀၌လည္းေကာင္း သာယာ ခင္မင္ လိုခ်င္တပ္မက္ စြဲလမ္းဆာေလာင္မႈ သမုဒယတဏွာေတြ လံုး၀ကင္းၿငိမ္း ေအးျမေနေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ိဳးကို ရဟႏၱာဟု မွတ္သားကိုးကြယ္ႏိုင္တယ္။
တစ္နည္း ေလာကီနယ္ အ႐ႈပ္အေထြးမွ ကင္းေ၀းစြာ ေနေလ့ရွိေသာ ပုဂၢဳိလ္၊ တစ္နည္း စိုးရိမ္ေသာက ကိေလသာျမဴ လံုး၀မရွိေသာပုဂၢဳိလ္၊ တစ္နည္း ေလာကုတၱရာနယ္တြင္ အထူးျခား အျမင့္ျမတ္ဆံုး အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ေသာပုဂၢဳိလ္၊ တစ္နည္း ကုသုိလ္အကုသုိလ္ ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈကံတို႔မွ လံုး၀ပယ္စြန္႔ လြတ္ေျမာက္ ကင္းၿငိမ္းၿပီးေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ိဳးကို ရဟႏၱာဟု မွတ္သားကိုးကြယ္ရမည္။
တစ္နည္း ထိုထိုၿမိဳ႕ရြာတို႔က ပစၥည္းေလးပါး ေရႊေငြရတနာ လာဘ္လာဘေတြ အလြန္ေပါမ်ားစြာ ရရွိမည္ ႂကြေရာက္ပူေဇာ္ခံေတာ္မူပါဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ေရွးက အတူေန ခ်စ္ခဲ့ဖူးေသာ သားမယားေဟာင္းက သူ၏သားသမီးမ်ားကိုျပကာ ျမဴဆြယ္ ေခၚေဆာင္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း ထိုထိုလာဘ္လာဘ သားမယားစတဲ့ ဆြဲေဆာင္ပင့္ေခၚရာ သူတို႔ေနာက္သို႔ လိုခ်င္ေလာဘျဖင့္ ေကာက္ေကာက္ပါ မလိုက္ေတာ့ဘဲ မိမိေနၿမဲေက်ာင္း ႏွင့္ ေတာ ေတာင္ထဲ၌သာ ေမြ႕ေလ်ာ္ေပ်ာ္ပိုက္က်င့္သံုးကာ ေနေတာ္မူၾကေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ိဳးကို ရဟႏၲာဟု မွတ္သား ကိုးကြယ္ရမည္၊ အက်ယ္သိခ်င္ရင္ သဂၤါမဇိသုတ္ကို ဖတ္ပါ၊ တကယ္ေတာ့ သိရခက္တယ္ ဒကာႀကီးတို႔ေရ၊ ကဲ… ေက်နပ္ရဲ႕လား၊ ဒါေလာက္ဆို ရိပ္မိေရာေပါ့။
ဒကာ။ ။ မွန္ပါ့၊ သိရ မွတ္ရ ခက္ခက္နဲ႔ပဲ ႏွစ္သက္ေက်နပ္ရမွာပါ ဆရာေတာ္၊ သိပံုသိနည္း ကေလးမ်ားေကာ စာေပမွာ မရွိဘူးလား ဘုရား၊ မိန္႔ၾကားပါဦး။
ဆရာ။ ။ အင္း… “သံ၀ါေသန ဇာနိတဗၺံ” တဲ့၊ ရဟႏၲာဆိုသူနဲ႔ အတူတူ ေပါင္းသင္း ေနၿပီး သူရဲ႕ ေနပံုထိုင္ပံု စားပံုေသာက္ပံု သြားပံုလာပံု ေျပာပံုဆိုပံု အိပ္ပံု စၿပီးေတာ့ ပိဋကတ္ေတာ္လာ စာေပနဲ႔ညီ၊ မညီ အကဲခတ္ စစ္ေဆးၾကည့္ပါ၊ ရဟႏၲာ အစစ္သည္ ၀ိနည္းေတာ္သိကၡာပုဒ္ကို အၿမဲေစာင့္ထိန္းတယ္၊ လံု၊ မလံု ေစာင့္ၾကည့္ေပါ့၊ ဒါပဲ၊ သိလ်က္နဲ႔ ၀ိနည္းမလြန္က်ဴးရင္ ရဟႏၲာအစစ္လို႔ မွတ္ပံုတင္ လိုက္ေပေတာ့။
ဒကာ။ ။ မွန္ပါ့၊ ရဟႏၲာအစစ္ မွတ္ပံုတင္ကို သိရလို႔ ၀မ္းသာပါတယ္ ဆရာေတာ္။

(ရက္ရွည္လမ်ား အံုးအံုးႂကြက္ႂကြက္ လာေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ပူေဇာ္မႈကို ခြင့္ျပဳပါသလား)-ဟူရာ၌ ေအာက္ပါ လာဘသကၠာရသံယုတ္၊ ဘိကၡဳသုတ္အရ ဖလသမာပတ္၏ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ခြင့္ျပဳလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ သာယာေနလိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။
၁၇၉။ ရဟန္းတို႔ လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္အေစာသည္ အာသေ၀ါကုန္ၿပီးေသာ ရဟႏၲာအား ေသာ္လည္း အႏၲရာယ္ကုိ ျပဳရန္ ျဖစ္ႏုိင္၏ဟူ၍ ငါ ဆုိ၏ဟု မိန္႔ေတာ္မူ၏။ ဤသို႔ မိန္႔ေတာ္မူသည္ရွိေသာ္ အသွ်င္အာနႏၵာသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား “အသွ်င္ဘုရား လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္အေစာသည္ အဘယ္ သို႔လွ်င္ အာသေ၀ါ ကုန္ၿပီးေသာ ရဟႏၲာအား အႏၲရာယ္ျပဳရန္ ျဖစ္ပါသနည္း” ဟု ေလွ်ာက္၏၊
အာနႏၵာ လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္အေစာကုိ ထိုရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္၏ မပ်က္စီးႏိုင္ေသာ ကိေလသာမွ လြတ္ေျမာက္ရာ အရဟတၱဖိုလ္သမာဓိ၏ အႏၲရာယ္ကို ျပဳရန္ ျဖစ္၏ ဟူ၍ ငါဆိုသည္ မဟုတ္၊ အာနႏၵာ လာဘ္ပူေဇာ္ သကာ အေက်ာ္အေစာကုိ မေမ့မေလ်ာ့ ကိေလသာကုိ ပူပန္ေစတတ္ေသာ လုံ႔လရွိလ်က္ နိဗၺာန္သို႔ ေစလႊတ္အပ္ေသာ စိတ္ရွိသည္ျဖစ္၍ ေနေသာ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္သည္ ရအပ္ေရာက္အပ္ ကုန္ေသာ မ်က္ေမွာက္ ဘ၀၌ ခ်မ္းသာစြာ ေနမႈ (ဖလသမာပတ္)တို႔၏ အႏၲရာယ္ျပဳရန္ ျဖစ္၏ ဟူ၍ ငါ ဆုိ၏။
အာနႏၵာ ဤသို႔လွ်င္ လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္အေစာသည္ ခက္ထန္၏၊ ထက္ျမက္၏၊ ၾကမ္းတမ္း၏၊ အတုမရွိေသာ ေယာဂ၏ ကုန္ရာ အရဟတၱဖုိလ္ကုိ ရျခင္း၏ အႏၲရာယ္ကုိ ျပဳတတ္၏။
အာနႏၵာ ထို႔ေၾကာင့္ ဤသာသနာေတာ္၌ ဤသို႔ က်င့္ရမည္ “ျဖစ္ေပၚလာေသာ လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္ အေစာကုိ စြန္႔ကုန္အံ့၊ ျဖစ္ေပၚလာေသာ လာဘ္ပူေဇာ္သကာ အေက်ာ္အေစာသည္ ငါတို႔၏ စိတ္ကုိ သိမ္းက်ဳံးယူငင္၍ မတည္ႏုိင္လတၱံ႕” ဟူ၍ ဤသို႔လွ်င္ သင္တို႔ က်င့္ရမည္ ဟု (ေဟာေတာ္မူ၏)။

(၂) ရဟႏၲာမ်ား ခႏၶပရိနိဗၺာန္စံလွ်င္ ဓါတ္ေတာ္က်သည္ဆိုရာ၌ မည္သို႔ေသာအေျခအေန၊ မည္သို႔ေသာ ပံုသဏၭာန္တို႔အရ ဓါတ္ေတာ္အစစ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိႏိုင္ပါသနည္း။
ဤေနရာတြင္ ဓာတု-သဒၵါသည္ အရိုးကို ေဟာ၏။ ဓါတ္ေတာ္-ဟူသည္ အရိုးကိုပင္ ဆိုလို၏။ ဘုရားရဟႏၲာဟူေသာ အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အရိုးျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ေတာ္-ထည့္ကာ ဓါတ္ေတာ္- ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္၏။ အရိုးရွိေသာပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ရုပ္အေလာင္းကို မီးရိႈ႕ရာ၌ အရိုးက်န္ျခင္းမွာ အထူးအဆန္းမဟုတ္။ မီးအားမျပင္းလွ်င္ သို႔မဟုတ္ အလံုးစံုျပာမျဖစ္ခင္ ၿငႇိမ္းသတ္လွ်င္ က်န္မည္သာျဖစ္၏။ အခ်ိဳ႕ပုဂၢိဳလ္မ်ားကား မီးျပင္းရိႈ႕ပါလ်က္ က်န္သည္သာမဟုတ္ပါေလာ ဟူျငားအံ့။ အကယ္၍ ေသဆံုးသူသည္ သီလ-သမာဓိ-ပညာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္လွ်င္ သို႔မဟုတ္ အရိယာပုဂၢိဳလ္ျဖစ္လွ်င္ ထိုပုဂၢိဳလ္သည္ သူ၏ရုပ္အေလာင္းအား ဤသို႔ျဖစ္ေစ ထိုသို႔ျဖစ္ေစ-ဟု ႀကံစည္ေတာင့္တခဲ့, အဓိ႒ာန္ခဲ့လွ်င္ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ အဓိ႒ာန္ခ်က္အတိုင္း အထူးထူး အျပားျပား ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အဓိ႒ာန္ခ်က္ အထူးမရွိလွ်င္ မည္သူ၏ ရုပ္အေလာင္းမဆို မီးရိႈ႕လွ်င္ ျပာက်မည္သာ ျဖစ္ပါသည္။
ဘုရားရွင္တို႔၏ ရုပ္အေလာင္း ႂကြင္းက်န္ပံုကို ဆိုပါမည္။ သက္တမ္းရွည္ေသာ ဘုရားရွင္တို႔၏ ရုပ္အေလာင္းသည္ ေရႊတံုးႀကီးကဲ့သို႔ တစ္ဆူတည္းသာ က်န္ရစ္၏။ သက္ေတာ္တိုေသာ ဘုရားရွင္တို႔၏ ရုပ္အေလာင္းသည္ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ၿပိဳကြဲလ်က္ က်န္ရစ္၏။ ထိုသို႔ကြဲျပားျခားနားျခင္းမွာ အဓိ႒ာန္ခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္၏။ မိမိတို႔၏ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္လည္း သက္ေတာ္တိုေသာ ဘုရားရွင္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဓါတ္ေတာ္မ်ား အစိတ္စိတ္ၿပိဳကြဲလ်က္ က်န္ရစ္ေအာင္ အဓိ႒ာန္ေတာ္မူ၏။ ထိုသို႔အဓိ႒ာန္ေတာ္ မူရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ဤသို႔ျဖစ္၏။
“ငါသည္ ၾကာျမင့္စြာ မတည္မူ၍ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူရ၏၊ ငါ၏ သာသနာေတာ္သည္ အလံုးစံုေသာအရပ္၌ မျပန္႔ႏွံ႔ေသး၊ သို႔ရကား ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးလည္းျဖစ္ေသာ ငါဘုရားရွင္၏ မုန္႔ညင္းေစ့ အတိုင္းအရွည္ ရွိသည္လည္းျဖစ္ေသာ ဓါတ္ေတာ္ကို ယူ၍ မိမိမိမိ၏ ေနရာအရပ္၌ ေစတီတည္၍ ျပဳစုလုပ္ေကၽြးေသာ လူအေပါင္းသည္ နတ္ျပည္ဟူေသာ လည္းေလ်ာင္းရာရွိသည္ျဖစ္ေစသတည္း”ဟု ႏွလံုးသြင္းေတာ္မူ၍ ဓါတ္ေတာ္တို႔၏ ျပန္႔ႀကဲျခင္းကို အဓိ႒ာန္ေတာ္မူျခင္းျဖစ္၏။
အရြယ္အစား ပုံသ႑ာန္အားျဖင့္ကား= စြယ္ေတာ္ေလးဆူ၊ ညႇပ္ရိုးေတာ္ႏွစ္ဆူ၊ ႏွဖူးသင္းက်စ္ေတာ္ တစ္ဆူအားျဖင့္ ခုနစ္ဆူေသာဓါတ္ေတာ္တို႔သည္ မၿပိဳမကြဲ ပကတိအတိုင္း တည္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ အသမၻိႏၷ ဓါတ္ေတာ္မည္ကုန္၏။ ႂကြင္းေသာဓါတ္ေတာ္မ်ားသည္ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ျပန္႔က်ဲေသာေၾကာင့္ သမၻိႏၷဓါတ္ေတာ္ မည္ကုန္၏။ ထိုဓါတ္ေတာ္တို႔တြင္ (အလြယ္တကူ တည္ေတာ္ဆရာေတာ္ႀကီး၏ ယေန႔ဗုဒၶ၀ါဒဆိုင္ရာအေမးအေျဖမ်ား အမွတ္စဥ္ ၂-မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါမည္။) “ အႀကီးဆုံးဓာတ္ေတာ္ဟာ ပဲေနာက္ေစ့ေလာက္ရွိတယ္။ အေရာင္က ေရႊေရာင္အဆင္းရွိတယ္။ အျခင့္ပမာဏကေတာ့ ငါးျပည္ရွိတယ္။ အလတ္စား ဓာတ္ေတာ္မ်ားက ဆန္က်ဳိးေစ့ခန္႔ရွိတယ္။ အေရာင္က ပုလဲေရာင္၊ အျခင့္ပမာဏကေတာ့ ငါးျပည္သားရွိတယ္။ အငယ္ဆုံး ဓာတ္ေတာ္မ်ားက မုန္ညင္းေစ့ေလာက္ ရွိတယ္။ အေရာင္က ခ်ယားေစ့ေရာင္ (သို႔မဟုတ္) ျမတ္ေလးငံုေရာင္၊ အျခင့္ပမာဏက ေျခာက္ျပည္သားရွိတယ္။ အားလုံး ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို စုေပါင္းလုိက္လွ်င္ တစ္ဆယ့္ေျခာက္ျပည္သား (သို႔မဟုတ္) တစ္တင္းတိတိ ရွိတယ္။ သည္တစ္တင္းဆုိတာက ကုသိနာရုံျပည္မွာ သုံးတဲ့ တင္းတဲ့ကြယ္၊ ကုသိနာရုံမွာ သုံးတဲ့ တင္းဟာ ပကတိတင္းထက္ ထက္၀က္ႀကီးသတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ပကတိတင္းနဲ႔ဆိုရင္ ဓာတ္ေတာ္ႏွစ္တင္းက်န္ရစ္သတဲ့။ စိတ္အားျဖင့္ ဆုိလွ်င္ ရွစ္စိတ္က်န္ရစ္သတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ လယ္တီဆရာေတာ္ရဲ႕ ခုနစ္ေန႔ဘုရားရွိခုိးလကၤာမွာ--
“ရွင္ေစာဥာဏ္စက္၊ ဓိ႒ာန္ခ်က္ျဖင့္၊ လွ်ံတက္ေကာ္ေရာ္၊ မီးပူေဇာ္သည္၊ ေမြေတာ္ရွစ္စိတ္ ၾကြင္းတယ္ကို”-လုိ႔ ေရးဖြဲ႕ေတာ္မူ တာေပါ့”။

ဤကား ဘုရားရွင္ဓါတ္ေတာ္တို႔၏ အရြယ္အစားပံုသဏၭာန္တို႔ျဖစ္၏။ သာမန္ရဟႏၲာတို႔ကား သက္ေတာ္တိုေသာ ဘုရားရွင္တို႔ကဲ့သို႔ ေ၀ေနယ်တို႔အား အေထြအထူး ငဲ့စရာမလိုျခင္းေၾကာင့္ ဓါတ္ေတာ္ႂကြင္းက်န္ဖို႔ရာ အဓိ႒ာန္ေတာ္မမူၾကဖို႔ မ်ားပါသည္။ မိမိတို႔၏ တပည့္ပရိသတ္မ်ား အားတက္ေစလိုျခင္း၊ သာသနာေတာ္ကို တိုးတက္ၾကည္ညိဳေစလိုျခင္း-စေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ အဓိ႒ာန္ေတာ္မူၾကမည္ဆိုလွ်င္လည္း အဓိ႒ာန္ေတာ္မူခ်က္အတိုင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။
ပိဋကတ္၌ ေတြ႔ရေသာ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ဓါတ္ေတာ္အေနအထားကို ေဖာ္ျပပါမည္။
ဆ၀ိမံသေလာဟိတံ သပၸိ၀ိယ စ်ာယမာနံ ပရိကၡယံ ဂတံ သုမနမကုလသဒိသာ ဓာတုေယာ၀ အ၀ေသသႎသု။ (မ၊႒၊ ၄၊ ၁၄၀)
မဇၥ်ိမနိကာယ္ ဗာကုလသုတ္အ႒ကထာတြင္ အရွင္ဗာကုလမေထရ္ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူပံုကို ဖြင့္ဆိုရာတြင္ အရွင္ဗာကုလမေထရ္သည္ ရဟန္းသံဃာမ်ား ပလိေဗာဓမမ်ားေစရန္ ထိုင္လ်က္ပင္ ေတေဇာဓာတ္၀င္စားကာ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူ၏။ ခႏၶာကိုယ္မွ မီးေတာက္မီးလွ်ံ ထေတာက္၏။ အေရအသား အေသြးသည္ ေထာပတ္ကဲ့သို႔ ေလာင္ကၽြမ္းလ်က္ ကုန္ခမ္းျခင္းသို႔ေရာက္၏။ ျမတ္ေလးပန္းငံုႏွင့္ တူကုန္ေသာ (အဆင္းကိုဆိုလိုသည္) အရိုးဓါတ္ေတာ္တို႔သည္သာ ႂကြင္းက်န္ကုန္၏။-ဟု ဖြင့္ဆိုထား၏။ (ဤမွတ္တမ္းအရ ျဖဴေဖြးေသာ ဓါတ္ေတာ္မ်ားဟု သိရ၏။)
အရွင္စုႏၵသည္ သူ၏ ေနာင္ေတာ္ႀကီး အရွင္သာရိပုတၱရာ ပရိနိဗၺာန္၀င္စံေတာ္မူၿပီးေနာက္ ၾကြင္းက်န္ေသာ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ေရစစ္အတြင္း ထည့္ကာ နာလကရြာမွ သာ၀တၳိျပည္သုိ႔ ေဆာင္ယူခဲ့၏။ သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ ေက်ာင္းသို႔ ေရာက္ေသာအခါ သူ၏ ဥပဇၥ်ာယ္ဆရာျဖစ္ေသာ အရွင္အာနႏၵာထံ အေၾကာင္းအက်ဳိး ေလွ်ာက္ထားကာ အပ္၏။ အရွင္အာနႏၵာသည္ ဓာတ္ေတာ္ထည့္ သည့္ ေရစစ္ကို ေဆာင္ယူၿပီး အရွင္စုႏၵနွင့္အတူ ဘုရားရွင္ထံ ေရစစ္ႏွင့္တကြ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို အပ္၏။
ဘုရားရွင္က လက္ေတာ္ကို ဆန္႔တန္းၿပီး ဓာတ္ေတာ္ ေရစစ္ကို ခံယူေတာ္မူ၏။ ခံယူၿပီး၍ လက္ဖ၀ါးအျပင္၌ တင္ထားၿပီး အရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ဂုဏ္မ်ားကို ေပၚလြင္ထင္ရွားစြာ ထုတ္ေဖာ္ကာ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ရွိခုိးေစ၏။ ၿပီးေသာအခါ ရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ေစတီ တည္ေစ၏။ ထုိ႔အတူ ရွင္မဟာေမာဂၢလႅာန္စေသာ ရဟႏၱာမ်ား၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကိုလည္း ဓာတုေစတီ တည္ထားေစ၏။ (စုႏၵသုတ္အ႒ကထာ) (ဤမွတ္တမ္းအရ ဓါတ္ေတာ္အေနအထားမွာ သိပ္မမ်ားဟု သိရ၏။)
“ရဟႏၲာဓါတ္ေတာ္မ်ားသည္ ျမတ္စြာဘုရားဓါတ္ေတာ္မ်ားေလာက္ ေသးေသးမႊားမႊား မျဖစ္၊ ျမတ္စြာဘုရား ဓါတ္ေတာ္မ်ားမွာ အႀကီးဆံုး ပဲေနာက္ပမာဏမွ် ျဖစ္သည္။ ရဟႏၲာဓါတ္ေတာ္မ်ားမွာ ပဲႀကီးေစ့၊ မတ္ပဲေစ့၊ ေရြးႀကီးေစ့ႏွင့္ ေက်ာက္စရစ္ခဲ ပမာဏရွိေၾကာင္း မွတ္သားရဖူးပါသည္။” (ဘာသာေရးျပႆနာမ်ား (၁) ရေ၀ထြန္း)ဟု ဆရာေတာ္ အရွင္တိေလာကသာရ ေျဖၾကားဖူးသည္ကိုလည္း မွတ္သားရ၏။
ဤမွ်ျဖင့္ ေမးခြန္းရွင္သိလိုသမွ် ျပည့္စံုၿပီဟု ယူဆပါသည္။
အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)